Chăm sóc, giáo dục toàn diện cho trẻ em trong kỷ nguyên số

Xây dựng môi trường giáo dục toàn diện cho trẻ em

Trong xu hướng đổi mới giáo dục hiện nay, việc chăm sóc và giáo dục trẻ em không chỉ dừng lại ở nhiệm vụ truyền đạt kiến thức mà phải hướng tới mục tiêu giúp trẻ phát triển toàn diện cả về thể chất, trí tuệ, cảm xúc, kỹ năng sống và nhân cách. Từ cấp học mầm non đến phổ thông, nhiều cơ sở giáo dục trên địa bàn tỉnh đã tích cực đổi mới phương pháp giáo dục, xây dựng môi trường học tập an toàn, thân thiện, từng bước thích ứng với yêu cầu của kỷ nguyên số.

Cô giáo Vũ Thị Kim Duyên, Hiệu trưởng Trường Mầm non Cổ Lễ (xã Cổ Lễ) cho biết: Nhà trường hiện có 20 nhóm/lớp, với 561 trẻ. Thời gian qua, nhà trường thực hiện hiệu quả chương trình giáo dục mầm non theo hướng “lấy trẻ làm trung tâm”, tăng cường cho trẻ học qua trải nghiệm, vui chơi và khám phá thực tế.

Trong mỗi hoạt động giáo dục, giáo viên đều chú trọng phát triển đồng đều các lĩnh vực cho trẻ như thể chất, ngôn ngữ, nhận thức, thẩm mỹ và kỹ năng xã hội. Song song với giáo dục trí tuệ, công tác chăm sóc sức khỏe cho trẻ được nhà trường đặc biệt quan tâm. Hiện nay, trường tổ chức nuôi ăn bán trú cho 552 trẻ, đạt tỷ lệ 98,4%; bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm trong quá trình nuôi dưỡng. Trẻ được theo dõi sức khỏe định kỳ, xây dựng chế độ dinh dưỡng phù hợp để phát triển cân đối, khỏe mạnh.

Giáo dục kỹ năng sống cũng được nhà trường lồng ghép thường xuyên trong các hoạt động hằng ngày. Trẻ được rèn luyện kỹ năng tự phục vụ, giao tiếp, hợp tác, lễ phép, biết chia sẻ và tự tin trước tập thể. Nhà trường còn tổ chức nhiều hoạt động trải nghiệm, ngày hội, hoạt động ngoài trời; giáo dục bảo vệ môi trường, an toàn giao thông, phòng, chống tai nạn thương tích để trẻ hình thành những kỹ năng cần thiết ngay từ nhỏ.

Cùng với đó, Trường Mầm non Cổ Lễ tích cực ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý và giảng dạy. Giáo viên sử dụng công nghệ số để xây dựng video bài giảng, đưa vào kho tư liệu dùng chung phù hợp với lứa tuổi; tăng cường kết nối với phụ huynh qua các nền tảng trực tuyến để phối hợp chăm sóc, giáo dục trẻ hiệu quả hơn. Không chỉ chú trọng đổi mới phương pháp giáo dục, nhà trường còn quan tâm xây dựng môi trường học tập xanh - sạch - an toàn và giàu tính trải nghiệm. Những không gian học tập thân thiện, góc trải nghiệm được đầu tư phù hợp với tâm lý lứa tuổi, góp phần tạo điều kiện để trẻ phát triển toàn diện.

Ở cấp học phổ thông, mục tiêu giáo dục toàn diện tiếp tục được các nhà trường chú trọng thông qua nhiều hoạt động thiết thực. Tại Trường THCS Chu Văn An, phường Kim Bảng, cùng với nhiệm vụ dạy học văn hóa, nhà trường quan tâm phát triển các hoạt động nghiên cứu khoa học, giáo dục STEM và thể dục, thể thao cho học sinh.

Theo thầy giáo Nguyễn Anh Tuấn, Phó Hiệu trưởng nhà trường, ngay từ đầu năm học, trường đã xây dựng kế hoạch tổ chức các hoạt động nghiên cứu khoa học kỹ thuật, sản phẩm STEM dự thi cấp trường. Đây là sân chơi giúp học sinh vận dụng kiến thức các môn Khoa học tự nhiên, Toán học, Công nghệ, Mỹ thuật vào thực tiễn, góp phần hình thành tư duy sáng tạo, kỹ năng giải quyết vấn đề và tinh thần học đi đôi với hành.

Đối với các sân chơi trí tuệ trên internet như tiếng Anh và giải Toán trên đấu trường VioEdu, nhà trường xác định đây không chỉ là môi trường để học sinh nâng cao kiến thức mà còn giúp các em tiếp cận với chuyển đổi số trong giáo dục. Nhà trường xây dựng kế hoạch tự luyện, đăng ký tài khoản nhà trường và tài khoản học sinh tham gia dự thi, tạo điều kiện để học sinh rèn luyện năng lực tự học, tư duy công nghệ và khả năng thích ứng với môi trường học tập hiện đại.

Đồng hành với trẻ em trong môi trường số

Sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ số đang mở ra nhiều cơ hội học tập mới cho trẻ em nhưng đồng thời cũng đặt ra không ít thách thức trong việc định hướng, bảo vệ và giáo dục trẻ trước những tác động từ môi trường mạng. Vì vậy, bên cạnh việc ứng dụng công nghệ trong dạy học, nhiều nhà trường đã chú trọng giáo dục kỹ năng số, kỹ năng tự bảo vệ và xây dựng môi trường học tập an toàn, nhân văn cho học sinh.

