Tìm kiếm: cói

Bà Nguyễn Thị Hải, xã Nghĩa Lâm, tỉnh Ninh Bình đã kiên trì gìn giữ và phát huy nghề cói truyền thống của gia đình, phát triển cơ sở chế biến cói xuất khẩu Hải Tiến theo hướng sản xuất hàng hóa. Phát huy lợi thế từ nguồn nguyên liệu địa phương, các sản phẩm cói từng bước tiếp cận thị trường quốc tế. Quá trình này đồng thời tạo việc làm và thu nhập ổn định cho hàng trăm lao động thông qua liên kết sản xuất với hơn 500 hộ dân tại địa phương, góp phần nâng cao đời sống và phát huy hiệu quả giá trị nghề truyền thống trong phát triển kinh tế địa phương.

Với hơn 200 năm gắn liền với nghề trồng và chế biến cói, vùng đất Kim Sơn (cũ) sản xuất cói chủ yếu dựa trên lao động thủ công, quy mô hộ gia đình, năng suất thấp và phụ thuộc lớn vào thời tiết. Tuy nhiên, trước yêu cầu của thị trường trong nước và quốc tế về số lượng lớn, chất lượng đồng đều, mẫu mã đa dạng, nghề cói Kim Sơn buộc phải chuyển mình. Quá trình đưa máy móc vào các khâu sản xuất đã và đang trở thành hướng đi tất yếu, giúp làng nghề duy trì sức sống và nâng cao giá trị kinh tế.

Từ bao đời nay, cây cói gắn bó với con người và vùng đất Kim Sơn mặn mòi vị biển. Nghề cói Kim Sơn là nghề thủ công truyền thống cũng được hình thành từ hàng trăm năm trước. Trải qua bao thăng trầm của lịch sử, nghề cói ngày càng khẳng định vị thế của mình và được gìn giữ, phát triển cho đến ngày nay. Nghề cói Kim Sơn vừa được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đưa vào danh mục Di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia.

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch vừa ban hành Quyết định số 1150/QĐ-BVHTTDL đưa Nghề thủ công truyền thống nghề cói Kim Sơn, huyện Kim Sơn, tỉnh Ninh Bình vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Là một trong những người đã góp phần quan trọng vào việc khôi phục, truyền lửa và phát huy giá trị nghề dệt cói truyền thống, nghệ nhân Nguyễn Ngọc Thạch ở xã Kim Chính (huyện Kim Sơn) đã dành cả cuộc đời mình để gắn bó với những thăng trầm, thịnh suy của nghề cói. Đến nay, dù đã cao tuổi nhưng ông Thạch vẫn luôn trăn trở với câu hỏi làm sao "giữ lửa" cho nghề cói.

Sáng 10/11, Sở Công thương phối hợp với Công ty TNHH xuất khẩu và đầu tư Thành Hóa tổ chức lớp đào tạo nâng cao tay nghề đan cói cho các thợ thủ công tại xã Khánh Nhạc, huyện Yên Khánh.

Vùng đất Kim Sơn nước mặn chỉ có cây cói thách thức với thiên nhiên. Cói là nguồn nguyên liệu dệt chiếu, làm hàng thủ công mỹ nghệ xuất khẩu và được thị trường ưa chuộng bởi đây là loại cây rất thân thiện với môi trường... Những ngày tháng 6, thời tiết nắng nóng rất thích hợp cho việc thu hoạch cói.

Sáng 30/3, Hội Nông dân huyện Yên Mô phối hợp với Liên minh HTX tỉnh tổ chức ra mắt HTX sản xuất thủ công mỹ nghệ bèo cói Quỳnh Hoa tại xóm Khương Dụ, xã Yên Phong (Yên Mô). Tới dự có lãnh đạo Liên minh HTX tỉnh, Hội Nông dân tỉnh; lãnh đạo huyện Yên Mô.

Vượt ra khỏi khuôn khổ là những sản phẩm làm từ cói truyền thống như: chiếu cói, làn, giỏ, túi, mũ…Hiện nay trên thị trường đang xuất hiện nhiều cơ sở tập trung vào sản xuất và bày bán các sản phẩm trang trí, decox bằng chất liệu cói khá tinh xảo, đẹp mắt.

Cây cói đã tồn tại trên vùng đất Kim Sơn gần hai thế kỷ và gắn với hành trình quai đê lấn biển, các thế hệ người dân nơi đây đã tạo nên những cánh đồng cói mênh mông trên những bãi bồi. Đã từ lâu, cây cói còn được coi là biểu tượng của những con người lấn biển. Trước sóng gió, bão biển, nước mặn, chỉ cây cói là luôn trụ vững trước những thách thức của tự nhiên…

Nhắc đến Kim Sơn, ngoài địa danh nổi tiếng Nhà thờ đá Phát Diệm, nơi đây từ xa xưa đã là vùng đất có truyền thống trồng cói và làm hàng thủ công mỹ nghệ từ cây cói.

