Gặp gỡ 2 nhà nông trẻ tiêu biểu Ninh Bình: Khát vọng xanh được “ươm mầm” từ quê hương

Mạnh dạn với tư duy mới

Sinh năm 1992, lớn lên ở vùng biển xã Hải Thịnh (tỉnh Ninh Bình), Nguyễn Thị Thúy sớm thấu hiểu những nhọc nhằn của người dân miền biển. Hải sản được mùa nhưng giá rẻ, đầu ra bấp bênh, nhiều lao động trung niên và phụ nữ thiếu việc làm ổn định. Trong bối cảnh ấy, nghề làm nước mắm truyền thống của gia đình vốn được gìn giữ qua nhiều thế hệ từng đứng trước nguy cơ mai một khi sản xuất nhỏ lẻ, manh mún, khó cạnh tranh trên thị trường.

Tốt nghiệp chuyên ngành Kế toán doanh nghiệp năm 2013, thay vì chọn ở lại thành phố với nhiều cơ hội việc làm tốt, Thúy quyết định trở về quê, bắt đầu hành trình làm mới nghề làm nước mắm cổ truyền của gia đình. “Tôi tin rằng, nếu giữ được cốt lõi truyền thống nhưng biết cách tổ chức sản xuất bài bản, nghề làm mắm truyền thống của quê hương hoàn toàn có thể đi xa hơn”- chị Thúy chia sẻ.

Từ cơ sở sản xuất nhỏ với vài chục ô bể chượp, năm 2017, chị Thúy mạnh dạn cùng gia đình thành lập Công ty TNHH Cường Là xây dựng thương hiệu Nước mắm Cường Là. Sản phẩm được ủ chượp tự nhiên theo phương pháp “cha truyền con nối”, kết hợp sự đầu tư đồng bộ về bao bì, nhãn mác, tiêu chuẩn chất lượng. Đến năm 2022, nước mắm Cường Là được công nhận đạt chuẩn OCOP 4 sao, mắm tôm Cường Là đạt OCOP 3 sao, đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong hành trình khẳng định thương hiệu đặc sản địa phương.

Hiện nay, cơ sở của chị Nguyễn Thị Thúy có diện tích hơn 4.000 m² với khoảng 300 ô bể, sức chứa lên tới hàng nghìn tấn chượp; 300 tấn mắm tôm và 20 tấn mắm tép, nhà xưởng được trang bị máy móc tự động phục vụ chiết rót, đóng chai. Mỗi năm, cơ sở xuất bán trung bình khoảng 70.000 sản phẩm, doanh thu đạt khoảng 2 tỷ đồng, tạo việc làm thường xuyên cho 13 lao động địa phương, chủ yếu là phụ nữ lớn tuổi.

Không dừng lại ở đó, bắt nhịp xu thế chuyển đổi số, năm 2024, chị Thúy đưa sản phẩm lên các sàn thương mại điện tử, mạng xã hội, giúp kênh bán hàng online chiếm khoảng 10% tổng doanh thu và tạo thêm việc làm cho thanh niên địa phương. “Ứng dụng công nghệ giúp sản phẩm truyền thống tiếp cận người tiêu dùng hiện đại, nhưng điều cốt lõi vẫn là giữ chữ tín và chất lượng”- chị Thúy nhấn mạnh.

Nếu chị Nguyễn Thị Thúy viết nên hành trình gìn giữ nghề xưa bằng tư duy mới, thì anh Bùi Văn Doanh lại là minh chứng sinh động cho việc biến khó khăn thành lợi thế. Là Giám đốc HTX sản xuất và dịch vụ nông nghiệp Sen Hồng 18, xã Giao Phúc, anh Doanh khởi nghiệp từ chính những thửa ruộng trũng, thường xuyên ngập úng, kém hiệu quả khi trồng lúa truyền thống.

“Nhìn nhiều diện tích ruộng bỏ hoang hoặc cho thu nhập rất thấp, tôi luôn trăn trở phải làm gì đó khác đi, bền vững hơn cho quê hương”, anh Doanh chia sẻ. Trong quá trình tìm hướng đi, anh nhận ra cây sen là loài cây phù hợp với vùng đất ngập nước không chỉ cho giá trị kinh tế đa dạng mà còn mang giá trị văn hóa, tinh thần sâu sắc trong đời sống người Việt.

