Tìm kiếm: bản sắc văn hóa

Hơn hai thế kỷ trôi qua, người Việt thời nay không còn nhuộm răng đen, để tóc dài, nhưng tinh thần, ý nghĩa từ lời hịch bất hủ của Anh hùng dân tộc áo vải cờ đào Quang Trung-Nguyễn Huệ về bảo vệ bản sắc văn hóa dân tộc vẫn còn giá trị.

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng nhấn mạnh, phát triển kinh tế phải đi đôi với coi trọng, phát triển hài hòa các lĩnh vực văn hóa-xã hội; đặc biệt chú trọng giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa Bắc Ninh nói riêng cũng như nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc nói chung, theo đúng tinh thần của Hội nghị Văn hóa toàn quốc mới đây, làm cho văn hóa thực sự là "nền tảng tinh thần", "động lực phát triển", "soi đường cho quốc dân đi".

Thời gian qua, những người yêu nghệ thuật nhiếp ảnh trên địa bàn tỉnh đã luôn phát huy những giá trị văn hóa, lịch sử của tỉnh qua các tác phẩm ảnh đa dạng sắc màu. Qua đó góp phần bảo vệ, phát huy bản sắc văn hóa vùng đất Cố đô, chủ động thích ứng, hòa vào dòng chảy văn minh nhân loại; quảng bá hình ảnh đất và người Ninh Bình đến với công chúng trong nước và quốc tế, đưa Ninh Bình trở thành điểm đến hấp dẫn về du lịch và văn hóa.

Trường THPT Dân tộc nội trú Ninh Bình hiện có 395 học sinh. 100% học sinh là đồng bào dân tộc Mường. Những năm qua, bằng việc giáo dục văn hóa, kỹ năng sống kết hợp với nỗ lực đưa những nét đẹp văn hóa của đồng bào dân tộc Mường vào trong từng tiết học, từng hoạt động của nhà trường đã góp phần nâng cao ý thức cho học sinh trong việc giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc mình. Từ đó, tạo cho các em không khí thoải mái, tự tin trong học tập và khi tham gia các hoạt động ngoài cộng đồng.

Với phụ nữ Việt Nam và Ấn Độ, trang phục truyền thống đều thể hiện sự duyên dáng, bản sắc văn hóa, là 'mã định danh' của mỗi người phụ nữ.

Là tấm gương tiêu biểu, mẫu mực trong xây dựng gia đình hạnh phúc, nuôi dạy con cháu ngoan ngoãn, thành đạt, giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa người Mường, gia đình ông Bùi Trọng Nguyên, bản Ao Lươn, xã Kỳ Phú (huyện Nho Quan) đã góp phần tích cực trong phong trào "Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa" ở địa phương.

Sau 12 năm thực hiện Nghị quyết 15-NQ/TU, ngày 13/7/2009 của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh về phát triển du lịch đến năm 2020, định hướng đến năm 2030, huyện Nho Quan đã có nhiều giải pháp nhằm phát huy tiềm năng, thế mạnh về du lịch của huyện miền núi, quan tâm công tác quy hoạch, đầu tư hạ tầng du lịch, bảo tồn bản sắc văn hóa Mường… Qua đó đã tạo bước đột phá trong phát triển kinh tế - xã hội của huyện.

Giỗ Tổ Hùng Vương và Lễ hội Đền Hùng là một trong những ngày lễ trọng đại của dân tộc Việt Nam; tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương đã trở thành một bản sắc văn hóa của cộng đồng.

Là trường có 100% con em đồng bào dân tộc Mường sinh hoạt và học tập nội trú tại trường, Trường THPT Dân tộc nội trú Ninh Bình cùng với dạy học văn hóa, chăm sóc đời sống vật chất cho học sinh còn luôn cố gắng giúp các em giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa truyền thống dân tộc mình.

Ngày thường, phụ nữ Mường khá lặng lẽ, nhưng khi xuân về, dịp làng mở hội thì con người và cảnh vật nơi đây khác hẳn: Nồng nàn trong hương say ngây ngất của rượu, trong sắc màu rực rỡ của những trang phục truyền thống, trong những trò chơi đậm bản sắc văn hóa đồng bào Mường. Một cuộc đời lam lũ, cam chịu của phụ nữ Mường đã lùi lại rất xa trong ký ức.

Đà Lạt - xứ sở sương mù không chỉ đẹp và thơ mộng, ở đây còn có vô vàn món ăn ngon, hấp dẫn. Trong đó, không thể không nhắc đến "Bánh cuốn ông Sĩ"- một món ăn mang đậm bản sắc văn hóa miền quê Kinh Bắc đã được một gia đình gốc Ninh Bình mang vào đây và lưu truyền hơn 60 năm nay.

Để bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc Mường, trong đó có hát giao duyên tiếng Mường, những năm qua, chị Bùi Thị Ân, Chi hội trưởng Chi hội phụ nữ, Chủ nhiệm Câu lạc bộ (CLB) hát giao duyên tiếng Mường thôn Bãi Cả, xã Cúc Phương (huyện Nho Quan) đã luôn nỗ lực cùng hội viên phụ nữ xã giữ gìn và phát huy các giá trị truyền thống của dân tộc. Chị cùng các thành viên CLB đã đưa tiếng hát giao duyên dân tộc Mường ngày càng gần gũi với đời sống đương đại. CLB hát giao duyên tiếng Mường thôn Bãi Cả đã đạt giải B tại Liên hoan các CLB nghệ thuật không chuyên tỉnh Ninh Bình năm 2019.

