Nghị quyết số 02-NQ/TU: Mở hướng lập nghiệp cho thanh niên xuất ngũ

Kỳ I: Chuyển biến mạnh mẽ trong nhận thức

Ngày 24/12/2025, Ban Thường vụ Tỉnh ủy Ninh Bình ban hành Nghị quyết số 02-NQ/TU về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác đào tạo nghề, hỗ trợ việc làm cho thanh niên là hạ sĩ quan, chiến sĩ hoàn thành nghĩa vụ quân sự, nghĩa vụ tham gia Công an nhân dân xuất ngũ trở về địa phương giai đoạn 2026-2030. Việc triển khai Nghị quyết đã mở cơ hội lập nghiệp, tìm kiếm việc làm cho thanh niên xuất ngũ, góp phần xây dựng nguồn nhân lực chất lượng, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.

Nhận diện những “điểm nghẽn” từ thực tiễn

Tỉnh Ninh Bình có diện tích tự nhiên 3.942km2 , với quy mô dân số hơn 4,4 triệu người, phân bổ trên 129 đơn vị hành chính cấp xã. Cùng với tốc độ đô thị hóa và mở rộng không gian phát triển sau hợp nhất, Ninh Bình đang tập trung đẩy mạnh phát triển các ngành công nghiệp, nhất là công nghiệp cơ khí, công nghiệp ô tô, điện tử, công nghiệp hỗ trợ.

Đồng thời, tỉnh cũng chú trọng phát triển du lịch văn hóa, du lịch sinh thái, dịch vụ vận tải, logistics, nông nghiệp công nghệ cao và các làng nghề truyền thống. Quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế kéo theo nhu cầu ngày càng lớn về lực lượng lao động trẻ có ý thức tổ chức kỷ luật, khả năng thích nghi nhanh với môi trường sản xuất hiện đại.

Hằng năm, toàn tỉnh tiếp nhận trên 6.000 thanh niên là hạ sĩ quan, chiến sĩ hoàn thành nghĩa vụ quân sự, nghĩa vụ tham gia Công an nhân dân trở về quê hương. Đồng chí Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh, Bí thư Tỉnh đoàn Trần Ngọc Nam cho rằng, sau thời gian rèn luyện trong quân ngũ với nền nếp kỷ luật nghiêm, phần lớn thanh niên xuất ngũ đều có sự trưởng thành rõ nét về nhận thức, tác phong và ý chí phấn đấu.

Đây là lực lượng lao động trẻ có nhiều tiềm năng, đặc biệt phù hợp với yêu cầu tuyển dụng của các doanh nghiệp trong bối cảnh tỉnh đang đẩy mạnh phát triển công nghiệp, dịch vụ và chuyển dịch cơ cấu lao động. Theo đồng chí Bí thư Tỉnh đoàn, điều quan trọng nhất là phải tạo được môi trường để thanh niên sau khi xuất ngũ tiếp tục phát huy phẩm chất "Bộ đội Cụ Hồ" thông qua học nghề, lập nghiệp, tham gia phát triển kinh tế - xã hội ngay trên quê hương mình. Theo nhiều doanh nghiệp, lực lượng thanh niên đã được tôi luyện qua môi trường quân đội có ưu thế về tác phong làm việc, ý thức tổ chức kỷ luật và khả năng thích nghi nhanh với môi trường sản xuất công nghiệp.

Trước khi Nghị quyết số 02-NQ/TU được ban hành, bức tranh “lao động - việc làm” đối với lực lượng này tồn tại nhiều “điểm nghẽn”. Quân nhân khi xuất ngũ, phần lớn có trình độ tốt nghiệp THPT, thiếu kỹ năng nghề nghiệp thực tiễn và chưa có định hướng rõ ràng cho lộ trình tương lai.

Thực tế cho thấy, khi xuất ngũ trở về địa phương, không ít thanh niên rơi vào trạng thái lúng túng, gặp nhiều khó khăn trong việc tìm kiếm việc làm ổn định. Một bộ phận buộc phải lựa chọn lao động tự do, công việc bấp bênh, thu nhập không bảo đảm, dẫn đến lãng phí nguồn nhân lực đã được Nhà nước và Quân đội dày công rèn luyện.

