Nghịch lý cà phê Thụy Sĩ: Không trồng nhưng đứng thứ 2 thế giới

Thụy Sĩ không trồng cà phê. Tuy nhiên, nước này đã trở thành một trong những nhân tố hàng đầu thế giới trong ngành cà phê, đứng thứ 2 trong số các nước xuất khẩu toàn cầu chỉ sau Brazil. Đây chỉ là một nghịch lý bề ngoài, nhưng lại phản ánh rất nhiều về sự phát triển của ngành cà phê quốc tế cũng như khả năng tạo ra giá trị gia tăng của Thụy Sĩ thông qua logistics, công nghệ và tài chính.

Theo dữ liệu được RSI và SWI Swissinfo dẫn lại, ngành cà phê tạo ra hàng tỷ franc (đồng nội tệ của Thụy Sĩ) và là một phần quan trọng của nền kinh tế quốc gia. Nền tảng cho thành công này trước hết nằm ở khía cạnh pháp lý và thương mại: nguyên tắc “chuyển đổi đáng kể”.

Theo luật thương mại quốc tế, một sản phẩm có thể mang xuất xứ của quốc gia nơi sản phẩm đó trải qua quá trình chế biến mang tính quyết định. Trong trường hợp cà phê, rang xay được xem là công đoạn quyết định chất lượng và đặc tính cuối cùng của sản phẩm.

Do đó, hạt cà phê nhập khẩu từ Brazil, Colombia hay Việt Nam có thể chính thức trở thành cà phê Thụy Sĩ sau khi được rang.

Bên cạnh đó, theo thời gian, một hệ sinh thái công nghiệp cà phê thực thụ - thường được gọi là Coffee Valley - đã hình thành quanh vùng Hồ Geneva và miền đông Thụy Sĩ.

Tại đây, các tập đoàn lớn như Nestlé - chủ sở hữu các thương hiệu Nescafé và Nespresso - hoạt động cùng với các hãng giao dịch quốc tế, công ty công nghệ và nhà sản xuất máy pha cà phê chuyên nghiệp. Thụy Sĩ đóng vai trò then chốt như một trung tâm toàn cầu của thương mại cà phê.

Theo RSI, hơn 2/3 hoạt động giao dịch cà phê của thế giới đi qua các công ty đặt trụ sở tại Liên bang Thụy Sĩ, chủ yếu ở Geneva, Lausanne và Zug.

Vị thế dẫn đầu này được củng cố nhờ sức mạnh từ hệ thống tài chính và uy tín quốc tế của nền tảng giao dịch Thụy Sĩ.

Lĩnh vực sản xuất máy pha cà phê cũng giúp củng cố vị thế dẫn đầu của Thụy Sĩ. Khoảng 70% số máy pha cà phê tự động và hoàn toàn tự động bán trên toàn thế giới được sản xuất tại Thụy Sĩ. Các công ty như Franke, Jura, Thermoplan và Schaerer đã biến sự chính xác cơ khí của Thụy Sĩ thành tiêu chuẩn cao cấp toàn cầu.

Chẳng hạn, Thermoplan cung cấp các máy pha cà phê tự động được sử dụng tại phần lớn các cửa hàng Starbucks trên toàn thế giới.

Sự bùng nổ của cà phê viên nén dùng một lần cũng là một yếu tố then chốt. Kể từ đầu những năm 2000, viên nén cà phê đã thúc đẩy xuất khẩu của Thụy Sĩ, khi Nespresso thành công trong việc xây dựng một mô hình công nghiệp với giá trị gia tăng rất cao.

Các viên nén được bán trên toàn cầu đều được sản xuất độc quyền tại các nhà máy ở Thụy Sĩ, qua đó tiếp tục củng cố ảnh hưởng của nước này trong nền kinh tế cà phê toàn cầu.