Đồng bộ các giải pháp nâng cao giá trị sản xuất nông nghiệp

Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, nâng cao giá trị nông sản

Cùng với thực hiện bảo vệ môi trường, thích ứng hiệu quả với biến đổi khí hậu, tỉnh Ninh Bình xác định phát triển nông nghiệp công nghệ cao là hướng đi chiến lược nhằm nâng cao giá trị sản xuất nông nghiệp và đặt mục tiêu xây dựng nền nông nghiệp sinh thái, hiện đại, thông minh; lấy khoa học- công nghệ (KHCN) và đổi mới sáng tạo làm nền tảng.

Những năm qua, ngành Nông nghiệp tỉnh đã đẩy mạnh công tác chuyển giao, ứng dụng kết quả nghiên cứu KHCN, đổi mới sáng tạo trong sản xuất nông nghiệp. Riêng năm 2025, toàn ngành đã triển khai và thực hiện có hiệu quả 35 mô hình nông nghiệp trên các lĩnh vực trồng trọt, chăn nuôi, thủy sản; 4 đề tài khoa học về sản xuất nông nghiệp. Nhiều tiến bộ kỹ thuật đã được áp dụng vào sản xuất, chế biến, đem lại hiệu quả tích cực, nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm và hiệu quả kinh tế.

Ở lĩnh vực trồng trọt, có thể kể đến như: Công nghệ nhà kính, tưới tự động (ứng dụng IoT), ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để quản lý dịch bệnh; khai thác, sử dụng máy bay không người lái để gieo hạt, bón phân, phun thuốc bảo vệ thực vật... Trong chăn nuôi, các công nghệ đang được áp dụng phổ biến gồm: Sử dụng camera thông minh để theo dõi hành vi, giám sát sức khỏe đàn vật nuôi; sử dụng thức ăn lên men, chế phẩm vi sinh (probiotics) thay thế kháng sinh; sử dụng hệ thống máng ăn, làm mát tự động...

Các công nghệ này giúp tăng năng suất, tối ưu chi phí và bảo vệ môi trường, Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, đến nay, trên địa bàn tỉnh có 107 cơ sở, doanh nghiệp sơ chế, chế biến nông sản, thuỷ sản đã được chứng nhận áp dụng các chương trình quản lý chất lượng tiên tiến (HACCP, ISO,…); hơn 170 doanh nghiệp sử dụng mã QR truy xuất nguồn gốc cho 230 dòng sản phẩm; 8 đơn vị được chứng nhận hữu cơ; 2 vùng "nuôi liên kết Lenger Farm” quy mô 1.689ha ở xã Rạng Đông và xã Kim Sơn đạt chứng nhận ASC- tiêu chuẩn quốc tế về nuôi trồng thủy sản bền vững, bảo vệ môi trường, hệ sinh thái, quyền lợi của người lao động và cộng đồng địa phương, đưa Ninh Bình trở thành tỉnh có diện tích nuôi ngao đạt chứng nhận ASC lớn nhất cả nước.

Ngoài ra, trên địa bàn tỉnh còn có 8 doanh nghiệp KHCN được công nhận; 65 hợp tác xã ứng dụng công nghệ cao trong sản xuất nông nghiệp; 4 khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao do Sở Nông nghiệp và Môi trường đang quản lý; hình thành 42 chuỗi liên kết sản xuất và tiêu thụ nông sản, trong đó có các ngành hàng chủ lực như: lúa, rau củ, thịt lợn, thủy sản nước lợ, ngao và muối.

Tại các địa phương trong tỉnh, nông dân đã tích cực áp dụng công nghệ mới thân thiện với môi trường trong nuôi thâm canh và nuôi công nghiệp để tạo ra các sản phẩm bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm; ngư dân mạnh dạn đầu tư lắp đặt rađa, máy dò cá, định vị vệ tinh GPS, hải đồ điện tử... trong khai thác hải sản xa bờ. Năm 2025, toàn tỉnh có 82/85 sáng kiến cấp cơ sở được công nhận; Sở Nông nghiệp và Môi trường công nhận hiệu quả áp dụng, khả năng nhân rộng cấp cơ sở cho 82 sáng kiến và 1 đề tài lĩnh vực nông nghiệp và môi trường.

Ông Nguyễn Minh Tuân, Phó Giám đốc Trung tâm Khuyến nông và Xúc tiến thương mại tỉnh cho biết: Nhờ đẩy mạnh ứng dụng KHCN trong sản xuất nông nghiệp, trên địa bàn tỉnh đã hình thành, phát triển nhiều mô hình nông nghiệp công nghệ cao như: Sản xuất rau, củ, quả an toàn trong nhà kính ở xã Bình Lục; trồng rau trong nhà lưới ở xã Yên Mô; trồng dưa trong nhà màng ở phường Yên Thắng; trồng nho mẫu đơn, nho hạ đen trong nhà màng theo công nghệ Nhật Bản, đạt tiêu chuẩn VietGAP ở xã Bình Lục; trồng hoa và cây cảnh công nghệ cao ở xã Hải Hậu; nuôi tôm siêu thâm canh công nghệ cao ở các xã Nghĩa Hưng, Giao Thủy…

Thời gian qua, nhiều tỉnh, thành phố đã về Ninh Bình tham quan, học tập, ký kết hàng trăm hợp đồng hợp tác và phát triển giữa các doanh nghiệp trong tỉnh với doanh nghiệp tỉnh ngoài. Qua đó, nhiều sản phẩm chủ lực của tỉnh như: Gạo sạch Toản Xuân, nông sản sấy Minh Dương, xúc xích Mavin, rượu Lý Sơn, bánh đa làng Chều... đã được tiêu thụ mạnh tại các tỉnh, thành phố lớn trong khu vực.

