Thân thương nồi nước lá thơm gội đầu của mẹ

Mẹ tôi, người phụ nữ tảo tần suốt đời gắn bó với mảnh vườn, bờ ao, nơi mà thiên nhiên hào phóng ban tặng mọi thứ. Đối với mẹ, việc chăm sóc bản thân không cần đến những sản phẩm đắt tiền, chỉ cần ra vườn là đủ. Thỉnh thoảng, thấy tôi xuýt xoa mái tóc khô cứng vì khói bụi và bận rộn, mẹ lại mỉm cười hiền hậu, rồi lật đật đi tìm: dăm ba quả bồ kết khô cong, đen nháy, nằm im lìm trên gác bếp; vài lát vỏ bưởi vàng nâu cất kỹ trong chiếc hộp thiếc cũ; cùng một rổ lá xanh tươi vừa hái: hương nhu, lá sả thơm lừng, lá bưởi xanh bóng, nắm cỏ mần trầu còn dính đất, thêm cả lá tía tô, đinh lăng… Tất cả đều là những thứ mọc sẵn ngoài bờ ao, quanh vườn.

Chiếc nồi cũ kỹ được đặt lên bếp củi. Ngọn lửa hồng liếm vào thanh củi khô, nổ lách tách như lời kể chuyện thủ thỉ. Mẹ ngồi đó, khóe mắt cay nồng vì khói, chốc chốc lại đưa tay vén tóc, nhìn vào nồi nước đang sôi. Ánh mắt mẹ dịu dàng như thể đang nâng niu một báu vật. Hơi nước bốc lên mang theo một bản giao hưởng mùi hương: vị đắng nhẹ của bồ kết, vị the mát của sả, hương thanh tao của vỏ bưởi, hương nhu... Đó không chỉ là nồi nước gội đầu, mà là cả một kho tàng ký ức về tuổi thơ chân đất, là sự chắt chiu của thiên nhiên, là tình thương mộc mạc của người mẹ gói trọn trong làn khói, cứ lan tỏa, ắp đầy trong ký ức của tôi…

Lúc nước đã nguội bớt, mẹ múc ra chiếc chậu sành, pha thêm chút nước trong mát từ chiếc chum ở góc sân, rồi đưa bàn tay gầy nhăn nheo vào chậu để gia giảm độ ấm vừa phải. Khoảnh khắc mẹ nhẹ nhàng dội nước lên tóc, tôi cảm nhận được trọn vẹn sự yêu thương nồng đượm, dường như mọi lo toan phố thị đều tan biến. Cảm giác mái tóc được gội bằng thứ nước lá ấy thật dễ chịu, khoan khoái. Không có bọt xà phòng hóa học, chỉ có sự mềm mại, trơn tru của tinh dầu tự nhiên. Từng sợi tóc như được vỗ về, cuốn lấy mùi hương thảo mộc đắm say. Cảm giác da đầu được xoa dịu, được chữa lành bằng chính hơi ấm và hương thơm của đất mẹ, tâm hồn thư thái như vừa trút bỏ mọi mệt mỏi, muộn phiền.

Hương thơm ấy, cứ vấn vương mãi trên mái tóc, theo tôi trở lại nơi xa. Nó không chỉ là hương vị của sự thuần khiết, mà còn là hương vị của quê hương, của sự chịu thương, chịu khó của mẹ, của những điều giản dị mà thành kính nhất. Với tôi, tự bao giờ, nồi nước lá thơm gội đầu là món quà mẹ tặng, không phải vật chất, mà là một trải nghiệm văn hóa, một nỗi nhớ dịu dàng neo đậu trong từng sợi tóc, nhắc nhớ tôi về nơi mình đã sinh ra, về vòng tay mẹ ấm áp, thương yêu.

…Cha tôi mất đã gần 5 năm, giờ chỉ còn mình mẹ, “lủi thủi” với căn nhà trống trải và mảnh vườn rộng lớn. Các con ngỏ ý được đón mẹ đi ở cùng để chăm sóc tuổi già, nhưng mẹ bảo: Mẹ còn khỏe, ở nhà còn chăm chút hương khói cho gia tiên và cha, giữ sự “ấm cúng” ngôi nhà để khi các con, cháu về còn có chỗ nghỉ ngơi sạch sẽ, thoải mái… Dù mẹ không nói, nhưng tôi hiểu lắm nỗi cô đơn của người già, luôn mong ngóng từng ngày: một cuộc điện thoại hỏi han của các con cháu, hay về thăm mẹ dù chỉ là trong chốc lát…

Cũng bởi thế, như một thói quen tiềm thức, dù có bận rộn với công việc đến mấy, mỗi tháng, tôi đều cố gắng thu xếp công việc, háo hức về quê thăm mẹ.

Thật khó để tìm lại nồi nước gội đầu nguyên vẹn hương vị ấy nơi phố thị xa xôi. Những chai dầu gội công nghiệp dù đắt tiền đến mấy cũng không thể mang lại cảm giác an yên, thân thuộc như khi được mẹ đun cho nồi nước lá thơm; cũng không thể nào thay thế được sự tinh khiết, chân thật và thiêng liêng của nồi nước lá thơm mẹ đun. Nó đã trở thành một di sản ký ức của riêng tôi - nhắc nhở tôi rằng, những giá trị đẹp đẽ và bền vững nhất thường nằm ngay trong những điều giản dị, mộc mạc nhất - như tình mẹ, như hơi ấm bếp củi, như hương thơm của cỏ cây…

Thi thoảng, những lúc nhớ quê, chỉ cần nhắm mắt lại, hít một hơi thật sâu, tôi lại thấy mình đang ngồi bên bếp lửa của mẹ, nghe tiếng nước sôi reo vui, và cảm nhận trọn vẹn tình yêu thương nồng đượm. Chỉ một nồi nước lá, mẹ gói ghém cả sự chịu thương, chịu khó và nỗi nhớ dịu dàng của con. Đó là thứ hương vị của nhà, thứ hương vị mà dù đi đâu, về đâu, tôi cũng mãi nhớ, mãi thương.