Thầy giáo Đỗ Hồng Duy, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Nghĩa Lợi, xã Quỹ Nhất cho biết: Những năm gần đây, nhà trường chú trọng đầu tư cơ sở vật chất, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học. Các lớp học được trang bị tivi thông minh, kết nối internet ổn định; giáo viên tích cực sử dụng bài giảng điện tử, học liệu số, video trực quan và các phần mềm hỗ trợ giảng dạy. Nhờ đó, các tiết học trở nên sinh động hơn, khơi dậy hứng thú học tập, khả năng khám phá và tư duy sáng tạo của học sinh.

Thông qua các nền tảng số, phần mềm trực tuyến và sổ liên lạc điện tử, phụ huynh có thể theo dõi quá trình học tập, rèn luyện của con em mình thường xuyên, kịp thời. Sự phối hợp chặt chẽ giữa gia đình và nhà trường đã tạo môi trường giáo dục đồng bộ, giúp học sinh được quan tâm toàn diện cả về học tập, tâm lý và kỹ năng sống.

Đồng thời, nhà trường luôn chú trọng giáo dục học sinh sử dụng công nghệ an toàn, hiệu quả. Thông qua các buổi sinh hoạt ngoại khóa, hoạt động trải nghiệm và tiết học tích hợp, giáo viên hướng dẫn học sinh nhận biết thông tin xấu độc, phòng tránh nguy cơ trên không gian mạng, biết ứng xử văn minh khi tham gia môi trường số. Song hành với việc đổi mới dạy học, nhà trường tích cực tổ chức cho học sinh tham gia nhiều sân chơi trí tuệ trên nền tảng số như cuộc thi IOE và sân chơi Kỹ năng sống trực tuyến; là môi trường bổ ích để học sinh rèn luyện ngoại ngữ, tư duy công nghệ và khả năng xử lý tình huống trong cuộc sống.

Thời gian qua, công tác chăm sóc, giáo dục và bảo vệ trẻ em đã được ngành Giáo dục triển khai đồng bộ. Sở đã tích cực chỉ đạo các cơ sở giáo dục thực hiện nghiêm công tác bảo đảm quyền trẻ em, giữ gìn an ninh, an toàn trường học; tăng cường phòng, chống tai nạn thương tích, đuối nước, bạo lực học đường, xâm hại trẻ em và các tệ nạn xã hội.

Cùng với đó, việc tuyên truyền, giáo dục kiến thức về quyền trẻ em, kỹ năng sống, kỹ năng tự bảo vệ, phòng, chống xâm hại, bạo lực học đường được tăng cường thông qua các buổi sinh hoạt tập thể, sinh hoạt lớp và hoạt động ngoại khóa. Nhiều chuyên đề như “Bảo vệ trẻ em khỏi bạo lực học đường”, “Nói không với xâm hại trẻ em”, “Kỹ năng an toàn cho học sinh” được tổ chức nhằm nâng cao nhận thức và kỹ năng cho học sinh.

Nhờ đó, tỷ lệ huy động trẻ em đi học mẫu giáo đạt 100%; 100% cơ sở giáo dục mầm non tổ chức nuôi ăn bán trú cho trẻ; tỷ lệ trẻ được nuôi ăn bán trú đạt 97,8%. Công tác chăm sóc, nuôi dưỡng được thực hiện hiệu quả, góp phần duy trì tỷ lệ trẻ suy dinh dưỡng ở mức thấp.

Ở cấp tiểu học, các trường duy trì hiệu quả việc dạy học 2 buổi/ngày; triển khai dạy tiếng Anh, Tin học theo quy định; đồng thời tiếp tục đẩy mạnh giáo dục STEM, giáo dục kỹ năng công dân số; chú trọng tổ chức các hoạt động trải nghiệm, giáo dục kỹ năng sống nhằm phát triển phẩm chất, năng lực học sinh theo yêu cầu của Chương trình giáo dục phổ thông 2018.

Toàn tỉnh đã thực hiện 19 tiết dạy minh họa và 20 báo cáo tham luận chuyên đề, tập trung vào đổi mới phương pháp, ứng dụng công nghệ thông tin và trí tuệ nhân tạo trong dạy học. Đây là cơ sở quan trọng giúp giáo viên từng bước nâng cao năng lực chuyên môn, thích ứng với yêu cầu đổi mới giáo dục trong thời đại số. Đặc biệt, 100% trường học có dịch vụ hỗ trợ tâm lý cho trẻ em; bảo đảm trẻ em thuộc đối tượng chính sách được hưởng đầy đủ chế độ miễn giảm và hỗ trợ chi phí học tập. Hệ thống trường bán trú, dân tộc nội trú tiếp tục được duy trì, củng cố nhằm tạo điều kiện học tập thuận lợi cho trẻ em vùng dân tộc thiểu số, miền núi.

Trong kỷ nguyên số, trẻ em không chỉ cần được trang bị tri thức mà còn cần được rèn luyện kỹ năng sống, kỹ năng số, khả năng tự bảo vệ bản thân và nuôi dưỡng những giá trị nhân văn. Với những giải pháp đồng bộ, thiết thực từ ngành Giáo dục và các nhà trường, trẻ em ngày càng được học tập trong môi trường hiện đại, thân thiện và hạnh phúc hơn. Đó cũng là nền tảng quan trọng để các em tự tin bước vào tương lai, trở thành những công dân số có trách nhiệm với bản thân, gia đình và xã hội.