Tìm kiếm: nghề truyền thống

Bà Nguyễn Thị Hải, xã Nghĩa Lâm, tỉnh Ninh Bình đã kiên trì gìn giữ và phát huy nghề cói truyền thống của gia đình, phát triển cơ sở chế biến cói xuất khẩu Hải Tiến theo hướng sản xuất hàng hóa. Phát huy lợi thế từ nguồn nguyên liệu địa phương, các sản phẩm cói từng bước tiếp cận thị trường quốc tế. Quá trình này đồng thời tạo việc làm và thu nhập ổn định cho hàng trăm lao động thông qua liên kết sản xuất với hơn 500 hộ dân tại địa phương, góp phần nâng cao đời sống và phát huy hiệu quả giá trị nghề truyền thống trong phát triển kinh tế địa phương.

Sự xuất hiện của Không gian nghệ thuật Sông Vân (Sông Vân Art Space) cùng triển lãm điêu khắc của hai nghệ sĩ Lê Thị Hiền và Lương Trịnh không chỉ là một sự kiện mỹ thuật thuần túy. Đó còn là tiếng reo vui của sự sáng tạo, nơi chất liệu đá truyền thống của Ninh Vân được chắp thêm đôi cánh nghệ thuật để vươn tầm quốc tế.

Diễn ra từ ngày 20/3 đến 22/3, Festival Phở năm 2026 tại không gian phố đi bộ Thiên Trường (tỉnh Ninh Bình) quy tụ gần 50 gian hàng của các nghệ nhân, thương hiệu phở nổi tiếng ba miền. Sự kiện thu hút đông đảo người dân, du khách đến thưởng thức tinh hoa ẩm thực và tìm hiểu quy trình chế biến món ăn mang đậm bản sắc dân tộc. Chuỗi hoạt động trình diễn, trải nghiệm thiết thực tôn vinh nghề truyền thống, lan tỏa giá trị di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Trong khuôn khổ Festival Phở 2026, từ ngày 18 - 19/3/2026, tại làng Vân Cù (xã Nam Đồng) - một trong những cái nôi của nghề phở - sẽ diễn ra chương trình tham quan, trải nghiệm nghề phở. Hoạt động nhằm giới thiệu, quảng bá giá trị làng nghề truyền thống gắn với văn hóa ẩm thực đặc sắc của địa phương. Đến thời điểm này, Ban tổ chức và các đơn vị liên quan đã xây dựng phương án tổ chức chi tiết, cơ bản hoàn tất công tác chuẩn bị, sẵn sàng đón tiếp đại biểu và du khách đến tham quan, trải nghiệm nghề phở tại làng Vân Cù.

Dưới chân núi Đọi, bên dòng sông Châu, làng nghề trống Đọi Tam, thuộc xã Đọi Sơn, thị xã Duy Tiên, tỉnh Hà Nam (cũ), nay thuộc phường Tiên Sơn, tỉnh Ninh Bình, đã tồn tại hơn một thiên niên kỷ, lưu giữ âm thanh thiêng liêng của văn hóa Việt. Gần 25 năm qua, Đội trống nữ Đọi Tam không chỉ làm rộn ràng không khí lễ hội mỗi độ xuân về mà còn góp phần quan trọng gìn giữ, quảng bá và làm giàu thêm giá trị của làng nghề truyền thống.

Giữa nhịp sống hiện đại và những chuyển động mạnh mẽ của kinh tế thị trường, các làng nghề truyền thống ở Ninh Bình vẫn bền bỉ tồn tại, thích ứng và phát triển. Không chỉ là sinh kế, làng nghề còn là nơi lưu giữ ký ức văn hóa, hồn cốt quê hương - được trao truyền qua nhiều thế hệ, bằng tâm huyết của những người thợ lành nghề và cả khát vọng đổi mới của lớp người trẻ hôm nay.

