Tìm kiếm: làng nghề truyền thống

Ninh Bình không chỉ nổi tiếng với những danh thắng hùng vĩ và lịch sử lâu đời, mà còn được biết đến là cái nôi của nghề đá mỹ nghệ truyền thống. Trong suốt nhiều thế kỷ, nghề chế tác đá đã trở thành một phần không thể thiếu trong văn hóa và đời sống của người dân nơi đây. Nổi bật trong số các doanh nghiệp gìn giữ và phát triển ngành nghề này chính là Đá Tâm Nguyện - một tên tuổi tiên phong uy tín trong việc đưa đá mỹ nghệ Ninh Bình vươn xa, góp phần khẳng định thương hiệu của làng nghề truyền thống khắp cả nước.

Hoạt động bình chọn sản phẩm công nghiệp nông thôn (CNNT) tiêu biểu là một trong những nội dung quan trọng của công tác khuyến công được tỉnh quan tâm tổ chức trong nhiều năm qua. Đến nay, qua 5 kỳ bình chọn, chương trình đã mang lại những hiệu quả thiết thực- không những thúc đẩy CNNT phát triển mà còn góp phần khôi phục, gìn giữ và phát triển một số ngành nghề, làng nghề truyền thống trên địa bàn tỉnh.

Làng nón ngựa Phú Gia, làng tiện gỗ mỹ nghệ Nhơn Hậu, làng gốm Vân Sơn... là những nơi du khách có thể đến thăm khi du lịch Quy Nhơn, Bình Định.

Học nghề để thay đổi tư duy sản xuất, nâng cao năng suất, chất lượng cho sản phẩm không chỉ giúp các lao động trong làng nghề truyền thống "sống khỏe" được bằng nghề, mà đó còn là cách để bảo tồn, khôi phục, quảng bá tinh hoa văn hóa của làng nghề đến với bạn bè ngoại tỉnh và trên thế giới. Đó là cách mà nhiều địa phương nỗ lực thực hiện trong nhiều năm qua.

Làng nghề truyền thống tại Ninh Bình là những làng nghề có lịch sử lâu đời, được nối tiếp qua nhiều thế hệ và có cùng tổ nghề. Nơi đây hội tụ cả không gian văn hóa gắn với sinh kế của người dân bản địa. Chính vì thế, việc bảo tồn và phát huy các giá trị của làng nghề truyền thống của tỉnh cần có những giải pháp đồng bộ để thúc đẩy sự phát triển bền vững trong bối cảnh mới.

Trong những năm qua, các làng nghề và làng nghề truyền thống đã góp phần tăng thu ngân sách cho các địa phương; gìn giữ bản sắc, nét đẹp văn hóa; thúc đẩy phát triển dịch vụ du lịch cộng đồng; tạo việc làm ổn định, gia tăng thu nhập, cải thiện đời sống cho hàng vạn người dân vùng nông thôn của tỉnh.

Gần giáp Tết, nhịp lao động tại các làng nghề truyền thống trên địa bàn tỉnh càng thêm khẩn trương, sôi động. Người trồng cây cảnh nhanh tay đánh cây, tỉa, cắt hoa chuẩn bị cho vụ Tết. Thợ mộc, thợ cơ khí, thợ đúc đồng… cố gắng chạy đua với thời gian kịp hoàn thiện những khâu cuối cùng của sản phẩm bàn giao cho khách. Tại các cơ sở làm đồ vàng mã, hoa lụa… nhà nào cũng đầy ắp hàng, ánh điện sáng đến tận đêm khuya. Dưới những bàn tay lành nghề, cần mẫn, hàng trăm mặt hàng đang được nghệ nhân, thợ nghề liên tục cho xuất xưởng, phục vụ nhu cầu cuộc sống, nhân lên vẻ đẹp lao động.

Ngày 8/12, Hiệp hội Du lịch Ninh Bình phối hợp với Văn phòng UNESCO Hà Nội tổ chức hội thảo phát triển và quảng bá sản phẩm du lịch bền vững tại các làng nghề truyền thống tỉnh Ninh Bình.

Làng nghề truyền thống sừng mỹ nghệ Đô Hai, xã An Lão (Bình Lục) có trên 100 tuổi. Sản phẩm của làng nghề đã từng có mặt ở nhiều tỉnh, thành phố trong cả nước. Trải qua nhiều thăng trầm, người dân trong làng vẫn đang gìn giữ được nghề truyền thống của cha ông để lại. Tuy nhiên, nghề làm sừng mỹ nghệ Đô Hai đang phải tìm hướng đi mới trong quá trình phát triển.

Nằm ở phía Bắc của huyện Yên Mô, thôn Yên Thịnh, xã Khánh Dương nằm lọt giữa cánh đồng lúa phì nhiêu, ven sông Vạc hiền hòa. Nơi đây có làng nghề truyền thống làm bún gạo tươi từ bao đời nay và đã được tỉnh công nhận làng nghề từ năm 2008. Không ai biết nghề này có từ khi nào. Các cụ chỉ biết sinh ra là đã thấy có nghề rồi và từ đó truyền nối nhau, gìn giữ, phát triển. Làm bún vốn là một nghề vất vả, để tạo ra được những sợi bún thơm ngon lại càng vất vả hơn.

