Nghị quyết số 02-NQ/TU: Mở hướng lập nghiệp cho thanh niên xuất ngũ

Kỳ II: Liên kết "3 nhà" tháo gỡ điểm nghẽn

Để Nghị quyết số 02-NQ/TU của Ban Thường vụ Tỉnh ủy thực sự đi vào đời sống đòi hỏi tư duy tổ chức thực hiện đồng bộ, thực chất và sát với nhu cầu của quân nhân xuất ngũ. Từ yêu cầu đó, tỉnh chỉ đạo hình thành mô hình liên kết chặt chẽ giữa cơ quan Quân sự/Công an - cơ sở đào tạo nghề - doanh nghiệp, được ví như “kiềng 3 chân” vững chắc, tháo gỡ những “điểm nghẽn” về việc làm, giải quyết bài toán đào tạo nghề, hỗ trợ việc làm cho thanh niên xuất ngũ. Qua đó, từng bước hình thành hệ sinh thái khép kín từ tư vấn định hướng nghề nghiệp, đào tạo kỹ năng đến tuyển dụng lao động, giúp thanh niên xuất ngũ có cơ hội ổn định cuộc sống ngay sau khi trở về địa phương.

Vai trò nòng cốt của lực lượng vũ trang và nỗ lực từ cơ sở đào tạo

Trong mô hình liên kết “3 nhà”, các đơn vị trực thuộc Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh và Công an tỉnh giữ vai trò như “đầu mối khởi động”, trực tiếp kết nối chiến sĩ với hệ thống đào tạo nghề và thị trường lao động. Điểm đáng chú ý là công tác tư vấn nghề nghiệp không còn mang tính thời điểm hay chờ đến sát ngày xuất ngũ mới triển khai, mà được thực hiện thường xuyên, liên tục ngay từ khi chiến sĩ còn đang công tác tại đơn vị. Đây được xem là bước chuyển quan trọng trong tư duy hỗ trợ thanh niên sau quân ngũ.

Thực hiện Đề án số 18 ngày 10/7/2023 của Bộ trưởng Bộ Công an và Nghị quyết số 02-NQ/TU của Ban Thường vụ Tỉnh ủy, cuối tháng 1/2026, Công an tỉnh đã tổ chức Chương trình tư vấn hướng nghiệp, giới thiệu việc làm cho 400 hạ sĩ quan, chiến sĩ nghĩa vụ Công an nhân dân chuẩn bị xuất ngũ. Tại chương trình, các chiến sĩ được cung cấp đầy đủ thông tin về hệ thống cơ sở giáo dục nghề nghiệp; chế độ, chính sách ưu đãi khi tham gia học nghề; các ngành nghề mới phù hợp xu hướng thị trường lao động; đồng thời được định hướng nhu cầu tuyển dụng của các doanh nghiệp trong và ngoài tỉnh.

Đại tá Trần Xuân Phú, Phó Bí thư Đảng ủy, Phó Giám đốc Công an tỉnh khẳng định: Đảng ủy, Ban Giám đốc Công an tỉnh luôn quan tâm sâu sắc và đồng hành với các đồng chí hạ sĩ quan, chiến sĩ nghĩa vụ trên hành trình lập thân, lập nghiệp sau khi xuất ngũ. Thông qua chương trình tư vấn hướng nghiệp sẽ tạo tiền đề để cán bộ, chiến sĩ lựa chọn được ngành nghề và việc làm phù hợp với năng lực, sở trường cá nhân, điều kiện gia đình và nhu cầu của thị trường lao động, có thu nhập ổn định. Điều quan trọng nhất là giúp các chiến sĩ sau khi trở về địa phương tiếp tục phát huy phẩm chất, tác phong đã được rèn luyện trong môi trường kỷ luật để tích cực lao động, đóng góp xây dựng quê hương và tham gia giữ gìn an ninh trật tự tại cơ sở.

Ngay sau khâu định hướng từ lực lượng vũ trang, các cơ sở giáo dục nghề nghiệp trở thành “mắt xích” tiếp theo trong chuỗi liên kết hỗ trợ quân nhân xuất ngũ. Những đơn vị chủ lực như Trường Cao đẳng nghề số 20 (Quân khu 3 - Bộ Quốc phòng), Trường Cao đẳng nghề Lilama 1, Trung tâm đào tạo nghề Thành An (Binh đoàn 11 - Bộ Quốc phòng), Trung tâm Dịch vụ việc làm tỉnh… đang đóng vai trò quan trọng trong việc đào tạo kỹ năng nghề gắn với nhu cầu thực tế của thị trường lao động.