Bất chấp ảnh hưởng tiêu cực của dịch bệnh COVID-19, Xí nghiệp tư nhân cói Năng Động (thị trấn Phát Diệm, huyện Kim Sơn) vẫn nỗ lực duy trì sản xuất, đảm bảo việc làm, thu nhập cho người lao động.

Cống Đồng Cói nằm trên đê Hữu Vạc thuộc địa phận xã Thượng Kiệm (huyện Kim Sơn). Cống có nhiệm vụ điều tiết nước phục vụ cho sản xuất và sinh hoạt của nhân dân xóm 3 và 4 xã Thượng Kiệm. Do đã được xây dựng từ lâu nên hiện nay cống đã xuống cấp nghiêm trọng. Cống liên tục bị rò rỉ ở 2 mang cống, phần ngầm sâu dưới thân cống và hiện không còn tác dụng điều tiết nước.

Từ trước năm 1829, đời vua Minh Mạng (1820-1840), với cương vị là Doanh điền sứ, Nguyễn Công Trứ tài ba đã chiêu mộ dân đi khai hoang vùng ven biển phía Đông Nam của tỉnh Ninh Bình. Đến tháng 3 (âm lịch) năm 1829, vua Minh Mạng quyết định thành lập ở đây một huyện mới, lấy tên là Kim Sơn (Núi Vàng). Từ đó huyện Kim Sơn chính thức có tên trên bản đồ tỉnh Ninh Bình.

Kim Sơn - vùng đất nổi tiếng với công trình Nhà thờ đá Phát Diệm có kiến trúc độc đáo, còn là nơi có làng nghề cói gắn bó với vùng đất này kể từ thuở khai hoang, lấn biển.

"Hằng ngày tôi thường bắt đầu đan từ 7 giờ sáng, nghỉ trưa 2 tiếng rồi lại tiếp tục làm đến khoảng 4 giờ chiều thì nghỉ để làm việc nhà. Bình quân, một ngày tôi đan được 10-12 cái “ró” (các loại làn, bị, túi...) loại nhỏ; 5-6 cái to hoặc cải màu... Hôm ít bù hôm nhiều, được chừng 180-200 nghìn đồng tiền công/ngày. Nghề này không vất vả nắng mưa, mùa vụ mà thu nhập so ra còn cao hơn nhiều nghề khác, nhất là so với trồng lúa, chăn nuôi nên giờ xã này có rất nhiều người làm nghề”. Vừa làm, bà Triệu Thị Vân, năm nay 72 tuổi, đội 15, xóm Đồng Mỹ, xã Nghĩa Lợi (Nghĩa Hưng) vừa trò chuyện với chúng tôi về nghề đan cói của địa phương.

Để đẩy mạnh sản xuất, kinh doanh và tạo dựng thương hiệu trên thị trường hàng thủ công mỹ nghệ chiếu cói, thời gian qua, Công ty TNHH xuất khẩu và đầu tư Thành Hóa (Yên Khánh) đã không ngừng đổi mới phương thức quản lý, kinh doanh, xây dựng uy tín, khẳng định thương hiệu trên thị trường, qua đó tạo việc làm, tăng thu nhập cho người lao động.

Ngày 26/8, Hội Phụ nữ tỉnh phối hợp với một số doanh nghiệp kết nghĩa theo Quyết định số 140-QĐ/TU của BTV Tỉnh ủy đã tổ chức cho các cán bộ, hội viên phụ nữ xã Ninh Hòa, huyện Hoa Lư đi tham quan thực tế, học tập mô hình đan cói, bèo bồng tại huyện Kim Sơn.

Ngày 5/8, Hội Liên hiệp phụ nữ tỉnh phối hợp với Công ty TNHH Quốc tế 1/5, Công ty TNHH Đổi Mới và xã Ninh Hòa (Hoa Lư) tổ chức khai giảng lớp dạy nghề đan cói, bèo bồng cho 90 học viên là lao động nông thôn tại địa phương.

Tiền thân từ các tổ sản xuất hàng cói, may thảm, xay xát... nhỏ lẻ từ thập niên 60 của thế kỷ trước, đến nay, HTX chiếu cói xuất khẩu Đại Đồng, xã Kim Chính, huyện Kim Sơn đã ngày một lớn mạnh, tạo việc làm và thu nhập cho gần 1.000 lao động địa phương. Doanh thu năm 2015 của Công ty là 15 tỷ đồng, nộp ngân sách Nhà nước 1,1 tỷ đồng.

Ngày 23/6, Sở Khoa học và Công nghệ phối hợp với Trung tâm phát triển doanh nghiệp nông thôn Việt và Công ty TNHH Nghiên cứu, ứng dụng và quản lý KHCN trí tuệ Việt Nam tổ chức hội nghị công bố văn bằng bảo hộ nhãn hiệu tập thể cho các sản phẩm: Cói mỹ nghệ Kim Sơn, đá Ninh Vân, cá Tràu tiến Vua.