Làng nghề gốm Gia Thủy nằm trên địa phận xã Gia Thủy, huyện Nho Quan, tỉnh Ninh Bình, là làng nghề truyền thống có tuổi đời hơn 50 năm. Năm 2007, làng gốm Gia Thủy được công nhận là làng nghề truyền thống. Trải qua nhiều năm thăng trầm, đến nay gốm Gia Thủy vẫn đứng vững và càng ngày càng phát triển mạnh.

Nam Định là đất đa nghề với rất nhiều sản phẩm làng nghề truyền thống nổi tiếng nên dư địa để thúc đẩy Chương trình OCOP của tỉnh tiếp tục phát triển vẫn còn rất lớn. Tuy nhiên để hoàn thành mục tiêu đến năm 2025, tỉnh ta có 300 sản phẩm OCOP từ 3 sao trở lên và Chương trình OCOP trở thành động lực thúc đẩy phát triển kinh tế ở nông thôn, góp phần thực hiện thành công chương trình xây dựng NTM nâng cao, kiểu mẫu, thì ngành chức năng và các địa phương và nhất là doanh nghiệp, HTX, người dân cần tăng cường phối hợp thực hiện đồng bộ các giải pháp.

Gần đến Tết Nguyên đán Tân Sửu 2021, không khí sản xuất, kinh doanh tại nhiều làng nghề trên địa bàn tỉnh càng thêm nhộn nhịp, tấp nập. Nhiều chủ cơ sở sản xuất phải tìm thêm lao động mùa vụ khi lượng hàng hóa bán ra gấp đôi, gấp ba ngày bình thường… Mặc dù bận rộn, vất vả hơn, song ai cũng cảm thấy vui vẻ, yên tâm vì sự thịnh vượng của nghề mà mình đã chọn.

Tôi đã đi khá nhiều làng nghề truyền thống và phát hiện ra rằng, do đặc trưng của mỗi nghề nên ở mỗi làng nghề đều có những nét riêng, từ không gian, nhịp điệu cuộc sống thường nhật, cho đến con người.

Sáng 30/11, tại xã Đồng Hướng (Kim Sơn), Viện nghiên cứu phát triển Du lịch (Tổng cục Du lịch) tổ chức lớp tập huấn "Kỹ năng du lịch cộng đồng, hỗ trợ mở rộng sinh kế cho làng nghề truyền thống ven biển Bắc Bộ" cho gần 40 nông dân là những thợ thủ công đang làm nghề cói trên địa bàn.

Theo tổng hợp của Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Lý Nhân, hiện trên địa bàn huyện có 43 làng nghề, làng nghề truyền thống, làng có nghề. Trước nhiều khó khăn, như: thu nhập từ làng nghề thấp, đầu ra cho sản phẩm không ổn định, hoạt động hỗ trợ vốn vay còn hạn chế... lao động ở các làng nghề vẫn đang nỗ lực vượt khó, quyết tâm duy trì ngành nghề truyền thống của địa phương.

Trên địa bàn tỉnh hiện có 75 làng nghề được công nhận, trong đó có 4 làng nghề chế biến, bảo quản nông, lâm, thủy sản; 59 làng nghề sản xuất hàng thủ công mỹ nghệ; 11 làng nghề kinh doanh sinh vật cảnh; 1 làng nghề nề xây dựng. Việc triển khai các giải pháp bảo tồn và phát triển làng nghề trong những năm qua đã góp phần quan trọng giải quyết việc làm tại chỗ, tạo nguồn thu nhập ổn định cho người dân và phát triển kinh tế của địa phương.

Làng nghề không chỉ nuôi sống người dân ở một số vùng nông thôn mà còn mang trong mình những giá trị văn hóa, truyền thống lịch sử lâu đời, lưu giữ tinh hoa nghệ thuật, phong tục tập quán của từng nhóm cộng đồng người. Chính vì vậy, du khách tìm về các làng nghề không chỉ tìm hiểu lịch sử, nét văn hóa, kiến trúc hay mua sản phẩm mà thông qua đó còn cảm nhận được sự bền bỉ, sáng tạo của bao thế hệ được hun đúc trong lao động. Ngày nay, phát triển du lịch làng nghề truyền thống được xem là triển vọng trong thời kỳ hội nhập sâu với thế giới.

Làng nghề mộc Phúc Lộc (phường Ninh Phong, thành phố Ninh Bình) là một làng nghề truyền thống chuyên sản xuất các sản phẩm gia dụng và mỹ nghệ bằng gỗ. Làng nghề ra đời cách đây hàng trăm năm, phát triển theo hướng cha truyền, con nối và được xếp vào danh sách 50 làng nghề truyền thống tiêu biểu nhất Việt Nam.