Alpharco Ninh Bình: Đưa dược liệu quý thành sản phẩm chăm sóc sức khỏe hiện đại

Nâng cao giá trị dược liệu thông qua chế biến sâu

Nhận thấy nhiều diện tích ruộng của bà con sản xuất nhưng không mang lại hiệu quả cao, chị Phan Thị Ngọc, Giám đốc HTX Dược liệu Alpharco Ninh Bình (xã Phú Sơn) cùng chồng là anh Hoàng Ngọc Chiến đã quyết định tìm một hướng đi mới trong sản xuất, phát triển nông nghiệp theo hướng bền vững.

Ban đầu, chỉ có một số hộ dân liên kết trồng thử nghiệm các loại cây dược liệu quý như giảo cổ lam, dây thìa canh, cà gai leo, cỏ ngọt, sơn kim cúc, … Tuy nhiên, sản xuất vẫn còn khá manh mún, tiêu thụ phụ thuộc nhiều vào thương lái.

Cho đến tháng 9/2024, khi HTX Dược liệu Alpharco Ninh Bình được thành lập đã xây dựng vùng trồng nguyên liệu rộng 5ha, giúp việc sản xuất được quy mô, bài bản hơn, tăng cường ứng dụng khoa học kỹ thuật, hình thành mô hình sản xuất theo chuỗi giá trị. Mục đích mà HTX hướng tới là chế biến dược liệu sạch theo tiêu chuẩn hữu cơ, giữ gìn nguồn gen dược liệu bản địa, đồng thời tạo sinh kế bền vững cho cộng đồng.

Được biết, vợ chồng chị Phan Thị Ngọc, Giám đốc HTX Dược liệu Alpharco Ninh Bình đều tốt nghiệp chuyên ngành Dược sĩ, Trường Đại học Đại Nam. Chính từ chuyên ngành học đã tạo niềm đam mê, yêu thích cho cả hai đối với các loại dược liệu. Trong khi đó, tại địa phương, điều kiện về đất đai và nguồn lao động khá dồi dào. Phát triển vùng trồng dược liệu hữu cơ vừa giúp vợ chồng chị Ngọc ứng dụng được những kiến thức đã học vào sản xuất, nâng cao giá trị canh tác, vừa tạo ra các sản phẩm phục vụ nhu cầu người tiêu dùng. Hiện HTX đang tạo việc làm ổn định cho 10 lao động với mức thu nhập từ 6-12 triệu đồng, tùy vị trí công việc.

Ngay từ khi thành lập, HTX đã quy hoạch vùng trồng dược liệu đạt chuẩn hữu cơ. Các loại cây trồng chủ lực gồm: dây thìa canh, giảo cổ lam, cỏ ngọt, cà gai leo,… Các loại cây dược liệu này được đánh giá phù hợp thổ nhưỡng, có sức sống tốt, phát triển nhanh và đồng đều. Tuy nhiên, để đạt được dược tính cao nhất, HTX đã áp dụng quy trình, kỹ thuật chăm sóc đảm bảo hữu cơ, không sử dụng các loại thuốc hoá học, thay vào đó sử dụng phân bón hữu cơ, tận dụng chất thải nông nghiệp để tái sử dụng.

Mỗi loại dược liệu sẽ có thời gian thu hoạch, năng suất và sản lượng khác nhau. Tuy nhiên, đa phần là đều có thể thu hoạch nhiều lần nếu chăm sóc tốt, chất lượng dược liệu cũng được đảm bảo.

Nhờ chủ động về nguồn nguyên liệu, giúp việc quản lý chất lượng đầu vào được siết chặt và đảm bảo hơn. Đây là lợi thế rất lớn phục vụ HTX chế biến sâu. Đặc biệt, khi thực hiện chế biến sâu, sản phẩm có thời gian bảo quản lâu, giá thành cũng cao và ổn định hơn.

Dược liệu sau khi thu hoạch được sơ chế kỹ càng. Nhiều công đoạn như: loại tạp, ngâm, rửa, ủ, cắt đoạn, thái phiến, phơi, sấy được HTX thực hiện chuyên nghiệp, đảm bảo đúng quy trình, kỹ thuật.

