Du lịch Đông Nam Á đổi hướng, Việt Nam trở thành điểm sáng

Sự gia tăng của chi phí đi lại cùng tâm lý thận trọng trước những biến động địa chính trị đang làm thay đổi bản đồ du lịch khu vực. Thay vì các chuyến bay đường dài tới những điểm đến xa, nhiều du khách quốc tế đang lựa chọn các kỳ nghỉ ngắn hơn trong khu vực châu Á - Thái Bình Dương.

Việt Nam tiếp tục thu hút khách quốc tế

Theo số liệu được Nikkei Asia dẫn lại, Việt Nam đã đón 12,3 triệu lượt khách quốc tế trong 6 tháng đầu năm, tăng 14,9% so với cùng kỳ năm trước.

Dữ liệu từ Booking.com cũng cho thấy sức hút của du lịch Việt Nam tiếp tục gia tăng. Trong mùa hè năm nay, lượng tìm kiếm dành cho các điểm đến như Đà Năng và Nha Trang đều tăng ở mức 2 chữ số so với cùng kỳ năm trước, nằm trong nhóm điểm đến được quan tâm nhiều nhất tại Đông Nam Á.

Ông Toru Nishihama, Kinh tế trưởng phụ trách các nền kinh tế mới nổi của Viện Nghiên cứu Đời sống Dai-ichi (Nhật Bản), cho rằng Việt Nam đang hưởng lợi nhờ khả năng thu hút khách từ các thị trường Đông Á như Trung Quốc, Hàn Quốc và Nhật Bản, khi nhiều du khách có xu hướng lựa chọn các điểm đến gần thay cho những hành trình đường dài.

Các doanh nghiệp du lịch trong nước cũng đang điều chỉnh sản phẩm để đáp ứng nhu cầu mới. Sheraton Grand Danang Resort cho biết đã bổ sung các hoạt động như pickleball, trải nghiệm thuyền thúng, chương trình chăm sóc sức khỏe (wellness), đồng thời giảm khoảng 5% giá phòng trong giai đoạn từ tháng 7 đến tháng 9 để kích cầu mùa hè.

Theo đại diện khu nghỉ dưỡng, du khách hiện không chỉ tìm kiếm kỳ nghỉ biển mà còn quan tâm nhiều hơn đến các trải nghiệm gắn với sức khỏe, vận động và kết nối gia đình.

Du lịch trong khu vực trở thành xu hướng

Theo Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB), những quốc gia có nguồn khách nội lớn sẽ thích ứng tốt hơn trong bối cảnh du khách ngày càng ưu tiên các chuyến đi ngắn, chi phí hợp lý và linh hoạt.

Bà Jessie F. McComb, chuyên gia trưởng về du lịch của ADB, nhận định xu hướng thay thế các chuyến đi đường dài bằng du lịch trong khu vực có thể giúp nhiều nền kinh tế trong khu vực duy trì tăng trưởng khách quốc tế bất chấp các biến động toàn cầu.

Quan điểm này cũng được AirAsia chia sẻ. Hãng hàng không cho biết nhu cầu đi lại trong khu vực Đông Nam Á và châu Á - Thái Bình Dương vẫn duy trì tích cực nhờ sự phục hồi của du lịch nghỉ dưỡng, các sự kiện và mạng lưới kết nối ngày càng thuận lợi.

Trong khi đó, Booking.com cho biết sau những biến động gần đây, du khách ngày càng ưu tiên 3 yếu tố khi lựa chọn điểm đến gồm an toàn, tính linh hoạt và giá trị đồng tiền. Theo khảo sát của nền tảng này, 93% người tham gia coi yếu tố an toàn là ưu tiên hàng đầu, còn 91% đánh giá cao mức chi phí hợp lý.

Chi phí hàng không vẫn là thách thức

Một trong những nguyên nhân quan trọng thúc đẩy sự thay đổi trong hành vi du lịch là chi phí vận chuyển.

Theo Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế (IATA), giá nhiên liệu phản lực bình quân trong năm 2026 dự kiến ở mức khoảng 152 USD/thùng, cao hơn gần 70% so với một năm trước, sau khi thị trường năng lượng chịu tác động từ căng thẳng tại Trung Đông.