Xã Chất Bình được thành lập trên cơ sở sáp nhập 3 xã gồm: xã Xuân Chính, xã Chất Bình và xã Hồi Ninh cũ. Việc sáp nhập đơn vị hành chính giúp Chất Bình mở rộng diện tích, quy hoạch các vùng phát triển tập trung, tạo điều kiện sản xuất theo hướng hàng hoá. Hiện, xã tiếp tục duy trì và phát triển nghề truyền thống trồng hoa, cây cảnh trên địa bàn; qua đó, góp phần nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống cho bà con nơi đây.

Ở nhiều làng nghề truyền thống hôm nay, tiếng đục, tiếng búa... đang thưa dần. Nhưng vẫn có những người thợ lặng lẽ, kiên trì bám nghề, giữ nghề và truyền lại cho lớp trẻ. Từ làng trống Đọi Tam (phường Tiên Sơn) đến làng nghề nón lá Đào Khê Thượng (xã Nghĩa Hưng), câu chuyện giữ nghề vừa là sinh kế, vừa là cách người dân gìn giữ nếp làng, ký ức và bản sắc quê hương.

Những ngày này, các làng nghề truyền thống trong tỉnh bước vào vụ sản xuất nhộn nhịp nhất trong năm. Cao điểm cuối năm không chỉ mang lại đơn hàng, thu nhập ổn định mà còn tiếp thêm niềm tin về sự hồi sinh và khởi sắc của làng nghề Ninh Bình trong dòng chảy của nền kinh tế.

Được sáp nhập từ các xã Trà Lũ (gồm Xuân Bắc, Xuân Trung, Xuân Phương), Xuân Vinh và Thọ Nghiệp, xã Xuân Hưng là đơn vị hành chính mới có quy mô dân số, diện tích lớn, tập hợp nhiều vùng sản xuất và làng nghề truyền thống, mở ra cho địa phương nhiều thời cơ cùng thách thức đan xen.

Với bề dày lịch sử qua nhiều thế kỷ, vùng đất Vị Khê đã khẳng định vị thế là một trong những “thủ phủ” cây cảnh hàng đầu của cả nước. Trên nền tảng ấy, phường Vị Khê hôm nay đang khởi sắc mạnh mẽ, nghề truyền thống thành ngành kinh tế mũi nhọn, diện mạo vùng quê đổi thay tích cực, đời sống nhân dân ngày một nâng cao.

Có thể thấy, làng nghề trong không gian Kinh đô Hoa Lư không chỉ có ý nghĩa về kinh tế mà còn là một phần quan trọng của di sản văn hóa. Việc bảo tồn và phát huy giá trị của các làng nghề này là một yếu tố cốt lõi trong quá trình phát triển công nghiệp văn hóa, du lịch và kinh tế sáng tạo đương đại.

Kinh đô Hoa Lư - Đế đô đầu tiên của nước Đại Việt - một đô thị, cảng thị Trung đại tựa núi, nhìn sông, hướng ra biển Đông của khu vực phía Bắc. Nơi đây không chỉ ghi dấu ấn bởi những công trình kiến trúc đậm hồn dân tộc, mà còn phát tích nhiều nghề thủ công truyền thống được xem như những “mảnh ghép chức năng” trong hệ sinh thái kinh đô, góp phần xây dựng nền kinh tế tự chủ, khẳng định bản sắc văn hóa độc lập của dân tộc. Qua bao thăng trầm, những làng nghề nơi đây vẫn lặng lẽ gìn giữ hồn cốt của kinh đô xưa bằng chính bàn tay và trái tim người thợ, đã và đang trở thành động lực, là nguồn lực quan trọng cho sự phát triển ngành công nghiệp văn hóa, kinh tế sáng tạo.

Giữa những xô bồ của thời đại công nghiệp và ẩm thực hiện đại, bánh nhãn - thứ quà quê mộc mạc, giản dị từ vùng đất Hải Hậu vẫn giữ được hương vị riêng trong từng thớ bột, vị ngọt, mùi hương. Qua từng chiếc bánh nhỏ tròn, giòn rụm ấy là những câu chuyện về đôi bàn tay cần mẫn, về văn hoá lúa nước, về sự phát triển bền bỉ của một nghề truyền thống giữa những đổi thay của đời sống hiện đại.

