Làng Vân Cù sẵn sàng cho du khách trải nghiệm nghề phở tại Festival Phở 2026
Làng Vân Cù từ lâu được biết đến là một trong những cái nôi gắn với sự hình thành và phát triển của nghề phở truyền thống. Những năm qua, hoạt động quảng bá, tôn vinh nghề phở tại địa phương được duy trì thường xuyên, từng bước tạo dấu ấn với du khách trong và ngoài nước. Năm 2022, chương trình “Về thăm làng phở Vân Cù” đã đón đoàn khách quốc tế là các nhà ngoại giao đang công tác tại Việt Nam cùng gia đình đến tham quan, trải nghiệm. Trong khuôn khổ chương trình, khoảng 1.000 bát phở đã được phục vụ, để lại nhiều ấn tượng tốt đẹp về hương vị cũng như nét văn hóa ẩm thực truyền thống của địa phương.
Tiếp đó, tại Lễ hội Phở Vân Cù năm 2024, Hiệp hội Văn hóa Ẩm thực Nam Định (nay là Hiệp hội Văn hóa Ẩm thực Ninh Bình) đã tổ chức hoạt động tôn vinh các nghệ nhân cao tuổi của làng nghề, trao giấy chứng nhận cho hơn 50 người dân làng Vân Cù được sử dụng logo của Hiệp hội Văn hóa Ẩm thực Nam Định và Chi hội phở Vân Cù. Lễ hội Phở Vân Cù năm 2025 tiếp tục được tổ chức, thu hút khoảng 6.000 lượt khách, góp phần quảng bá hình ảnh làng nghề. Sự kiện không chỉ tạo không gian giao lưu văn hóa ẩm thực mà còn khẳng định sức hút ngày càng lớn của thương hiệu phở Vân Cù đối với du khách.
Năm 2026, lễ hội lần đầu tiên được tổ chức trong bối cảnh thực hiện chính quyền địa phương hai cấp, với nhiều điểm mới về quy mô và cách thức tổ chức. Đáng chú ý, Hiệp hội Văn hóa Ẩm thực tỉnh Ninh Bình và UBND xã Nam Đồng phối hợp tổ chức hoạt động tham quan, trải nghiệm nghề phở tại làng Vân Cù, thể hiện rõ vai trò định hướng, sự quan tâm trong công tác bảo tồn, phát huy giá trị làng nghề truyền thống, đồng thời tạo nền tảng để nâng tầm hoạt động trong những năm tiếp theo.
Đồng chí Nguyễn Văn Sinh, Chủ tịch UBND xã Nam Đồng cho biết: UBND xã đã thành lập Ban Chỉ đạo tổ chức, do Chủ tịch UBND xã làm Trưởng ban, Phó Chủ tịch phụ trách lĩnh vực văn hóa - xã hội làm Phó Trưởng ban Thường trực; đồng thời phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng thành viên. Các ban, ngành, đoàn thể, lực lượng công an, quân sự, dân quân tự vệ… được huy động tham gia, phối hợp chặt chẽ với Chi hội phở Vân Cù, các nghệ nhân và nhân dân trong thôn nhằm bảo đảm các hoạt động diễn ra an toàn, hiệu quả.
Thông qua sự kiện, địa phương mong muốn quảng bá hình ảnh làng nghề phở Vân Cù, giới thiệu nguồn gốc, quá trình hình thành và phát triển của nghề; đồng thời, từng bước xây dựng hồ sơ đề cử quốc gia trình UNESCO, hướng tới mục tiêu đưa phở Việt tham gia vào dòng chảy di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại.
Theo kế hoạch, chương trình Lễ hội Phở Vân Cù với chủ đề “Về với đình làng Vân Cù - Mở trang di sản” sẽ được tổ chức trong 2 ngày (18 - 19/3), thay vì 1 ngày như các năm trước. Ngày đầu tiên tập trung vào các hoạt động trải nghiệm như: tham quan quy trình làm phở, thưởng thức ẩm thực và giao lưu văn nghệ vào buổi tối. Đây được xem là dịp để cộng đồng làng nghề gặp gỡ, kết nối và cùng lan tỏa giá trị văn hóa quê hương.