IATA cho rằng ngay cả khi tình hình địa chính trị dần ổn định, giá nhiên liệu có thể vẫn duy trì ở mức cao trong một thời gian do chuỗi cung ứng cần thêm thời gian để hồi phục.

Chi phí nhiên liệu tăng không chỉ đẩy giá vé máy bay lên cao mà còn làm tăng chi phí vận chuyển, lưu trú, ăn uống và nhiều dịch vụ khác trong ngành du lịch.

Theo ADB, áp lực chi phí hiện lan rộng tới hầu hết các mắt xích của ngành, từ hãng hàng không, khách sạn và công ty lữ hành cho tới các doanh nghiệp nhỏ phục vụ khách du lịch.

Mỗi quốc gia chịu tác động theo cách khác nhau

Dù xu hướng du lịch trong khu vực đang mở ra cơ hội mới, mức độ hưởng lợi giữa các quốc gia không giống nhau.

Tại Indonesia, đồng rupiah suy yếu giúp điểm đến này hấp dẫn hơn với khách quốc tế, đưa lượng khách nước ngoài trong tháng 5 tăng 5,8% so với cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, giá nhiên liệu và chi phí sinh hoạt tăng lại khiến nhu cầu du lịch của người dân trong nước suy giảm.

Ở Malaysia, lượng khách từ các thị trường xa chịu ảnh hưởng bởi giá vé máy bay cao và gián đoạn các chuyến bay liên quan đến Trung Đông. Dù vậy, nhiều tổ chức nghiên cứu vẫn kỳ vọng lượng khách sẽ phục hồi trong mùa cao điểm và cả năm có thể đạt gần 28 triệu lượt, vượt mức trước đại dịch.

Trong khi đó, Thái Lan và Campuchia chịu áp lực lớn hơn.

Trong 5 tháng đầu năm, lượng khách quốc tế đến Thái Lan giảm 2,3%, còn khoảng 14 triệu lượt. Trước diễn biến này, Tổng cục Du lịch Thái Lan đã hạ mục tiêu đón khách quốc tế trong năm xuống còn 30-34 triệu lượt, thay vì mục tiêu 40 triệu lượt trước đó, đồng thời tập trung nhiều hơn vào các thị trường gần như Trung Quốc, Malaysia và Ấn Độ.

Campuchia cũng gặp khó khăn khi lượng khách tham quan quần thể Angkor Wat giảm 31% trong cùng kỳ. Theo các doanh nghiệp địa phương, ngoài tác động từ bối cảnh quốc tế, việc sản phẩm du lịch chưa đủ đa dạng cũng làm giảm sức hấp dẫn của điểm đến.

Triển vọng

Các chuyên gia cho rằng nếu chi phí hàng không tiếp tục ở mức cao và du khách vẫn ưu tiên những chuyến đi gần, linh hoạt và tiết kiệm hơn, xu hướng dịch chuyển sang du lịch trong khu vực nhiều khả năng sẽ còn kéo dài.

Đối với Việt Nam, đây là cơ hội để tiếp tục mở rộng thị phần khách quốc tế, đặc biệt từ các thị trường Đông Á và ASEAN. Tuy nhiên, để duy trì lợi thế, ngành du lịch cần tiếp tục đa dạng hóa sản phẩm, nâng cao chất lượng dịch vụ và phát triển các loại hình có giá trị gia tăng cao như nghỉ dưỡng kết hợp chăm sóc sức khỏe, thể thao và trải nghiệm văn hóa.

Trong bối cảnh ngành du lịch khu vực đang điều chỉnh trước những biến động của kinh tế và địa chính trị toàn cầu, khả năng thích ứng với nhu cầu mới của du khách sẽ là yếu tố quyết định sức cạnh tranh của mỗi điểm đến. Hiện tại, xu hướng dịch chuyển sang các chuyến đi gần đang tạo ra lợi thế đáng kể cho Việt Nam, nhưng để biến lợi thế này thành tăng trưởng bền vững sẽ cần nhiều hơn những chính sách và sản phẩm du lịch phù hợp.