Hội thảo tư vấn, phản biện dự thảo Đề án “Bảo tồn và phát triển làng nghề, làng nghề truyền thống gắn với phát triển du lịch tỉnh Ninh Bình giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn đến năm 2045”
Dự Hội thảo có đại diện Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh; thành viên Hội đồng tư vấn phản biện khoa học tỉnh; các chuyên gia, nhà khoa học; đại diện lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường, Sở Du lịch, Sở Văn hóa và Thể thao, Trường Đại học Hoa Lư.
Đại diện lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường (đơn vị xây dựng Đề án) đã trình bày tóm tắt nội dung chính của dự thảo đề án. Theo đó, tỉnh Ninh Bình sau sáp nhập là địa phương có hệ thống nghề truyền thống, làng nghề và làng nghề truyền thống phong phú bậc nhất cả nước, với nhiều nghề có lịch sử hàng nghìn năm, hàng trăm năm, gắn liền với bản sắc văn hóa vùng đồng bằng sông Hồng và đời sống kinh tế nông thôn.
Toàn tỉnh hiện có 171 làng nghề, làng nghề truyền thống đã được công nhận; trên 102,5 nghìn cơ sở sản xuất ngành nghề nông thôn, với 111 nghệ nhân, gần 200 nghìn lao động tham gia sản xuất; nhiều sản phẩm có thương hiệu như đá mỹ nghệ Ninh Vân, thêu Văn Lâm, cói Kim Sơn, đúc đồng Tống Xá, gỗ La Xuyên, trống Đọi Tam, lụa Nha Xá… Một số sản phẩm làng nghề không chỉ nổi tiếng trong nước mà còn được thị trường quốc tế biết đến, khẳng định sức sống bền bỉ của nghề truyền thống cho thấy khả năng kết nối giữa bảo tồn nghề truyền thống và phát triển du lịch trải nghiệm, công nghiệp văn hóa.
Tuy nhiên, quá trình phát triển làng nghề hiện nay vẫn còn nhiều khó khăn như: sản xuất nhỏ lẻ, thiếu liên kết chuỗi giá trị; tại nhiều làng nghề vẫn gây tình trạng ô nhiễm môi trường, thiếu lao động trẻ kế cận; việc chuyển đổi số còn hạn chế; sản phẩm chưa đáp ứng yêu cầu thị trường quốc tế; hạ tầng phục vụ du lịch và sản xuất chưa đồng bộ...
Tại Hội thảo, các thành viên Hội đồng tư vấn, phản biện khẳng định Đề án có ý nghĩa quan trọng trong việc bảo tồn giá trị văn hóa truyền thống, phát triển kinh tế nông thôn, tạo sinh kế cho người dân và khai thác hiệu quả tiềm năng của tỉnh Ninh Bình sau hợp nhất.
Đồng thời đánh giá, dự thảo Đề án được xây dựng tương đối công phu, kết cấu logic, bám sát các chính sách, quy định hiện hành của Trung ương và của tỉnh; hệ thống căn cứ pháp lý đầy đủ; nội dung được trình bày theo trình tự khoa học từ đánh giá thực trạng, xác định quan điểm, mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp đến tổ chức thực hiện. Nhiều nội dung Đề án có ý nghĩa tham mưu về hoạch định chính sách, chiến lược tầm nhìn về công tác “Bảo tồn và phát triển làng nghề gắn với phát triển du lịch…”.
Các đại biểu góp ý, đây là đề án mang tính tích hợp nhiều ngành (nông nghiệp, văn hóa, du lịch…), vì vậy cần rà soát và chuẩn hóa thêm một số thuật ngữ, đặc biệt là các khái niệm liên quan đến “công nghiệp văn hóa”, “kinh tế di sản”, “du lịch sáng tạo”, “du lịch trải nghiệm” nhằm bảo đảm tính thống nhất với các thuật ngữ ngành, văn bản chiến lược quốc gia và xu thế phát triển quốc tế hiện nay…
Để tạo đột phá trong giai đoạn mới, Đề án cần nghiên cứu hoàn thiện thêm một số nội dung về định hướng chiến lược, mục tiêu định lượng, giải pháp trọng tâm, cơ chế tổ chức thực hiện và nguồn lực triển khai nhằm nâng cao tính khả thi, hiệu quả và bền vững của Đề án.
Đề án cần nhấn mạnh đến tư duy “bảo tồn làng nghề” sang tư duy “phát triển hệ sinh thái kinh tế di sản - công nghiệp văn hóa - du lịch sáng tạo”, lấy người dân, nghệ nhân và doanh nghiệp làm trung tâm; lấy công nghệ số, đổi mới sáng tạo và liên kết thị trường làm động lực phát triển.
Đề án sẽ trở thành công cụ quan trọng góp phần xây dựng Ninh Bình trở thành trung tâm làng nghề, công nghiệp văn hóa, du lịch di sản và kinh tế sáng tạo hàng đầu Việt Nam vào năm 2045.
