Các ngân hàng trung ương tiếp tục gom vàng, giá còn dư địa tăng

Dù giá vàng đã điều chỉnh đáng kể sau giai đoạn liên tục lập kỷ lục, các ngân hàng trung ương trên thế giới vẫn chưa có dấu hiệu giảm mức độ quan tâm đối với kim loại quý này. Ngược lại, nhiều tổ chức nghiên cứu và định chế tài chính lớn cho rằng nhu cầu mua vàng của khu vực công sẽ tiếp tục là lực đỡ quan trọng của thị trường trong những năm tới.

Khảo sát của OMFIF được thực hiện với 74 ngân hàng trung ương, đang quản lý tổng tài sản hơn 10.000 tỷ USD, cho thấy, hiện có đến 82% số ngân hàng trung ương nắm giữ vàng vật chất, tăng đáng kể so với 71% một năm trước.

Bên cạnh đó, 30% số ngân hàng trung ương có kế hoạch tăng tỷ trọng vàng trong dự trữ trong vòng 1-2 năm tới, đưa kim loại quý này trở thành tài sản được ưu tin nhất trong số các loại tài sản được khảo sát.

Trao đổi với Kitco News, bà Andrea Correa, Trưởng bộ phận Nghiên cứu của OMFIF, cho biết, dù chi phí mua vàng đã tăng đáng kể sau chuỗi tăng giá kéo dài, song yếu tố này hầu như không làm thay đổi chiến lược của các ngân hàng trung ương.

Tỷ lệ các ngân hàng trung ương nắm giữ vàng vật chất đã tăng khoảng 10 điểm phần trăm chỉ trong một năm, phản ánh xu hướng tích lũy vàng đang diễn ra liên tục trên phạm vi toàn cầu. Hàng loạt cú sốc địa chính trị và sự thay đổi của hệ thống tiền tệ quốc tế tiếp tục củng cố vai trò của vàng như một tài sản trú ẩn an toàn trong dài hạn.

Nhiều ngân hàng trung ương kỳ vọng vàng lên 5.000-6.000 USD

Khảo sát của OMFIF cũng cho thấy, triển vọng dài hạn đối với giá vàng vẫn được đánh giá rất tích cực.

Có đến 61% số ngân hàng trung ương tham gia khảo sát dự báo giá vàng sẽ dao động trong vùng 5.000-6.000 USD/ounce trong vòng 12 tháng tới, trong khi chỉ 28% cho rằng mặt bằng giá hiện nay đủ cao để làm suy giảm động lực mua thêm.

Theo OMFIF, mục tiêu đa dạng hóa dự trữ ngoại hối vẫn là động lực quan trọng nhất đối với hoạt động mua vàng. Tuy nhiên, yếu tố địa chính trị đang ngày càng đóng vai trò nổi bật hơn.

Có 51% số nhà quản lý dự trữ cho biết, việc phòng ngừa rủi ro địa chính trị là lý do quan trọng để nắm giữ vàng, tăng 11 điểm phần trăm so với năm 2024. Trong khi đó, gần 80% số người được khảo sát nhận định hệ thống tiền tệ toàn cầu đang dần chuyển sang mô hình đa cực, khiến nhu cầu đa dạng hóa dự trữ tiếp tục gia tăng.

Cuộc khảo sát cũng phản ánh sự thay đổi trong những mối quan tâm của các ngân hàng trung ương. Thay vì tập trung vào căng thẳng thương mại như trước đây, các nhà quản lý dự trữ hiện coi xung đột tại Trung Đông, sự thiếu chắc chắn trong chính sách đối ngoại của Mỹ và các rủi ro liên quan đến an ninh năng lượng là những yếu tố có ảnh hưởng lớn nhất đến danh mục dự trữ quốc gia.

Đáng chú ý, có đến 85% số người được khảo sát xem căng thẳng tại Trung Đông là rủi ro địa chính trị lớn nhất, trong khi 81% bày tỏ lo ngại trước sự bất định trong chính sách của Mỹ.

