Chăm sóc, khôi phục diện tích cây vụ đông bị ảnh hưởng bởi mưa úng

Nổi tiếng với truyền thống thâm canh cây vụ đông, thời điểm đầu tháng 10, khi nhiều nơi còn chưa thu hoạch xong lúa mùa thì nông dân xã Khánh Hải (huyện Yên Khánh) đã xuống giống được hơn 20 ha cây vụ đông các loại. Nhiều ruộng bà con bỏ không cấy vụ lúa mùa để trồng bí xanh, cà chua sớm đã bắt đầu cho thu hoạch. Tuy nhiên, các đợt mưa lớn do ảnh hưởng của hai cơn bão số 7 và số 8 đã "xóa sổ" hầu hết những diện tích này.

Ông Đoàn Văn Quốc, Chủ tịch HĐQT HTX Đông Mai dẫn chúng tôi ra cánh đồng Nghệ, thôn Đông Mai. Đây là khu trồng cà chua tập trung với diện tích lên tới 5 ha nhưng thời điểm này chỉ còn trơ lại những que, rào. Ông Quốc cho biết: Ruộng cà chua này bà con xuống giống cách đây 2 tháng, cây đang sinh trưởng, phát triển tốt, đã lên giàn, ra hoa, quả non. Thế nhưng những ngày qua, mưa lớn kéo dài, nước không tiêu thoát kịp nên cây cứ thế héo và thối dần. Mỗi sào cà chua bà con phải bỏ ra 3-3,5 triệu đồng bao gồm từ 120-250 nghìn tiền giống, 2,5 triệu đồng tiền que rào, 500 nghìn đồng tiền phân bón. Công lao động thì không kể hết mà giờ này coi như mất trắng.

Đang cẩn thận trồng từng bầu dưa chuột xuống ruộng, vợ chồng bà Nụ ở một cánh đồng gần đó chia sẻ: "Năm nay "ông trời" làm khó nông dân chúng tôi quá. Đám dưa chuột này gia đình gieo giống trong nhà cách đây 15 ngày mà trời mưa triền miên, không thể nào đưa ra ruộng trồng được, quá lứa, cây dài loằng ngoằng. Không biết mấy bữa nữa năng suất ra sao nhưng thu được bằng nào hay bằng đấy vì hiện giá rau củ ngoài thị trường đang rất đắt mà không có để bán".

Không chỉ riêng gia đình bà Nụ, nhiều nông dân khác ở HTX Đông Mai cũng đang chủ động bám sát đồng ruộng, tranh thủ thời tiết tạnh ráo ra đồng khắc phục diện tích cây vụ đông bị ảnh hưởng của mưa úng, dọn dẹp, trồng mới những diện tích bị thiệt hại; chăm bón, dặm tỉa những phần rau màu còn giữ lại được. Toàn HTX phấn đấu duy trì trồng hơn 100 ha cây vụ đông các loại. Do đã hết thời vụ để trồng cây vụ đông ưa ấm nên HTX hướng dẫn bà con trồng bù bằng các cây ưa lạnh như cà chua, khoai tây, rau cải các loại.

Cánh đồng chuyên canh rau của HTX sản xuất và tiêu thụ nông sản an toàn Khánh Dương (xã Khánh Dương, huyện Yên Mô) tan hoang sau đợt mưa lớn. Thiên tai đã làm hư hại gần như toàn bộ 10 ha các loại rau ăn lá, cải bắp, su hào, bí xanh, bí đỏ, 720m2 hành giống. Giám đốc HTX Đinh Xuân Phương cho biết: Vụ này, chúng tôi đã ký hợp đồng sản xuất 10 ha hành với Công ty ớt Việt Nam. Lường trước những khó khăn về thời tiết, khi gieo giống hành, HTX đã lên luống cao, che lưới và ni lông nhưng mưa lớn kéo dài, cộng thêm nhiệt độ thấp đã khiến cây hành vừa nhú đã bị co ngọn, lụi đi. Chúng tôi đang tích cực chăm sóc hy vọng "vớt vát" được một ít diện tích để cung ứng giống cho các vùng sản xuất. Với những diện tích còn lại, chắc cũng đành chờ thời tiết tốt hơn sẽ tổ chức cho bà con làm đất, gieo trỉa lại, tập trung vào các cây rau màu như su hào, cải bắp, cà rốt và khoai tây. Toàn HTX phấn đấu trồng được 68 ha cây vụ đông các loại như kế hoạch ban đầu.

