Điều gì đang giữ "lửa" cho giá vàng?

Trong nhiều năm, giá vàng thường được nhìn nhận là chịu tác động chủ yếu từ chính sách tiền tệ của Fed và biến động của USD. Tuy nhiên, theo nhiều tổ chức nghiên cứu quốc tế, vài năm gần đây hoạt động mua vàng của các ngân hàng trung ương đã trở thành một trong những yếu tố quan trọng nhất tác động đến cán cân cung-cầu của thị trường.

Các khảo sát mới công bố từ Diễn đàn Các tổ chức Tiền tệ và Tài chính Chính thức (Official Monetary and Financial Institutions Forum - OMFIF) và Hội đồng Vàng Thế giới (World Gold Council - WGC) đều cho thấy xu hướng tăng dự trữ vàng của các ngân hàng trung ương vẫn đang được duy trì.

Khảo sát thường niên của OMFIF cho thấy phần lớn các nhà quản lý dự trữ ngoại hối tiếp tục đánh giá tích cực triển vọng của vàng. Nhiều đơn vị tham gia khảo sát dự báo giá vàng có thể dao động trong vùng 5.000-6.000 USD/ounce trong vòng 12 tháng tới.

Quan trọng hơn, kết quả khảo sát cho thấy sức hấp dẫn của vàng không chỉ đến từ kỳ vọng tăng giá mà còn từ vai trò chiến lược trong quản lý dự trữ quốc gia. Các ngân hàng trung ương tiếp tục xem vàng là công cụ đa dạng hóa dự trữ ngoại hối, duy trì thanh khoản và tăng khả năng chống chịu trước những biến động địa chính trị cũng như xu hướng phân mảnh của kinh tế toàn cầu.

Những kết quả này tương đồng với Khảo sát Dự trữ vàng của các ngân hàng trung ương năm 2026 do WGC công bố trước đó.

Theo WGC, có tới 45% ngân hàng trung ương cho biết dự kiến sẽ tăng lượng vàng nắm giữ trong 12 tháng tới - mức cao nhất kể từ khi khảo sát được thực hiện. Đồng thời, gần 90% tin rằng tổng lượng vàng dự trữ của các ngân hàng trung ương trên toàn cầu sẽ tiếp tục gia tăng.

Goldman Sachs cũng cho rằng nhu cầu mua vàng từ các ngân hàng trung ương sẽ tiếp tục là một trong những động lực quan trọng của thị trường và dự báo giá vàng có thể tiến gần 4.900 USD/ounce trong năm tới.

Theo các chuyên gia, điểm khác biệt của chu kỳ hiện nay là lực mua không còn chủ yếu đến từ các quỹ đầu tư hay giới đầu cơ ngắn hạn mà đến từ các ngân hàng trung ương - những tổ chức xây dựng chiến lược dự trữ với tầm nhìn nhiều năm hoặc nhiều thập kỷ.

Trong bối cảnh nguồn cung vàng khai thác mới chỉ tăng chậm, lực cầu ổn định từ ngân hàng trung ương được xem là nền tảng quan trọng giúp hỗ trợ thị trường, bất chấp những biến động ngắn hạn do lãi suất, lạm phát hay tỷ giá.

Hoạt động mua vàng tăng tốc trở lại

Theo bà Marissa Salim, Trưởng bộ phận Nghiên cứu khu vực châu Á - Thái Bình Dương của WGC, các ngân hàng trung ương đã quay trở lại mua vàng mạnh trong tháng 5.

Dữ liệu mới nhất cho thấy dự trữ vàng chính thức toàn cầu tăng ròng 41 tấn trong tháng, mức cao thứ 2 kể từ đầu năm, chỉ sau tháng 2.

Ba Lan là nước mua nhiều nhất với 18 tấn, tiếp đến là Trung Quốc với 10 tấn. Uzbekistan và Kazakhstan cũng tiếp tục gia tăng dự trữ, trong khi Singapore mua ròng 4 tấn, đánh dấu tháng mua đầu tiên kể từ tháng 9/2025.

Tính từ đầu năm, Ba Lan vẫn dẫn đầu với 64 tấn vàng mua thêm, tiếp theo là Uzbekistan 33 tấn, Trung Quốc 25 tấn và Kazakhstan 20 tấn.

Nhiều nền kinh tế tiếp tục bổ sung dự trữ

Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBOC) đã mua thêm 10 tấn vàng trong tháng 5, mức mua theo tháng lớn nhất kể từ tháng 12/2024.

Đây cũng là tháng thứ 20 liên tiếp Trung Quốc mua ròng vàng. Tổng lượng mua từ đầu năm đạt 25 tấn, đưa dự trữ vàng chính thức lên khoảng 2.331 tấn, tương đương gần 9% tổng dự trữ ngoại hối.

Theo WGC, Singapore cũng đang xây dựng dịch vụ lưu ký vàng dành cho các ngân hàng trung ương, phản ánh xu hướng gia tăng vai trò của vàng trong hệ thống dự trữ và giao dịch quốc tế.

Ngoài ra, WGC cho biết Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc (BoK) đã hoàn tất các bước chuẩn bị để có thể đầu tư vào các quỹ ETF vàng ở nước ngoài nhằm đa dạng hóa dự trữ ngoại hối. Hiện Hàn Quốc sở hữu khoảng 104 tấn vàng, tương đương gần 3% tổng dự trữ ngoại hối. Tuy nhiên, WGC lưu ý việc các ngân hàng trung ương đầu tư thông qua ETF vàng vẫn khá hiếm, khi chỉ khoảng 4% đơn vị tham gia khảo sát cho biết áp dụng hình thức này.

WGC cũng ghi nhận một số ngân hàng trung ương tại Mỹ Latinh bắt đầu gia tăng dự trữ vàng trong năm nay, trong đó Chile mua khoảng 8 tấn, Guatemala mua 2 tấn, còn Bolivia và Uruguay mỗi nước mua 1 tấn. Theo tổ chức này, còn quá sớm để kết luận đây sẽ trở thành xu hướng rộng khắp, song động thái trên cho thấy ngày càng nhiều nền kinh tế đang cân nhắc nâng tỷ trọng vàng trong dự trữ ngoại hối.

Dù giá vàng vẫn có thể biến động theo kỳ vọng lãi suất của Fed, đồng USD hay lợi suất trái phiếu Mỹ trong ngắn hạn, nhiều tổ chức nghiên cứu cho rằng xu hướng tích lũy vàng của các ngân hàng trung ương đang tạo ra một nguồn cầu mang tính cấu trúc. Điều này giúp củng cố triển vọng dài hạn của thị trường ngay cả khi giá trải qua những giai đoạn điều chỉnh.