Mặc dù USD vẫn giữ vị trí đồng tiền dự trữ chủ chốt của thế giới nhờ tính thanh khoản vượt trội, nhưng OMFIF cho biết, nhiều ngân hàng trung ương đang có kế hoạch giảm dần tỷ trọng nắm giữ USD trong dài hạn để phân bổ sang các loại tài sản khác, trong đó vàng là một lựa chọn nổi bật.

Nhu cầu từ các ngân hàng trung ương vẫn là động lực lớn nhất

Đánh giá của OMFIF cũng phù hợp với quan điểm mới nhất của Goldman Sachs.

Trong báo cáo nghiên cứu mới công bố, Smantha Dart, Đồng Trưởng bộ phận Nghiên cứu Hàng hóa Toàn cầu của Goldman Sachs, cho rằng, đợt điều chỉnh của giá vàng trong những tháng gần đây không làm thay đổi xu hướng tăng dài hạn của kim loại quý.

Theo chuyên gia này, yếu tố quan trọng nhất tiếp tục hỗ trợ thị trường là nhu cầu mua vàng ổn định từ các ngân hàng trung ương, đặc biệt tại các nền kinh tế mới nổi, trong bối cảnh nhiều quốc gia đẩy mạnh đa dạng hóa dự trữ ngoại hối sau khi dự trữ của Nga bị phương Tây phong tỏa vào năm 2022.

Goldman Sachs vì vậy vẫn giữ dự báo giá vàng có thể đạt 4.900 USD/ounce vào cuối năm 2026, đồng thời tái khẳng định kịch bản tích cực hơn với mục tiêu 5.400 USD/ounce nếu lực mua của khu vực công tiếp tục duy trì như hiện nay.

Ngân hàng này cũng dẫn kết quả khảo sát mới nhất của Hội đồng Vàng Thế giới (WGC), tổ chức đại diện cho ngành khai thác và đầu tư vàng toàn cầu. Theo khảo sát, 45% trong số 76 ngân hàng trung ương được hỏi cho biết có kế hoạch tăng dự trữ vàng trong 12 tháng tới - mức cao nhất kể từ khi cuộc khảo sát được thực hiện.

Để phản ánh sát hơn nhu cầu thực tế, Goldman Sachs đã điều chỉnh mô hình ước tính lượng vàng mua vào của các ngân hàng trung ương. Sau khi từng nâng dự báo từ khoảng 29 tấn lên 50 tấn/tháng, ngân hàng này hiện dự kiến các ngân hàng trung ương sẽ mua bình quân khoảng 60 tấn vàng mỗi tháng trong năm 2026.

Theo Goldman Sachs, các ước tính trước đây có thể đã đánh giá thấp quy mô mua vàng của khu vực công kể từ tháng 8/2025 do dữ liệu thương mại của Anh không còn phản ánh đầy đủ lượng vàng được rút khỏi các kho lưu trữ tại London.

Vẫn còn lực cản trong ngắn hạn

Dù giữ quan điểm lạc quan về triển vọng dài hạn, Goldman Sachs cho rằng giá vàng vẫn có thể chịu áp lực trong ngắn hạn.

Theo chuyên gia Samantha Dart, lập trường chính sách tiền tệ cứng rắn của Fed đang hạn chế sức hấp dẫn của vàng, trong khi dòng vốn vào các quỹ ETF vàng vẫn chịu ảnh hưởng từ kỳ vọng lãi suất duy trì ở mức cao.

Tuy nhiên, Goldman Sachs cho rằng, những yếu tố này nhiều khả năng chỉ mang tính chu kỳ. Ngân hàng dự báo Fed sẽ giữ nguyên lãi suất trong năm nay trước khi quay trở lại chu kỳ nới lỏng vào nửa cuối năm 2027, qua đó tạo điều kiện để dòng vốn đầu tư quay trở lại thị trường vàng.

Theo Goldman Sachs, rủi ro đối với triển vọng giá vàng trong trung hạn vẫn nghiêng về phía tăng, đặc biệt nếu những lo ngại về nợ công và tính bền vững của chính sách tài khóa tại các nền kinh tế lớn tiếp tục gia tăng. Trong bối cảnh đó, nhu cầu mua vàng của cả ngân hàng trung ương lẫn nhà đầu tư tư nhân nhiều khả năng sẽ tiếp tục đóng vai trò là động lực quan trọng của thị trường trong những năm tới.