Lấy người dân làm trung tâm trong tiến trình chuyển đổi số tại Nghĩa Sơn

Sắp xếp đơn vị hành chính mở ra không gian phát triển mới, cùng với đó đặt ra bài toán về năng lực quản trị hạ tầng cơ sở. Bám sát bối cảnh thực tế, Đảng bộ, chính quyền xã Nghĩa Sơn chọn chuyển đổi số làm trục trung tâm. Quá trình hiện đại hóa quy trình công vụ tại địa phương được đo lường bằng mức độ hài lòng của người dân.

Xã Nghĩa Sơn được thành lập trên cơ sở hợp nhất từ hai đơn vị là: xã Nghĩa Sơn (cũ) và xã Nghĩa Lạc. Địa bàn sau sáp nhập sở hữu diện tích tự nhiên 26,83 km2, quy mô dân số 28.885 người, trong đó tỷ lệ đồng bào Công giáo chiếm 87,5% tổng dân số. Diện tích mở rộng, quy mô dân số lớn đặt ra thử thách về năng lực quản trị. Trước khối lượng công vụ tăng, địa phương chủ động loại bỏ lối mòn quản lý hành chính thủ công. Cấp ủy, chính quyền sử dụng công nghệ số làm công cụ “hóa giải” điểm nghẽn, tối ưu hóa hiệu năng điều hành cơ sở.

Bám sát định hướng đột phá chiến lược tại Nghị quyết Đại hội Đảng bộ xã lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030, chính quyền xã tập trung cụ thể hóa các mục tiêu kinh tế - xã hội gắn liền công nghệ. Hệ thống mạng truyền thông nội bộ, phần mềm quản lý văn bản điều hành liên thông kết nối thông suốt giữa Đảng ủy, HĐND và UBND, loại bỏ việc sử dụng văn bản giấy in ấn thủ công.

Đồng chí Nguyễn Xuân Liễm, Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã Nghĩa Sơn cho biết: “Trước sáp nhập, xã Nghĩa Sơn (cũ) đạt chuẩn nông thôn mới kiểu mẫu về tiêu chí chuyển đổi số; xã Nghĩa Lạc đạt chuẩn nông thôn mới kiểu mẫu về tiêu chí an ninh trật tự. Sự hợp nhất tạo điều kiện thuận lợi để kế thừa, phát huy sức mạnh tổng hợp. Địa phương dồn lực đầu tư hệ thống trang thiết bị hiện đại tại Trung tâm Phục vụ hành chính công. Sự đồng bộ giữa hạ tầng số tiên tiến và đội ngũ công chức vững nghiệp vụ, nhiệt tâm cống hiến tạo thành trục vận hành vững chắc, kiến tạo nền hành chính điện tử minh bạch, chuyên nghiệp”.

Hiện thực hóa các chỉ tiêu hành động, Nghĩa Sơn đặt mục tiêu đưa tốc độ tăng tổng thu ngân sách bình quân hằng năm vượt 10%; thu nhập bình quân đầu người vượt 110 triệu đồng/năm. Chuyển đổi số được xác định là khâu đột phá chiến lược để hoàn thành các chỉ tiêu. Đến nay, 100% cán bộ, công chức đã được trang bị máy tính kết nối internet băng thông rộng, hộp thư điện tử công vụ và chữ ký số. 100% hồ sơ công việc tại UBND xã xử lý trên môi trường điện tử. Hệ thống truyền thanh thông minh, camera an ninh giám sát được phủ sóng toàn xã, kết nối trực tiếp về trung tâm điều hành.

Đồng chí Nguyễn Văn Đức, Giám đốc Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Nghĩa Sơn khẳng định tính ưu việt của hệ thống số: “Thực tiễn vận hành cho thấy, công dân hoàn toàn chủ động nộp hồ sơ mọi lúc, mọi nơi. Toàn bộ dữ liệu chuyển thẳng về trung tâm xử lý với quy trình tiếp nhận, luân chuyển, trả kết quả khép kín trên môi trường mạng. Điểm bứt phá nằm ở việc thông tin sau xử lý lập tức lưu trữ vào kho điện tử, sẵn sàng tái sử dụng cho các lần giao dịch tiếp theo”.

