Đêm tháng 5 đầy sao nhắc nhớ tôi về những đêm hè của mấy chục năm trước. Hồi ấy quê tôi còn chưa có điện. Nhà tôi thuộc loại “oách” nhất xóm khi sớm xây được một căn nhà mái bằng nho nhỏ. Nhà hướng ra mặt đê, gió thổi lồng lộng suốt đêm ngày. 7h tối, cả xóm đã cơm nước xong xuôi, trẻ con, người lớn đổ ra đường hóng gió.
Từng tốp các ông bà già, người trung niên ngồi quây quần bên những ấm trà xanh thơm nức, mát ngọt trò chuyện. Lẫn trong tiếng cười đùa là tiếng rít thuốc lào sòng sọc, hơi thuốc tản mát, len lỏi không gian. Đám trẻ không để yên cho người lớn nói chuyện, chúng chạy vòng tròn, hò hét ầm ĩ.
Chừng hơn 8h tối, gió từ mặt sông mang theo hơi nước mát rười rượi, một vài người lững thững đứng dậy cầm quạt nan rời chỗ ngồi. Một cụ bà lên tiếng, mỏi lưng rồi, kiếm chỗ nằm thôi. Địa điểm thẳng tiến đến của cả xóm chính là khu vực trần nhà mái bằng của gia đình tôi.
Để chuẩn bị cho những đêm hè tháng 5 như thế, chập tối bố đã lên quét sạch mái nhà. Bố còn khệ nệ xách nước đổ lênh láng hạ nhiệt cho trần nhà. Đợi trần khô, mẹ mang theo chiếu cũ, bao tải… trải kín chờ đón khách. Người lớn trong xóm chọn nằm, ngồi ở các mép ngoài cùng của trần nhà, dành không gian rộng rãi, an toàn cho đám trẻ chúng tôi vào giữa. Vào chỗ “quy củ”, giờ tôi mới có thời gian ngửa mặt lên nhìn trời.
Trước mắt tôi, hằng hà sa số những vì sao đang thắp sáng trời đêm. Có vì sao sáng xanh như chú đom đóm lập loè. Lại có ngôi sao đo đỏ giống như đầu ngọn nến bà thắp mỗi tối; có những vì sao toả ra ánh sáng vàng dịu nhẹ. Cuối chân trời, hàng nghìn tinh tú đang thi nhau chạy vệt dài xếp thành sông sao. Giữa đêm huyền bỗng một vệt sáng lao vụt rồi rơi tõm vào đâu đó.
Cứ vài ba đêm, tôi lại thấy một ngôi sao rơi như thế. Bà bảo, khi một ngôi sao rơi cũng là lúc báo tin một người qua đời. Mặc dù không biết có thật hay không nhưng không hiểu sao mỗi lần nghe như vậy tôi vẫn có cảm giác buồn buồn, tiêng tiếc.
Càng về đêm gió từ đồng bãi, sông nước càng đưa lên ào ạt. Trong không khí tinh sạch còn đẫm mùi cỏ dại, mùi lá dâu tằm ngai ngái, hương lúa ngậm đòng thanh thơm. Tiếng cười nói thưa dần, một vài người thiu thiu ngủ, hơi thở đều đều, nặng nhọc. Nửa đêm tỉnh giấc, trước mặt tôi vẫn là bầu trời đầy sao thân thuộc, yêu thương.
Người trong xóm đã về gần hết, mấy đứa trẻ nằm cạnh tôi cũng đã được ông bà, bố mẹ cõng về tự lúc nào. Bố ngái ngủ hỏi tôi, có muốn xuống nhà không? Tôi lắc đầu, nằm trên này cho thoáng. Gối lên tay bố, tôi mơ màng nhìn lên trời, những vì sao hình như đã cao, xa hơn một chút. Trời đêm vì thế càng quang đãng, rộng lớn. “Mái nhà khổng lồ” của tôi, của bao người đêm nay như bao đêm khác vẫn đẹp ảo diệu.
Nhắm mắt, thả lỏng người, tôi thấy mình như đang trôi giữa bao la những vì tinh tú diệu huyền.