Thị trấn Vĩnh Trụ (Lý Nhân) có 2 làng nghề truyền thống mành nứa tại thôn 1 và 2 - Công Xá. Các làng nghề này được ngành chức năng đánh giá hoạt động hiệu quả, giải quyết việc làm, đem lại thu nhập ổn định cho lao động địa phương. Đây là kết quả của việc người dân làng nghề tích cực đổi mới, nâng cao chất lượng sản phẩm để phù hợp với nhu cầu thị trường.

Tối 2/5, tại Không gian Làng nghề truyền thống Ninh Bình (Khu du lịch Tam Cốc - Bích Động) đã diễn ra chương trình nghệ thuật thời trang “Di sản dành cho cuộc sống”. Chương trình được truyền hình trực tiếp trên sóng của Đài Phát thanh - Truyền hình Ninh Bình và các nền tảng mạng xã hội.

Để mở đầu cho chuỗi sự kiện du lịch, văn hóa đặc sắc của Tuần Du lịch Ninh Bình 2025, ngày 2/5, Sở Du lịch phối hợp với Công ty Vietmode, Sở Văn hóa và Thể thao, UBND thành phố Hoa Lư và Doanh nghiệp Xuân Trường tổ chức khai mạc Không gian trưng bày làng nghề truyền thống Ninh Bình và Chương trình nghệ thuật thời trang “Di sản dành cho cuộc sống” tại Khu du lịch Tam Cốc-Bích Động.

Hà Nam là địa phương có nhiều làng nghề, làng nghề truyền thống với các sản phẩm có tính đặc trưng, mang đậm văn hóa địa phương. Không nằm ngoài xu thế chuyển đổi số, thời gian qua, các làng nghề, chủ sở hữu sản phẩm OCOP trên địa bàn tỉnh đã đẩy mạnh phát triển thương mại điện tử (TMĐT), mở ra nhiều cơ hội cho sản phẩm địa phương.

Ngày 24/4, Bảo tàng tỉnh Ninh Bình khai mạc trưng bày chuyên đề “Những làng nghề truyền thống tiêu biểu của Ninh Bình” và hoạt động trải nghiệm nghề gốm Bồ Bát.

Trong hành trình gần 20 năm khôi phục và phát triển nghề gốm cổ Bồ Bát (làng Bạch Liên, xã Yên Thành, huyện Yên Mô), nghệ nhân ưu tú Phạm Văn Vang là người đóng vai trò tiếp nối nghề truyền thống, thắp lửa, giữ lửa cho lò nung cháy mãi và thổi hồn cho đất trở thành những tác phẩm nghệ thuật độc đáo, có giá trị văn hóa, thẩm mỹ cao, vươn ra thế giới.

Cùng với quá trình đô thị hóa diễn ra mạnh mẽ, nhiều làng nghề, làng nghề truyền thống trên địa bàn tỉnh cũng dần mai một. Thị trường tiêu thụ gặp khó, thu nhập thấp là nguyên nhân chính khiến số lượng người dân bám nghề ngày một ít đi.

Với hàng nghìn làng nghề truyền thống trải dài từ bắc vào nam, với những đặc trưng riêng biệt, Việt Nam không chỉ sở hữu những di sản văn hóa phong phú mà còn có cơ hội biến những giá trị ấy thành nguồn tài nguyên dồi dào cho phát triển công nghiệp văn hóa, đóng góp tích cực vào sự phát triển bền vững của đất nước.

Hiện nay, các tour du lịch cộng đồng kết hợp với trải nghiệm làng nghề truyền thống đang được nhiều khách du lịch ưa chuộng. Tại xã Ninh Hải (thành phố Hoa Lư), làng nghề thêu ren thôn Văn Lâm với hoạt động trải nghiệm thêu ren đã thu hút được nhiều khách quốc tế.