Nhằm khơi thông nguồn lực kinh tế số, UBND xã ban hành Kế hoạch số 92/KH-UBND triển khai Đề án chuyển đổi số doanh nghiệp nhỏ và vừa giai đoạn 2026-2030. Các phòng chuyên môn tích cực hướng dẫn các cơ sở sản xuất, hộ kinh doanh cá thể ứng dụng kỹ năng số vào quản lý, vận hành.

Chủ trương sát đúng từ cấp ủy nhanh chóng chuyển hóa thành hành động cụ thể tại cơ sở. Đánh giá về sự chuyển biến tích cực trong nhận thức cộng đồng, đồng chí Trần Văn Anh, Bí thư chi bộ xóm 2 - Tân Liêu, xã Nghĩa Sơn chia sẻ: “Chi bộ xác định chuyển đổi số trước hết phải bắt đầu từ thay đổi tư duy của người dân. Cấp ủy tập trung lãnh đạo, phát huy vai trò của tổ công nghệ số cộng đồng trong việc phổ cập kỹ năng ứng dụng công nghệ trực quan. Khi người dân hiểu rõ lợi ích thiết thực, từ chỗ ngại tiếp cận chuyển sang chủ động tìm hiểu, tạo động lực mạnh mẽ để hiện đại hóa đời sống và các mô hình sản xuất tại địa bàn”.

Từ sự bứt phá trong tư duy, nhịp độ phát triển kinh tế số tại địa bàn xóm 2 - Tân Liêu diễn ra sôi động với hơn 20 hộ kinh doanh áp dụng đồng bộ thanh toán điện tử và thương mại trực tuyến. Tiêu biểu như hộ kinh doanh Luyến Hân chuyên cung cấp mặt hàng thiết yếu, màn khung, chiếu, võng, sàn gỗ vận dụng hiệu quả không gian mạng để quảng bá sản phẩm, vươn lên thành đầu mối phân phối cho tiểu thương trong vùng. Kết quả trên mang đậm dấu ấn tiên phong của đảng viên trong chi bộ. Thay vì cách làm truyền thống, lực lượng nòng cốt đã phát huy tinh thần gương mẫu, trực tiếp hỗ trợ, vận động bà con chuyển đổi phương thức kinh doanh lên môi trường số.

Thống kê sau 1 năm vận hành chính quyền địa phương 2 cấp, xã Nghĩa Sơn đạt được nhiều kết quả quan trọng. Trung tâm Phục vụ hành chính công tiếp nhận 9.438 hồ sơ, tỷ lệ nộp trực tuyến và thanh toán điện tử đạt 100%. Tiến trình số hóa, đính kèm file kết quả hoàn thiện đạt 99,8%; 99,81% giao dịch hoàn thành đúng và trước hạn. Tổng số lệ phí thu qua mạng đạt hơn 48 triệu đồng, nộp ngân sách nhà nước theo quy định.

Qua hệ thống đánh giá trên Cổng Dịch vụ công quốc gia, xã Nghĩa Sơn xếp loại xuất sắc năm 2025 và quý I năm 2026. Bên cạnh đó, để nâng cao tính minh bạch, sự chuyên nghiệp và tạo thuận lợi cho người dân, Trung tâm thực hiện niêm yết công khai 1.917 thủ tục hành chính các cấp. Đơn vị sử dụng đồng bộ bộ nhận diện thương hiệu, trang bị đồng phục quy chuẩn cho cán bộ, công chức.

Hệ thống số hóa đã giúp việc tiếp nhận và giải quyết thủ tục hành chính không còn phụ thuộc vào địa giới hành chính. Chị Hoàng Thị Cúc, công dân thôn Đông Liễu Đề (xã Nghĩa Hưng), hiện công tác tại Trường Tiểu học Nghĩa Sơn phấn khởi chia sẻ: “Làm việc tại Nghĩa Sơn nhưng hộ khẩu nơi khác, ban đầu tôi e ngại việc xin giấy tờ sẽ phức tạp, rườm rà. Nhưng đến Trung tâm Phục vụ hành chính công của xã, quy trình chứng thực diễn ra nhanh, gọn. Cán bộ tận tình chỉ dẫn từng thao tác điện tử với thái độ niềm nở. Việc giải quyết thủ tục không phụ thuộc địa giới mang lại sự thuận tiện tối đa, giúp người dân tiết kiệm thời gian và thực sự thụ hưởng tiện ích số”.