Xác định công tác bảo tồn và phát huy giá trị các di sản văn hóa phi vật thể của đồng bào dân tộc thiểu số là một trong những nội dung cơ bản để giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc Việt Nam, việc thực hiện các chính sách, pháp luật về công tác này được tỉnh ta quan tâm, chỉ đạo triển khai thực hiện nghiêm túc, kịp thời, hiệu quả.

Trải qua 600 năm hình thành và phát triển, dòng họ Đỗ Đình, nay là dòng họ lớn nhất làng Đỗ Xá, xã Điền Xá (Nam Trực) không chỉ vẻ vang bởi lịch sử lâu đời, mà còn tự hào bởi truyền thống hiếu học, yêu nước, góp phần làm nên bản sắc văn hóa của làng quê.

Không chỉ là một vùng đất hoang sơ mang vẻ đẹp kỳ vĩ, mê hoặc, Y Tý cũng là nơi có bản sắc văn hóa đặc sắc.

Tổ chức hiệu quả các hoạt động lễ hội góp phần khai thác tiềm năng du lịch, quảng bá văn hóa đất và người mỗi địa phương, giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc, nâng cao đời sống tinh thần cho nhân dân, thúc đẩy kinh tế - xã hội phát triển. Phóng viên Báo Ninh Bình đã có cuộc phỏng vấn đồng chí Nguyễn Mạnh Cường, Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao về phát huy giá trị văn hóa - lịch sử của các lễ hội trong năm Du lịch Quốc gia 2020. Sau đây là nội dung cuộc phỏng vấn.

Những năm qua, nhất là năm 2019, công tác quản lý và tổ chức lễ hội trên địa bàn tỉnh đã có nhiều chuyển biến tích cực. Hiệu lực, hiệu quả quản lý Nhà nước về lễ hội được tăng cường. Công tác tổ chức lễ hội nhìn chung diễn ra an toàn, lành mạnh, giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc, địa phương, góp phần nâng cao đời sống tinh thần cho nhân dân, thúc đẩy kinh tế - xã hội phát triển.

Hòa chung không khí mừng Đảng, mừng Xuân Canh Tý 2020, ngày 18/1, Trường Trung học cơ sở Ninh Xuân tổ chức chuyên đề "Xuân ấm áp - Tết chia sẻ", nhằm tạo sân chơi cho các em học sinh qua đó giáo dục học sinh hiểu biết thêm về truyền thống, bản sắc văn hóa dân tộc của ngày Tết cổ truyền.

Hòa giải ở cơ sở là hoạt động mang tính tự nguyện, tự quản của người dân. Công tác hòa giải góp phần tăng cường tình đoàn kết trong cộng đồng dân cư, giữ gìn, phát huy bản sắc văn hóa của dân tộc, sớm ngăn ngừa các hành vi vi phạm pháp luật, giảm bớt các vụ việc phức tạp, giảm khiếu nại, tố cáo, góp phần bảo đảm an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của người dân.

Ninh Bình là mảnh đất có bề dày lịch sử và truyền thống văn hóa lâu đời, nơi lưu giữ những di sản văn hóa vật thể, phi vật thể mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc hòa quyện trong cảnh quan thiên nhiên hũng vĩ, nên thơ của núi non, sông nước và hệ thống các hang động xuyên thủy độc đáo, kỳ ảo. Đặc biệt, Quần thể danh thắng Tràng An được tổ chức UNESCO vinh danh là Di sản Văn hóa và Thiên nhiên thế giới, di sản hỗn hợp đầu tiên ở khu vực Đông Nam á. Những năm qua, Ninh Bình đã có những định hướng đúng đắn để phát triển du lịch gắn với bảo vệ di sản, trở thành điểm đến hấp dẫn, nằm trong tốp 5 địa phương có nguồn lực phát triển du lịch ở Việt Nam.

Cúc Phương là xã vùng cao của huyện Nho Quan, có trên 96% đồng bào dân tộc Mường sinh sống với nhiều nét văn hóa, phong tục tập quán độc đáo. Trong quá trình xây dựng nông thôn mới, Cúc Phương đã đẩy mạnh phong trào thi đua, xây dựng mô hình "Dân vận khéo trong giữ gìn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc Mường", nhằm lưu giữ nét đẹp quê hương, là nhân tố thúc đẩy du lịch địa phương phát triển.

Chương trình mục tiêu Quốc gia xây dựng nông thôn mới là một chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước nhằm tạo sự thay đổi một cách căn bản đời sống khu vực nông thôn theo hướng nông thôn có kết cấu hạ tầng kinh tế- xã hội từng bước hiện đại; cơ cấu kinh tế và các hình thức tổ chức sản xuất hợp lý, gắn nông nghiệp với phát triển nhanh công nghiệp, dịch vụ, đô thị theo quy hoạch; xã hội nông thôn dân chủ, ổn định, giàu bản sắc văn hóa dân tộc; môi trường sinh thái được bảo vệ; an ninh trật tự được giữ vững; đời sống vật chất và tinh thần của người dân ngày càng được nâng cao…