Nâng cao giá trị sản phẩm vải lai u trứng tại phường Nguyễn Úy

Cây vải lai u trứng được trồng tại địa phương từ hơn 20 năm trước. Ban đầu, cây vải chỉ được trồng ở trong vườn nhà theo hướng cải tạo vườn tạp, sau đó khi thấy rõ hiệu quả mới dần mở rộng diện tích.

Từ năm 2021, thực hiện Đề án “Xây dựng mô hình sản xuất cây ăn quả an toàn vùng chuyển đổi đất lúa tỉnh Hà Nam giai đoạn 2021 - 2025”, xã Nguyễn Úy (cũ) đã chuyển gần 24 ha đất lúa kém hiệu quả sang trồng vải lai U trứng. Theo đó, địa phương đã thành lập Hợp tác xã (HTX) cây ăn quả Nguyễn Úy giúp gắn kết hoạt động sản xuất, chuyển giao khoa học kỹ thuật cho người dân. Hiện, sản phẩm vải lai u trứng trong vùng chuyển đổi đã đạt tiêu chuẩn Viet GAP. Để tiếp tục nâng cao chất lượng sản phẩm vải u trứng, HTX đã triển khai chương trình cải tạo giống vải mới trên vùng sản xuất. Hiện nay, có gần 7 ha được cải tạo cắt cành và ghép bằng giống U trứng hồng cho quả to, mẫu mã đẹp hơn thay thế dẫn cho giống cũ vỏ bị thâm nhanh sau khi thu hoạch...

Vải lai u trứng trồng tại Nguyễn Úy hàng năm cho thu sớm hơn các vùng trồng khác nên bán được giá. Giai đoạn đầu của vụ thu hoạch, giá sản phẩm vải lai U trứng tại địa phương được người dân bán từ 25-30 nghìn đồng/kg. Tính bình quân cả vụ đạt khoảng 18 - 20 nghìn đồng/kg. Như vậy, giá trị sản xuất trên diện tích trồng vải lai u trứng đạt bình quân 10 - 12 triệu đồng/sào, những diện tích trồng lâu năm lên đến 15 - 18 triệu đồng/sào. Trong khi đó, chi phí sản xuất cho 1 sào trồng vải giai đoạn cây đã ổn định (từ 5 - 6 năm tuổi trở lên) chỉ khoảng 1 triệu đồng/năm, gồm: Tiền phân bón, thuốc bảo vệ thực vật...

Ông Nguyễn Văn Đại, Giám đốc HTX cây ăn quả Nguyễn Úy cho biết: Cây vải lai u trứng đang được duy trì và mở rộng diện tích sản xuất tại địa phương. Cùng với diện tích đất chuyển đổi, người dân trong vùng đang tiếp tục cải tạo vườn tạp để trồng vải. Loại cây trồng này đang đóng vai trò quan trọng trong nâng cao giá trị sản xuất trên diện tích canh tác và thu nhập cho người dân.

Thực tế, nhiều hộ gia đình tại phường đã có nguồn thu nhập cao và ổn định từ việc trồng cây vải lai u trứng. Điển hình là khu vườn trồng vải lai u trứng của ông Nguyễn Văn Ba (tổ dân phố Cát Thường) với diện tích gần 3.000 m², hiện có 60 gốc vải đã đến thời điểm thu hoạch ổn định. Với diện tích sản xuất này, mỗi năm ông có thu nhập bình quân từ 50-70 triệu đồng. Ông Nguyễn Văn Ba chia sẻ: Quá trình trồng, chăm sóc cây vải lai u trứng cũng không quá phức tạp, nhưng cho hiệu quả kinh tế cao. Hiện, tôi đang tiếp tục cải tạo một phần diện tích, chuyển sang trồng giống vải lai u trứng hồng để có hiệu quả cao hơn.

Mặc dù có giá trị kinh tế cao nhưng hiện toàn bộ sản phẩm vải lai u trứng của địa phương đều bán tại thị trường tự do, phần lớn qua thương lái. Do vậy, giá bán không ổn định, thời điểm thu hoạch rộ giá xuống thấp, có thời điểm chỉ đạt hơn 15 nghìn đồng/kg, bằng 60% so với đầu vụ. Diện tích sản xuất vải lai u trứng đạt Vietgap nhưng vẫn đang bán giá chung cùng sản phẩm đại trà…

Được biết, HTX cây ăn quả Nguyễn Úy đang tiếp tục cải tạo giống vải, áp dụng sản xuất theo hướng an toàn, Vietgap, xây dựng ý tưởng tham gia chương trình OCOP. Hướng đi này đang được kỳ vọng sẽ giúp vải u trứng Nguyễn Úy tiếp cận thị trường tốt hơn thông qua các chương trình xúc tiến thương mại, hỗ trợ trưng bày, quảng bá sản phẩm, nhất là thương mại điện tử… Theo ông Nguyễn Văn Đại, Giám đốc HTX cây ăn quả Nguyễn Úy: Để có thể tham gia chương trình OCOP rất cần sự quan tâm kịp thời của các cấp, ngành chức năng. HTX cũng sẽ cố gắng thực hiện tốt các yêu cầu đặt ra và hoàn thiện hồ sơ tham gia Chương trình OCOP.

Chỉ còn khoảng 1 tháng nữa vào vụ thu hoạch vải. Do tác động của thời tiết, dự kiến năm nay năng suất của cây vải giảm khoảng 30 - 40% so với bình quân hàng năm. Tuy nhiên, giá bán sẽ tăng lên đáng kể, một số vườn bán sớm cho thương lái, giá tăng từ 50 - 60% so với cùng thời điểm năm trước. Do vậy, khả năng giá trị sản xuất của cây vải lai u trứng tại phường Nguyễn Úy vẫn được đảm bảo. Nếu sản phẩm được công nhận OCOP sẽ góp phần nâng cao hơn nữa giá trị, tăng thu nhập cho người dân.