Thể chế hóa chủ trương đưa dịch vụ công về cơ sở, xã Nghĩa Sơn ban hành Công văn số 285/UBND-VHXH, quyết liệt triển khai “Ngày Chủ nhật số” và “Ngày không viết” tại các địa bàn xa trung tâm. Quy trình hành chính được tái cấu trúc triệt để theo hướng tối ưu hóa tiện ích. Đội ngũ chuyên viên hành chính công phối hợp chặt chẽ với lực lượng tình nguyện xung kích chuyển trạng thái từ chờ đợi sang trực tiếp mang thiết bị số về phục vụ tại nhà văn hóa các xóm. Cán bộ trực tiếp nhập dữ liệu, hướng dẫn nhân dân thao tác nộp hồ sơ điện tử tại chỗ và phối hợp bưu điện chuyển trả kết quả tận nhà, xóa bỏ rào cản tâm lý của người dân. Bên cạnh đó, lực lượng thanh niên, phụ nữ phát huy vai trò xung kích, bám sát hỗ trợ nhóm người cao tuổi, giúp các đối tượng yếu thế thụ hưởng các thành tựu chuyển đổi số.

Quy trình xử lý khoa học nhận sự đồng thuận sâu sắc từ nhân dân. Trực tiếp thụ hưởng tiện ích từ mô hình mới, anh Đồng Văn Trường, công dân xã Nghĩa Sơn khẳng định: “Bản thân tôi từng nhiều lần đến Trung tâm Phục vụ hành chính công của xã và nhận thấy quy trình xử lý hồ sơ trực tuyến rất đơn giản. Nhiều thủ tục trước đây thuộc thẩm quyền cấp trên, nay được tiếp nhận, xử lý thông suốt ngay tại xã nhờ hệ thống điện tử liên thông. Quy trình công khai, rõ ràng giúp người dân dễ dàng theo dõi tiến độ, hoàn toàn chủ động trong quá trình giải quyết công việc”.

Công nghệ hòa nhịp, trở thành kỹ năng quen thuộc trong đời sống thường nhật. Tự tin ứng dụng nền tảng số, chị Đỗ Thị Thu, người dân xóm 3 - Tân Liêu, xã Nghĩa Sơn chia sẻ: “Nhà văn hóa phủ sóng mạng wifi miễn phí tạo điều kiện thuận lợi cho nhân dân sử dụng dịch vụ công. Các loại giấy tờ vật lý rườm rà bị loại bỏ nhờ tiện ích đồng bộ trên ứng dụng VNeID. Nắm vững kỹ năng thao tác, tôi trực tiếp hỗ trợ hàng xóm đăng ký khai sinh, khai tử trực tuyến ngay tại nhà”.

Nhằm hiện thực hóa các định hướng phát triển từ năm 2026 đến năm 2030 theo tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, Đảng ủy xã Nghĩa Sơn chỉ đạo lồng ghép các phong trào thi đua gắn liền ứng dụng công nghệ thông tin. Xã phát động mạnh mẽ chiến dịch “Bình dân học vụ số”, đưa kiến thức công nghệ len lỏi vào từng hộ gia đình. Các tổ chức chính trị - xã hội quyết liệt rà soát, làm sạch dữ liệu dân cư phục vụ Đề án 06, hoàn thành mục tiêu 98% người dân sở hữu hồ sơ sức khỏe điện tử. Lĩnh vực quản lý tài nguyên, địa chính cũng được tối ưu hóa khi toàn bộ hồ sơ đất đai hoàn tất số hóa, liên thông cơ sở dữ liệu quốc gia.

Tiến trình chuyển đổi số tại Nghĩa Sơn thể hiện rõ tầm nhìn chiến lược của Đảng bộ, chính quyền địa phương. Bằng hành động thực tiễn, đội ngũ cán bộ chuyển hóa hệ thống công nghệ phức tạp thành chuỗi tiện ích thiết thực, trao tận tay nhân dân. Nền tảng số vững chắc tạo đòn bẩy cốt lõi để Nghĩa Sơn tiếp tục bứt phá xây dựng diện mạo quê hương ngày càng văn minh, hiện đại.