Đồng thời, HTX tiến hành xây dựng nhà xưởng chế biến theo hướng hiện đại với dây chuyền khép kín. Nhiều máy ứng dụng công nghệ như: máy sấy, máy trộn, máy nghiền, máy đóng gói, máy hút chân không được sử dụng; người lao động được trang bị đầy đủ đồ bảo hộ như: áo, mũ, gang tay, khẩu trang giúp cho quy trình sản xuất đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm.

Chị Hoàng Thị Vân, thành viên HTX Dược liệu Alpharco Ninh Bình cho biết: Tôi đã làm việc ở HTX 3 năm, công việc chính của tôi là chạy máy và hoàn thiện sản phẩm. Khi có máy móc hỗ trợ, người lao động như chúng tôi cảm thấy nhàn hơn rất là nhiều, năng suất lao động tăng lên rõ rệt. Mức lương của tôi dao động từ 7 - 9 triệu đồng/tháng, đảm bảo đời sống gia đình.

HTX cung ứng đa dạng các sản phẩm như trà túi lọc thìa canh, giảo cổ lam, cỏ ngọt,...; thảo dược thô như: sơn mật, cà gai leo, lá sen, dây thìa canh, chè vằng; viên uống thảo dược như: viên nghệ mật ong, viên cà gai leo, viên hà thủ ô. Đây đều là các sản phẩm hỗ trợ điều trị các bệnh về gan, mất ngủ, dạ dày,… Trong đó, 2 sản phẩm trà túi lọc thìa canh và giảo cổ lam của HTX đã đạt chuẩn OCOP 3 sao.

Thực tế cho thấy, chế biến sâu giúp các sản phẩm dược liệu nâng cao được giá trị kinh tế cũng như sức cạnh tranh trên thị trường, nhận được phản hồi tốt từ người tiêu dùng. Trung bình các sản phẩm trà túi lọc của HTX được bán với giá từ 100.000 - 200.000 đồng/hộp; các loại dược liệu sấy khô được bán với giá từ 50.000 - 150.000 đồng, tuỳ loại cũng như trọng lượng.

Mở rộng thị trường tiêu thụ

Theo các chuyên gia, chế biến và thị trường là những khâu rất quan trọng trong chuỗi giá trị nông sản từ sản xuất đến tiêu dùng. Chế biến tạo giá trị gia tăng trong khi lợi nhuận của cả chuỗi thì phần lớn trong khâu kinh doanh thị trường. Thấu hiểu được điều đó, HTX Dược liệu Alpharco Ninh Bình đã hoạch định cho mình những chiến lược phát triển riêng biệt, phù hợp với tình hình thực tiễn.

Từ khi phát triển các sản phẩm chế biến sâu, HTX đã không ngừng đầu tư thêm máy móc, trang thiết bị hiện đại, cập nhật những công nghệ mới để giảm sức lao động của con người, nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm. Bên cạnh đó, hình thức, mẫu mã các sản phẩm được đầu tư, thiết kế chỉn chu, thay đổi theo từng giai đoạn, phù hợp với thị hiếu người tiêu dùng.

Ngoài các sản phẩm bán theo hình thức truyền thống, HTX đang đẩy mạnh bán hàng online thông qua các trang mạng xã hội như: facebook, zalo, tiktok và một số sàn thương mại điện tử. Tiếp tục thực hiện bán hàng thông qua livetream trực tiếp, giúp người mua hàng được tiếp cận với sản phẩm một cách chân thực hơn, được giải đáp các công dụng về sản phẩm, giá cả, chương trình khuyến mãi,… Theo ghi nhận, mỗi ngày HTX có khoảng 100 đơn hàng. Từ khi kết hợp bán hàng trực tuyến, số lượng sản phẩm HTX bán ra tăng từ 20 - 30% so với trước đây.

Bên cạnh đó, HTX cũng phân phối hàng cho hơn 20 đại lý, cung ứng hàng trăm sản phẩm mỗi ngày, góp phần đảm bảo tiêu thụ ổn định.