Ngày 19/3 sẽ là chương trình chính, dự kiến đón tiếp đông đảo du khách. Các hoạt động lễ và hội được tổ chức bài bản, quy mô hơn, tập trung vào trải nghiệm toàn bộ quy trình làm phở từ chế biến đến hoàn thiện, kết hợp giới thiệu, quảng bá giá trị nghề truyền thống tới đông đảo công chúng. Theo dự kiến, lễ hội sẽ đón khoảng 6.000 lượt khách đến tham quan, trải nghiệm.
Nghệ nhân văn hóa ẩm thực Vũ Ngọc Vượng, Phó Chủ nhiệm Chi hội phở Vân Cù cho biết, không gian trải nghiệm năm nay được tổ chức với quy mô lớn, quy tụ hơn 50 nghệ nhân của Chi hội trực tiếp tham gia quảng diễn các công đoạn làm phở. Tại đây, du khách có thể trải nghiệm trọn vẹn quy trình, từ hạt gạo làm ra bánh phở, đến hoàn thiện một bát phở truyền thống; đồng thời trực tiếp tham gia các công đoạn như cắt bánh phở, thái hành, ớt, chanh, thịt bò…
Theo ông Vượng, để bảo đảm các hoạt động tại lễ hội diễn ra suôn sẻ, công tác chuẩn bị đã được các nghệ nhân triển khai chu đáo từ trước đó. Trong đó, riêng việc nấu nước dùng - yếu tố quyết định chất lượng bát phở - phải được thực hiện công phu trong hơn một ngày, từ khâu lựa chọn nguyên liệu đến chế biến, nhằm giữ trọn hương vị đặc trưng của phở Vân Cù.
Đến thời điểm hiện tại, công tác chuẩn bị cho lễ hội đã cơ bản hoàn tất, bảo đảm các điều kiện tổ chức đồng bộ và an toàn. Không gian trải nghiệm được đầu tư trang trí, lắp đặt theo hướng trực quan, thuận tiện cho du khách tham quan và tham gia các hoạt động. Cùng với đó, phương án bảo đảm an ninh trật tự, an toàn giao thông, phòng cháy, chữa cháy và vệ sinh an toàn thực phẩm đã được xây dựng, phân công cụ thể cho từng lực lượng.
Các đội hình hỗ trợ, hướng dẫn, phục vụ du khách được huy động, tập huấn, sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ. Công tác hậu cần như: chuẩn bị nguyên liệu, khu vực chế biến, khu vực phục vụ, hệ thống điện, nước… cũng được rà soát kỹ lưỡng nhằm bảo đảm các hoạt động diễn ra liên tục, thông suốt.
Bên cạnh đó, công tác tuyên truyền được triển khai từ tháng 2, thông qua nhiều kênh, góp phần lan tỏa thông tin rộng rãi, thu hút sự quan tâm của người dân và du khách. Ban tổ chức cũng xây dựng phương án đón tiếp, phân luồng khách, bố trí điểm gửi xe, khu vực check-in, khu vực trải nghiệm… nhằm nâng cao chất lượng phục vụ.
Hoạt động tham quan, trải nghiệm nghề phở tại làng Vân Cù, xã Nam Đồng trong khuôn khổ Festival Phở 2026 được kỳ vọng sẽ góp phần quảng bá hình ảnh làng nghề - một trong những cái nôi của phở truyền thống. Với các điều kiện tổ chức đã được hoàn thiện, chương trình dự kiến tạo sức hút đối với du khách, từng bước gắn kết bảo tồn văn hóa với phát triển du lịch ẩm thực, góp phần nâng cao hình ảnh địa phương, thúc đẩy phát triển kinh tế dịch vụ và lan tỏa giá trị nghề truyền thống trong cộng đồng.