Nguyên nhân xuất phát từ việc thiếu một cơ chế định hướng nghề nghiệp đủ mạnh ngay từ cơ sở; tâm lý e ngại học nghề của một bộ phận thanh niên; cùng với sự chưa thực sự chủ động từ phía doanh nghiệp trong việc xây dựng chính sách ưu tiên tuyển dụng quân nhân xuất ngũ.

Bên cạnh đó, hệ thống chính sách hỗ trợ trước đây còn mang tính phân tán, thiếu tính liên kết đồng bộ. Thời hạn sử dụng Thẻ học nghề dành cho người xuất ngũ theo quy định hiện hành tương đối ngắn (12 tháng), với mức hỗ trợ 12 tháng lương cơ sở trong khi học phí ở một số ngành nghề khá cao nên chưa đáp ứng chi phí đào tạo thực tế. Việc thiếu một cơ chế kết nối chặt chẽ giữa cơ quan quân sự, cơ sở đào tạo, doanh nghiệp và chính quyền cơ sở khiến nhiều thanh niên sau xuất ngũ chưa tìm được hướng đi phù hợp.

Nếu không có những quyết sách đủ mạnh và mang tính chiến lược lâu dài, điểm nghẽn này sẽ tiếp tục ảnh hưởng tới chất lượng nguồn nhân lực trẻ của tỉnh; đồng thời tác động trực tiếp tới công tác hậu phương quân đội và niềm tin của thanh niên đối với môi trường quân ngũ. Những đòi hỏi đặt ra từ thực tiễn, yêu cầu phải có một nghị quyết chuyên đề để tháo gỡ những “điểm nghẽn” kéo dài nhiều năm trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết.

Quyết sách mang tầm chiến lược và sự chuyển biến trong hành động

Việc Ban Thường vụ Tỉnh ủy Ninh Bình ban hành Nghị quyết số 02-NQ/TU về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác đào tạo nghề, hỗ trợ việc làm cho thanh niên là hạ sĩ quan, chiến sĩ hoàn thành nghĩa vụ quân sự, nghĩa vụ tham gia Công an nhân dân xuất ngũ trở về địa phương giai đoạn 2026-2030 được xem là "chìa khóa" tháo gỡ những "điểm nghẽn", mở ra hướng đi căn cơ, bền vững, giúp lực lượng thanh niên đã qua rèn luyện trong môi trường quân ngũ tiếp tục phát huy năng lực đóng góp cho phát triển kinh tế - xã hội địa phương.

Nghị quyết đã chỉ rõ 3 nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm. Trong đó, tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác đào tạo nghề, hỗ trợ việc làm cho thanh niên là hạ sĩ quan, chiến sĩ hoàn thành nghĩa vụ xuất ngũ trở về địa phương; tăng cường tuyên truyền, hướng nghiệp, tư vấn học nghề và việc làm cho thanh niên là hạ sĩ quan, chiến sĩ hoàn thành nghĩa vụ xuất ngũ trở về địa phương; mở rộng quy mô đào tạo nghề, hỗ trợ việc làm cho thanh niên là hạ sĩ quan, chiến sĩ hoàn thành nghĩa vụ xuất ngũ trở về địa phương.

Đồng thời xác định rõ trách nhiệm của từng cấp, từng ngành trong thực hiện các nhiệm vụ, giải pháp. Từ lực lượng Quân sự, Công an, ngành Nội vụ, Đoàn Thanh niên đến cơ sở đào tạo nghề, doanh nghiệp đều được đặt trong một cơ chế phối hợp thống nhất. Nghị quyết nhấn mạnh yêu cầu “thực hiện quyết liệt từ tỉnh đến cơ sở”, bảo đảm sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị.

Ngay sau khi Nghị quyết số 02-NQ/TU được ban hành, UBND tỉnh đã xây dựng kế hoạch triển khai thực hiện với nhiều mục tiêu cụ thể cho giai đoạn 2026-2030. Trong đó, hằng năm phấn đấu 100% thanh niên xuất ngũ được tuyên truyền, tư vấn học nghề và hỗ trợ việc làm trước khi trở về địa phương; ít nhất 60% được đào tạo nghề; tối thiểu 70% có việc làm sau đào tạo nghề. Kế hoạch phân công nhiệm vụ chi tiết cho từng sở, ngành, địa phương.