Các chương trình đào tạo được xây dựng theo hướng linh hoạt, tăng tính thực hành, tập trung vào những ngành nghề đang có nhu cầu tuyển dụng lớn như công nghệ ô tô, điện - điện tử, cơ khí chế tạo, vận hành máy công trình, hàn, logistics, thương mại điện tử; đồng thời mở rộng đào tạo ngoại ngữ như tiếng Nhật, tiếng Hàn phục vụ thị trường lao động ngoài nước.

Chia sẻ về chiến lược thu hút và đào tạo quân nhân xuất ngũ, Trung tá, Tiến sĩ Trần Quang Dũng, Bí thư Đảng ủy, Hiệu trưởng Trường Cao đẳng nghề số 20 cho biết: “Hằng năm, nhà trường cử cán bộ đến các đơn vị Quân đội để tư vấn học nghề tập trung, giới thiệu ngành nghề đào tạo, chế độ, chính sách và cơ hội việc làm sau tốt nghiệp. Nhờ sự phối hợp chặt chẽ này, số lượng quân nhân xuất ngũ đăng ký học tại nhà trường ngày càng tăng”.

Hiện nhà trường có 8 cơ sở đào tạo tại Hải Phòng, Hưng Yên và Ninh Bình, với 10 ngành nghề trình độ cao đẳng, 12 ngành nghề trình độ trung cấp và 20 ngành nghề trình độ sơ cấp. Xác định đào tạo nghề cho quân nhân xuất ngũ là nhiệm vụ chính trị quan trọng, Trường Cao đẳng nghề số 20 triển khai nhiều chính sách hỗ trợ thiết thực. Học viên hệ sơ cấp được miễn toàn bộ học phí, cấp phát bảo hộ lao động và bố trí ký túc xá miễn phí. Đối với hệ trung cấp, cao đẳng, nhiều ngành nghề được hỗ trợ học phí tới 100%. Đặc biệt, nhà trường xây dựng mạng lưới liên kết sâu rộng với doanh nghiệp để đưa học viên đi thực tập trực tiếp với mức hỗ trợ từ 6-12 triệu đồng/người/tháng, qua đó tạo điều kiện để 100% học viên có việc làm ngay sau tốt nghiệp.

Cùng với đó, tại Trường Cao đẳng nghề Lilama 1, các khóa đào tạo dành cho quân nhân xuất ngũ cũng được thiết kế ngắn gọn từ 3-6 tháng, kết hợp đào tạo kỹ năng nghề với kỹ năng mềm, kỹ năng xin việc, giúp nhiều lớp học đạt tỷ lệ có việc làm sau đào tạo tới 95%. Có thể thấy, sự chủ động của các cơ sở đào tạo nghề đã góp phần quan trọng biến chủ trương của tỉnh thành những cơ hội nghề nghiệp cụ thể, giúp thanh niên sau quân ngũ từng bước tự tin hơn trên hành trình lập nghiệp.

Sự nhập cuộc của cộng đồng doanh nghiệp và trợ lực từ các đoàn thể

Nếu lực lượng vũ trang giữ vai trò định hướng ban đầu, cơ sở đào tạo nghề đảm nhận nhiệm vụ trang bị kỹ năng thì cộng đồng doanh nghiệp chính là “đầu ra” quyết định hiệu quả thực chất của cả chuỗi liên kết.

Từ thực tế tuyển dụng, nhiều doanh nghiệp tại các khu, cụm công nghiệp trên địa bàn đánh giá rất cao quân nhân xuất ngũ bởi tác phong nghiêm túc, khả năng tuân thủ kỷ luật, sức bền thể lực và tinh thần trách nhiệm trong công việc. Theo khảo sát của Ban Quản lý Khu kinh tế và các khu công nghiệp tỉnh, nhiều doanh nghiệp tại các khu công nghiệp Gián Khẩu, Khánh Phú, Tam Điệp, Phúc Sơn, Hòa Xá, Mỹ Trung, Bảo Minh, Đồng Văn, Châu Sơn… luôn ưu tiên tuyển dụng lao động là quân nhân xuất ngũ.

