Giá cà phê giảm sâu, lo ngại nguồn cung chưa hạ nhiệt

Chỉ một ngày sau khi ghi nhận một trong những phiên tăng mạnh nhất lịch sử, thị trường cà phê thế giới đã quay đầu giảm sâu khi nhà đầu tư đồng loạt chốt lời.

Tăng nóng do dòng tiền đầu cơ

Reuters dẫn nhận định của các nhà giao dịch cho rằng, mức tăng hơn 16% của hợp đồng arabica và gần 9% của robusta trong phiên đầu tuần được khuếch đại bởi lực mua từ các quỹ đầu cơ.

Do thị trường Mỹ nghỉ lễ Quốc khánh trước đó, nhiều nhà đầu tư chỉ quay trở lại giao dịch vào đầu tuần và đẩy mạnh mua vào, kéo theo các tín hiệu kỹ thuật và hàng loạt lệnh mua tự động. Điều này khiến giá tăng nhanh hơn so với những thay đổi thực tế của cung-cầu.

Một số nhà giao dịch quốc tế cho rằng thị trường đã biết về nguy cơ El Niño từ nhiều tháng trước, vì vậy diễn biến vừa qua phản ánh nhiều hơn yếu tố dòng tiền đầu cơ.

ICE tăng ký quỹ, áp lực bán xuất hiện

Áp lực điều chỉnh gia tăng sau khi Sở Giao dịch Liên lục địa (ICE) nâng mức ký quỹ đối với hợp đồng cà phê arabica.

Việc tăng yêu cầu ký quỹ buộc một số nhà đầu tư phải giảm vị thế hoặc bán bớt hợp đồng để bổ sung vốn, qua đó làm gia tăng lực bán trong phiên kế tiếp.

El Niño vẫn là biến số lớn nhất

Dù giá giảm mạnh, giới phân tích cho rằng yếu tố quyết định xu hướng thị trường trong những tháng tới vẫn là thời tiết.

Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO) mới đây đã nâng đánh giá cường độ El Niño lên mức mạnh (strong) và không loại trừ khả năng hiện tượng này sẽ tiếp tục tăng lên mức rất mạnh (very strong).

Nếu El Niño tiếp tục mạnh lên, cả 2 quốc gia sản xuất cà phê lớn nhất thế giới là Brazil và Việt Nam đều có thể chịu tác động, dù theo những cách khác nhau.

Đối với robusta, El Niño thường làm nhiệt độ tăng và lượng mưa suy giảm tại Việt Nam và Indonesia, qua đó ảnh hưởng đến năng suất.

Trong khi đó, tại Brazil, El Niño thường đi kèm lượng mưa cao hơn bình thường ở các vùng trồng arabica, có thể làm chậm thu hoạch và ảnh hưởng đến chất lượng hạt.

Thu hoạch cà phê Brazil vẫn chậm

Theo Safras & Mercado, đến ngày 1/7, Brazil mới thu hoạch khoảng 52% diện tích cà phê niên vụ 2026-2027, thấp hơn mức 60% cùng kỳ năm trước và dưới mức trung bình 55% của 5 năm gần đây.

Thu hoạch Arabica đạt 42%, thấp hơn mức 50% cùng kỳ năm ngoái.

Nhóm canephora (robusta và conilon) đạt 72%, thấp hơn mức 77% của năm trước nhưng tương đương mức trung bình nhiều năm.

Theo chuyên gia Gil Barabach của Safras & Mercado, dù tiến độ thu hoạch đã cải thiện nhờ thời tiết thuận lợi hơn, nguồn cung sẽ chưa thể tăng ngay do cà phê vẫn cần thời gian phơi sấy và chế biến trước khi đưa ra thị trường.

Trong khi đó, Rural Clima dự báo nhiều vùng trồng cà phê tại Brazil có thể tiếp tục xuất hiện mưa trong nửa cuối tháng 7, làm gia tăng nguy cơ gián đoạn thu hoạch và ảnh hưởng đến chất lượng vụ mùa.

Bên cạnh đó, nhiều nông dân Brazil vẫn hạn chế bán hàng do kỳ vọng giá còn tăng, khiến nguồn cung giao ngay chưa thực sự dồi dào.

Tồn kho ICE phản ánh bức tranh trái chiều

Diễn biến tồn kho trên sàn ICE tiếp tục cho thấy sự khác biệt giữa hai dòng cà phê. Điều này cho thấy nguồn cung giao ngay của hai dòng cà phê đang diễn biến theo hai chiều khác nhau.

Tồn kho arabica giảm xuống 362.466 bao, thấp nhất khoảng 2,25 năm, phản ánh nguồn cung giao ngay vẫn tương đối hạn chế.

Ngược lại, tồn kho robusta tăng lên 4.183 lô, mức cao nhất khoảng 3,5 tháng, sau khi từng giảm xuống đáy hai năm hồi giữa tháng 5.

Rondônia mang đến tín hiệu tích cực

Không phải toàn bộ Brazil đều chịu tác động tiêu cực từ thời tiết.

Caferon - hợp tác xã cà phê tại bang Rondônia - dự báo sản lượng robusta niên vụ 2026 có thể đạt khoảng 3 triệu bao, cao hơn mức 2,77 triệu bao mà Conab dự báo và tăng gần 30% so với năm trước.

Theo Chủ tịch Caferon Juan Travain, điều kiện thời tiết tại miền Bắc Brazil vẫn khá thuận lợi, trong khi hệ thống tưới nhỏ giọt được đầu tư rộng rãi giúp cây cà phê chống chịu tốt hơn với nắng nóng và khô hạn.

Năng suất robusta tại Rondônia hiện đạt khoảng 64 bao/ha, thuộc nhóm cao nhất thế giới.

Ở góc độ nghiên cứu, ông Enrique Alves, chuyên gia của Embrapa, cho rằng robusta và các giống canephora có khả năng chịu nhiệt tốt hơn arabica. Tuy nhiên, ông lưu ý giai đoạn từ tháng 8 đến tháng 10 thời điểm cây ra hoa sẽ là giai đoạn cần theo dõi sát nhất. Nếu El Niño mạnh lên đúng thời điểm này, năng suất niên vụ sau có thể chịu tác động đáng kể.

Triển vọng

Đợt điều chỉnh vừa qua chủ yếu phản ánh hoạt động chốt lời và yếu tố kỹ thuật sau khi giá tăng quá nhanh, thay vì sự thay đổi trong cán cân cung - cầu.

Trong ngắn hạn, thị trường nhiều khả năng sẽ tiếp tục biến động theo tiến độ thu hoạch tại Brazil và diễn biến thời tiết ở Brazil cũng như Việt Nam. Với nông dân và doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam, El Niño vẫn là biến số cần theo dõi sát, bởi bất kỳ dấu hiệu bất lợi nào đối với nguồn cung robusta đều có thể nhanh chóng tác động đến giá cà phê trên thị trường quốc tế.