Theo Sở Nông nghiệp và PTNT, tính đến ngày 20/10, toàn tỉnh đã gieo trồng được khoảng 2.400 ha cây vụ đông trên tổng diện tích kế hoạch là 8.000 ha, tập trung chủ yếu ở các huyện Yên Mô, Yên Khánh và Nho Quan. Trong đó, ngô là 455 ha, khoai lang 105 ha, lạc 115 ha, bí xanh 126 ha, rau đậu các loại 1.560 ha, còn lại là cây trồng khác. Trước ảnh hưởng của mưa lớn những ngày qua, cán bộ kỹ thuật ngành Nông nghiệp các địa phương đang bám sát đồng ruộng, hướng dẫn nông dân tập trung chăm sóc cây màu, khắc phục hậu quả sau mưa úng phù hợp với từng đối tượng cây trồng. Tuyên truyền để bà con tận dụng đất đai, quay vòng tăng vụ, tăng thu nhập, đồng thời đảm bảo nguồn cung cho thị trường.

Ông Phạm Hồng Sơn, cán bộ kỹ thuật Trung tâm Khuyến nông tỉnh khuyến cáo một số biện pháp chăm sóc và phòng trừ sâu bệnh hại trên cây trồng vụ đông giai đoạn này: Đối với cây rau màu nói chung, sau những trận mưa lớn bà con phải tiêu thoát nước kịp thời, sau đó xới xáo, phá váng để tạo điều kiện thuận lợi cho cây trồng sinh trưởng, phát triển. Bên cạnh đó, bà con cần kiểm tra mức độ thối của củ giống, cây giống; thu gom các củ, cây giống bị thối để tránh lây lan; chăm sóc kịp thời bằng cách bón lân, tưới hoặc phun các loại phân siêu lân và chất kích thích ra rễ kết hợp với việc trồng dặm bảo đảm mật độ, phun thuốc phòng một số loại nấm bệnh phát sinh trong điều kiện độ ẩm đất cao. 

Trên cây trồng chính như ngô, bà con lưu ý: Với trà ngô hiện nay được 3-4 lá  nên bón 3-4 kg đạm, kết hợp với 1-2 kg kali/sào; với trà ngô được 7-9 lá nên bón lượng 3-4 kg đạm kết hợp với 2-3 kg kali/sào; riêng những trà ngô trồng sớm, đã bước vào giai đoạn xoáy nõn thì tăng lượng kali lên 4kg/sào. Ngoài ra, ở những ruộng rau màu có biểu hiện lá vàng, thấp, sinh trưởng kém, bà con có thể bổ sung 2 kg đạm urê/sào và lưu ý nên bón rạch hàng cách gốc 10-15 cm và kết hợp với vun cao, có tác dụng xới xáo đất, tạo điều kiện cho bộ rễ chân kiềng phát triển chống đổ ngã cho cây ngô ở giai đoạn cuối vụ. 

Thời gian tới, là thời điểm gieo trồng cây vụ đông ưa lạnh, đặc biệt là cây khoai tây nên bà con lưu ý phải kịp thời tiêu thoát nước trên ruộng và tranh thủ làm đất ngay để kịp thời vụ. Ngoài ra, cần chuẩn bị giống đảm bảo chất lượng, với giống khoai tây củ nhỏ 30-40 củ/kg thì trồng cả củ, với giống 20 củ/kg áp dụng phương pháp bổ củ để có đủ lượng giống gieo trồng.

Bài, ảnh: Nguyễn Lựu