HTX cũng tích cực quảng bá, giới thiệu sản phẩm thông qua các hoạt động xúc tiến thương mại được tổ chức trong tỉnh cũng như trên khắp cả nước. Được tiếp cận với nhiều khách hàng tiềm năng, mức độ nhận diện sản phẩm tăng lên đã góp phần xây dựng thương hiệu sản phẩm, mở ra những cơ hội, hợp tác phát triển trong tương lai.

Với sự nỗ lực không ngừng, hiện nay thị trường tiêu thụ của HTX đang ngày càng rộng mở. Trung bình mỗi tháng HTX tiêu thụ từ 5.000 - 7.000 sản phẩm, một năm tiêu thụ khoảng 80.000 sản phẩm dược liệu khác nhau.

Định hướng phát triển bền vững

Phát triển sản xuất vùng trồng dược liệu gắn với chế biến sâu là một hướng đi phù hợp với xu thế hiện nay, tuy nhiên cũng đặt ra cho HTX nhiều khó khăn, thách thức. HTX cần phải luôn linh hoạt với cơ chế thị trường, nâng cao năng lực quản trị tài chính minh bạch và đầu tư vào nhân lực chất lượng cao. Đây là yếu tố cốt lõi để xây dựng niềm tin với đối tác, phát triển bền vững và tăng sức cạnh tranh.

Chia sẻ dự định phát triển của HTX trong tương lai, chị Phan Thị Ngọc, Giám đốc HTX Dược liệu Alpharco Ninh Bình cho biết: Trong những năm tới, HTX tiếp tục mở rộng quy mô vùng dược liệu hữu cơ đạt chuẩn GACP - WHO (là việc tuân thủ các nguyên tắc, tiêu chuẩn khắt khe do Tổ chức Y tế Thế giới ban hành về “Thực hành tốt trồng trọt và thu hái dược liệu”, đảm bảo dược liệu an toàn, chất lượng cao, ổn định về hàm lượng hoạt chất và hiệu quả điều trị); nâng cấp nhà xưởng đạt tiêu chuẩn GMP (là hệ thống các nguyên tắc, tiêu chuẩn nhằm kiểm soát các yếu tố ảnh hưởng đến quá trình sản xuất, đảm bảo sản phẩm đạt chất lượng đồng đều, an toàn và ổn định) để đáp ứng thị trường trong và ngoài nước. Ngoài ra, chúng tôi sẽ không ngừng nâng cao chất lượng sản phẩm, xây dựng sản phẩm OCOP 4 sao, đầu tư nguồn nhân lực trẻ ứng dụng chuyển đổi số, đẩy mạnh phát triển mảng bán hàng online.

Thời gian qua, các ngành, các cấp, đặc biệt là chính quyền địa phương tiếp tục tạo điều kiện về cơ chế, chính sách, tạo động lực để HTX không ngừng đầu tư, mở rộng sản xuất theo hướng quy mô, bền vững.

Bà Lưu Thị Hưng, Phó Chủ tịch UBND xã Phú Sơn cho biết: HTX Dược liệu Alpharco Ninh Bình đã và đang hoạt động hiệu quả, không chỉ thúc đẩy chuyển đổi cơ cấu cây trồng địa phương mà còn tạo việc làm ổn định cho người lao động. Xã sẽ tiếp tục tạo điều kiện về quy hoạch vùng sản xuất, diện tích xây dựng nhà xưởng sản xuất chuyên sâu; các hồ sơ, thủ tục để gửi cấp trên có thẩm quyền công nhận sản phẩm OCOP. Đồng thời, địa phương cũng sẽ đẩy mạnh việc quảng bá nhằm xây dựng thương hiệu sản phẩm đặc trưng, được nhiều người biết đến và tin dùng.

Với khát vọng về sản xuất nông nghiệp bền vững, HTX Dược liệu Alpharco Ninh Bình đã cho ra đời những sản phẩm chất lượng phục vụ cho sức khoẻ, đời sống của cộng đồng. Từ đó, tiếp thêm động lực để HTX ngày càng đổi mới, sáng tạo, góp phần vào sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.