Nhiều doanh nghiệp lớn trên địa bàn tỉnh đã chủ động tham gia “Ngày hội đón quân nhân xuất ngũ trở về địa phương năm 2026” để tuyển dụng trực tiếp. Trong lĩnh vực cơ khí và sản xuất công nghiệp, Công ty Cổ phần Hyundai Thành Công Việt Nam tuyển dụng các vị trí vận hành sản xuất, cơ khí, bảo trì thiết bị phục vụ dây chuyền công nghiệp nặng. Ở lĩnh vực dệt may, da giày, nhiều doanh nghiệp quy mô lớn như TCE Vina Denim, May Việt Thuận, Sunrise Leather Việt Nam, Công ty TNHH giày Chungye Ninh Bình, Công ty TNHH giày REGIS… đăng ký tuyển dụng số lượng lớn kỹ thuật viên chuyền may, quản lý tổ sản xuất.

Theo báo cáo của Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh, nhiều doanh nghiệp như Công ty TNHH WISTRON Việt Nam, Công ty TNHH HUANYU, Công ty TNHH EVERLAST Việt Nam, Công ty TNHH thang máy Vptech Hà Nam, Công ty TNHH Công nghệ QuanShen, Công ty TNHH hệ thống dây dẫn SUMI Việt Nam, Công ty Cổ phần quản trị nguồn nhân lực TNTALENT… cũng tích cực tham gia các ngày hội việc làm dành riêng cho quân nhân xuất ngũ để trực tiếp tuyển dụng lao động.

Ngoài ra, nhiều doanh nghiệp có nhu cầu tuyển lao động ở các vị trí: lái xe nâng, vận hành máy móc, cơ khí hàn, điện công nghiệp, bảo trì thiết bị… phù hợp với xu hướng ngày càng nhiều thanh niên lựa chọn học nghề sau xuất ngũ. Sự kết nối trực tiếp giữa cơ sở đào tạo và doanh nghiệp giúp quá trình đào tạo nghề sát hơn với nhu cầu thực tế của thị trường lao động, từng bước giải quyết căn cơ bài toán “đầu ra” việc làm cho quân nhân xuất ngũ trở về địa phương.

Cùng với sự nhập cuộc của doanh nghiệp lớn, tinh thần trách nhiệm và sự đồng hành của những cựu chiến binh từng trải qua quân ngũ cũng đang góp phần tạo thêm cơ hội việc làm cho lớp thanh niên trẻ hôm nay. Ông Trịnh Văn Nghiên, Giám đốc Công ty Cổ phần Trịnh Nghiên, xã Quỹ Nhất, cựu chiến binh từng đi qua chiến trường, nhiều năm qua luôn ưu tiên tuyển dụng quân nhân xuất ngũ và con em cựu chiến binh vào làm việc tại doanh nghiệp. Hiện khoảng 1/3 số lao động tại công ty là quân nhân hoàn thành nghĩa vụ và con em cựu chiến binh, đảm nhiệm các vị trí quản lý, lái xe, bảo vệ với thu nhập ổn định.

Theo ông Trịnh Văn Nghiên, điều khiến ông tin tưởng ở quân nhân xuất ngũ chính là ý thức tổ chức kỷ luật, tinh thần trách nhiệm và sự nghiêm túc trong công việc - những phẩm chất đặc trưng của người lính trải qua môi trường quân đội.

Bên cạnh ba trụ cột chính, vai trò của Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh, Tỉnh đoàn, Hội Cựu chiến binh từ cấp tỉnh tới cơ sở cũng đặc biệt quan trọng trong việc đồng hành cùng thanh niên sau quân ngũ. Các tổ chức đoàn thể tích cực huy động nguồn lực xã hội, phát huy vai trò của hội viên, đoàn viên đi trước để tư vấn, hỗ trợ thanh niên hòa nhập cuộc sống và ổn định nghề nghiệp. Tỉnh đoàn chủ động phối hợp với Sở Nội vụ nghiên cứu, xây dựng các đề án hỗ trợ thanh niên lập nghiệp; mở rộng không gian giao dịch việc làm cho thanh niên hoàn thành nghĩa vụ quân sự, nghĩa vụ tham gia Công an nhân dân.

Từ sự liên kết ngày càng chặt chẽ giữa cơ quan Quân sự, Công an, cơ sở đào tạo nghề, doanh nghiệp và các tổ chức đoàn thể, công tác đào tạo nghề, giải quyết việc làm cho quân nhân xuất ngũ tại Ninh Bình đang từng bước chuyển từ hỗ trợ đơn lẻ sang hỗ trợ đồng bộ, có chiều sâu và bền vững. Thanh niên xuất ngũ được trao cơ hội việc làm, tiếp tục phát huy phẩm chất "Bộ đội Cụ Hồ" trên mặt trận phát triển kinh tế, xây dựng quê hương.

Kỳ III: Hiện thực hóa khát vọng lập nghiệp trên quê hương