Theo đó, Công an tỉnh và Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh giữ vai trò chủ trì, rà soát nhu cầu học nghề của thanh niên ngay trong thời gian tại ngũ để tư vấn chính xác. Sở Nội vụ chịu trách nhiệm nắm bắt nhu cầu việc làm tại các doanh nghiệp để kết nối cung - cầu lao động. Sở Tài chính tham mưu bố trí kinh phí thực hiện theo phân cấp ngân sách.

Ban Quản lý Khu kinh tế và các khu công nghiệp tỉnh có nhiệm vụ chỉ đạo doanh nghiệp rà soát nhu cầu tuyển dụng, ưu tiên tiếp nhận quân nhân xuất ngũ. Chính quyền các xã, phường trực tiếp phối hợp tuyên truyền, tạo điều kiện cho thanh niên tiếp cận nguồn vốn vay ưu đãi đầu tư sản xuất, kinh doanh tại địa phương.

Đòn bẩy chính sách tiếp tục được cụ thể hóa thông qua quyết sách của HĐND tỉnh. Cụ thể, Nghị quyết số 34/2025/NQ-HĐND ngày 9/12/2025 quy định cơ chế, chính sách tín dụng ưu đãi thông qua Ngân hàng Chính sách xã hội trên địa bàn tỉnh đã mở rộng đối tượng được vay vốn ưu đãi, trong đó có thanh niên hoàn thành nghĩa vụ quân sự.

Đây được xem là cơ chế mang tính đột phá, góp phần tháo gỡ bài toán về vốn - một trong những khó khăn lớn nhất đối với thanh niên sau xuất ngũ trên hành trình học nghề, lập nghiệp. Nghị quyết cũng quy định hỗ trợ vay vốn tạo việc làm, duy trì và mở rộng việc làm, vay vốn đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng, qua đó thêm cơ hội phát triển sinh kế cho lực lượng thanh niên trẻ sau khi hoàn thành nghĩa vụ trở về quê hương.

Sự lãnh đạo tập trung, toàn diện của Đảng đã tạo ra chuyển biến rõ nét trong nhận thức của các cấp ủy, chính quyền, cán bộ, đảng viên và chính bản thân thanh niên xuất ngũ. Đồng thời từng bước hình thành quy trình khép kín từ khâu tư vấn, đào tạo đến giải quyết việc làm. Thanh niên xuất ngũ Ninh Bình giờ đây được hưởng lợi từ hệ thống chính sách ngày càng đồng bộ, toàn diện hơn, bao gồm thẻ học nghề, trợ cấp xuất ngũ, quyền lợi bảo hiểm xã hội và cơ hội vay vốn ưu đãi để khởi nghiệp.

Tại các hội nghị phổ biến chính sách do lực lượng vũ trang tổ chức, 100% chiến sĩ chuẩn bị rời quân ngũ đã được tuyên truyền đầy đủ về quyền lợi bảo hiểm xã hội, trợ cấp xuất ngũ và các chính sách hỗ trợ đào tạo nghề. Sự đồng hành sát sao của Đảng ủy Công an tỉnh, Đảng ủy Quân sự tỉnh đã tiếp thêm sự tự tin để nhiều chiến sĩ trẻ chủ động xây dựng kế hoạch học nghề, tìm kiếm việc làm ngay từ khi đang khoác trên mình màu xanh áo lính.

Từ sự chuyển biến trong nhận thức đến những hành động cụ thể ở cơ sở, Ninh Bình đang từng bước hình thành một cơ chế liên kết đồng bộ giữa lực lượng Quân sự, Công an, cơ sở đào tạo nghề và doanh nghiệp nhằm giải quyết căn bản bài toán việc làm cho thanh niên xuất ngũ. Và chính sự liên kết ấy đang trở thành “chìa khóa” quan trọng để tháo gỡ những “điểm nghẽn” lâu nay trong công tác đào tạo nghề, giải quyết việc làm cho quân nhân hoàn thành nghĩa vụ trở về địa phương.

Kỳ II: Liên kết “3 nhà” tháo gỡ điểm nghẽn