Từ nguồn vốn nhỏ ban đầu, anh Doanh kiên trì nghiên cứu, thử nghiệm và từng bước hình thành thương hiệu Sen Hồng 18 Tinh hoa từ đất, chất lượng từ tâm. Đến nay, HTX đã liên kết xây dựng vùng nguyên liệu khoảng 35 ha trồng sen và lúa thương phẩm, sản xuất nhiều sản phẩm như hạt sen tươi, hạt sen khô, tâm sen, lá sen khô, củ sen… Trong đó, hạt sen tươi Sen Hồng và hạt sen khô Sen Hồng được công nhận OCOP 3 sao năm 2024.

Không chỉ dừng lại ở sản xuất nông nghiệp, anh Doanh còn phát triển mô hình du lịch sinh thái trải nghiệm trên cánh đồng sen, thu hút du khách đến tham quan, chụp ảnh, tìm hiểu quy trình trồng và chế biến sen. “Cánh đồng sen không chỉ tạo cảnh quan đẹp mà còn mở ra hướng phát triển du lịch bền vững, tăng thêm nguồn thu cho người dân”- anh Doanh nói.

Mô hình của anh Doanh mang lại thu nhập hàng trăm triệu đồng mỗi năm, tạo việc làm thường xuyên cho nhiều lao động địa phương với mức thu nhập ổn định từ 5 - 6 triệu đồng/người/tháng. Quan trọng hơn, những ruộng trũng từng bị xem là “đất khó” nay trở thành vùng sản xuất hiệu quả, góp phần thay đổi tư duy canh tác của người dân địa phương.

Lan tỏa tinh thần nông nghiệp trẻ

Dù khởi nghiệp ở hai lĩnh vực khác nhau nhưng hai nhà nông trẻ Nguyễn Thị Thúy và Bùi Văn Doanh đều có điểm chung rõ nét, đó là lấy giá trị bản địa làm nền tảng, hướng tới phát triển xanh và bền vững, làm giàu cho quê hương.

Ở chị Nguyễn Thị Thúy, đó là sự gắn bó với ngư dân, đảm bảo thu mua ổn định cho hàng chục tàu cá, hình thành chuỗi giá trị từ khai thác chế biến tiêu thụ, góp phần giúp bà con yên tâm bám biển. Ở anh Bùi Văn Doanh, đó là việc khôi phục giá trị ruộng đất, kết hợp sản xuất nông nghiệp với bảo tồn cảnh quan, văn hóa và du lịch trải nghiệm.

Với những nỗ lực, cố gắng của mình, chị Nguyễn Thị Thúy và anh Bùi Văn Doanh là hai thanh niên tiêu biểu của tỉnh Ninh Bình vừa được Trung ương Đoàn Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh vinh danh và trao Giải thưởng Lương Định Của lần thứ XX, năm 2025.

Chia sẻ về Giải thưởng này, cả hai đều coi đây không chỉ là niềm vinh dự cá nhân mà còn là động lực để tiếp tục cống hiến sức trẻ cho quê hương, gìn giữ nghề truyền thống của cha ông. “Giải thưởng là sự ghi nhận cho những nỗ lực bền bỉ của người trẻ ở nông thôn. Nhưng quan trọng hơn, nó nhắc tôi phải làm tốt hơn nữa để xứng đáng với niềm tin ấy”- chị Thúy bộc bạch.

Còn với anh Doanh: “Khởi nghiệp nông nghiệp không phải con đường dễ đi. Nhưng nếu có niềm tin, có sự đồng hành của chính quyền và tổ chức Đoàn, người trẻ hoàn toàn có thể tạo ra sinh kế xanh, sạch cho cộng đồng”.

Những mô hình này ngoài việc mang lại hiệu quả kinh tế còn tạo giá trị xã hội ý nghĩa như giải quyết việc làm tại chỗ, nâng cao thu nhập cho người dân, góp phần gìn giữ nghề truyền thống và bảo vệ môi trường. Quan trọng hơn, họ đang truyền cảm hứng cho nhiều thanh niên nông thôn mạnh dạn khởi nghiệp, làm giàu chính đáng trên mảnh đất quê hương.

Trong bối cảnh nền kinh tế thị trường nhiều cạnh tranh khốc liệt, thanh niên phải xa quê để tìm kiếm cơ hội việc làm thì những “nhà nông trẻ” như chị Thúy và anh Doanh chính là những mầm xanh bền bỉ, mạnh mẽ, đang viết tiếp câu chuyện những người trẻ làm nông nghiệp tử tế bằng trí tuệ, trái tim và khát vọng cống hiến.