Phát triển toàn diện các lĩnh vực

Năm 2025, sản xuất nông nghiệp của tỉnh Ninh Bình đạt kết quả toàn diện, giá trị sản xuất nông - lâm - thủy sản tăng 3,45% so với năm 2024; cơ cấu sản xuất nông nghiệp chuyển dịch theo hướng giảm tỉ trọng trồng trọt và tăng tỉ trọng chăn nuôi, thủy sản, dịch vụ; kinh tế nông nghiệp phát triển theo hướng sản xuất hàng hóa, ứng dụng công nghệ cao, hình thức tổ chức sản xuất tiên tiến, bền vững; sản xuất thủy sản phát triển khá, chuyển dịch theo hướng tăng tỉ trọng nuôi trồng, giảm tỉ trọng khai thác…

Đến nay, toàn tỉnh đã xây dựng được gần 200 cánh đồng lớn với diện tích trên 7.000ha; có khoảng 2,2 nghìn ha cây trồng được sản xuất theo hướng hữu cơ, sản xuất an toàn, sản xuất theo quy trình VietGAP hoặc tương đương; có 200 cơ sở được cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện an toàn thực phẩm để sản xuất, duy trì 274 mã số vùng trồng nội địa. Đồng thời, thực hiện chuyển đổi gần 600ha đất trồng lúa kém hiệu quả sang các đối tượng khác cho hiệu quả kinh tế cao gấp 3-5 lần so với trồng lúa.

Cùng với đó, chăn nuôi nông hộ, nhỏ lẻ giảm và chuyển dần sang chăn nuôi tập trung, quy mô trang trại; liên kết sản xuất giữa các nông hộ hoặc giữa nông hộ với doanh nghiệp ngày càng được quan tâm.

Theo đánh giá, năng suất, sản lượng và hiệu quả sản xuất các loại cây trồng, vật nuôi, sản lượng muối… của tỉnh năm sau đều đạt mức tương đương hoặc cao hơn năm trước. Riêng năm 2025, giá trị sản phẩm thu được trên 1ha đất trồng trọt và nuôi trồng thủy sản ước đạt 197,7 triệu đồng, tăng 4,2%; tổng sản lượng lương thực có hạt ước đạt trên 1.685,2 nghìn tấn, tăng 0,8% năm; tổng sản lượng thịt hơi các loại đạt trên 381,8 nghìn tấn, tăng 3,6% so với năm 2024; tổng sản lượng thủy sản ước đạt 310.252 nghìn tấn, tăng 3,7% so với năm 2024… Toàn tỉnh duy trì trên 2.000 trang trại chăn nuôi, trong đó có 33 trang trại chăn nuôi quy mô lớn.

Đặc biệt, đến nay, toàn tỉnh đã củng cố, xây dựng và phát triển được 123 chuỗi liên kết sản xuất, cung ứng sản phẩm nông nghiệp an toàn, gắn với truy xuất nguồn gốc sản phẩm, trong đó có 3 chuỗi thủy sản, 48 chuỗi các sản phẩm trồng trọt, 3 chuỗi sản xuất chế biến các loại muối, 13 chuỗi các sản phẩm chăn nuôi, 56 chuỗi chế biến sâu.

Nhiều chuỗi liên kết quy mô lớn, hình thức liên kết chặt chẽ từ khâu đầu của sản xuất đến tận khâu tiêu thụ, tạo ra những sản phẩm có chất lượng, thương hiệu uy tín, điển hình như: Chuỗi gạo Toản Xuân đạt sản lượng 6.000 tấn/năm, với 1.000ha vùng nguyên liệu liên kết; chuỗi giống lúa, gạo của Công ty TNHH Cường Tân đạt sản lượng 5.000 tấn/năm, với 1.600ha vùng nguyên liệu liên kết; chuỗi thịt lợn mát MEAT Deli của Công Cổ phần Masan MEATLife có công suất chế biến 1,4 triệu con heo/năm, tương đương 140.000 tấn thịt/năm; chuỗi sản phẩm chế biến rau củ quả, nước ép của Công ty Cổ phần Thực phẩm xuất khẩu Đồng Giao…

Năm 2026, tỉnh Ninh Bình phấn đấu đạt tốc độ tăng giá trị sản xuất nông - lâm - thủy sản từ 2-2,5%; bình quân giá trị sản phẩm trên 1ha canh tác ước đạt 205 triệu đồng; tổng sản lượng lương thực có hạt đạt trên 1,65 triệu tấn; sản lượng thịt hơi xuất chuồng đạt 394 nghìn tấn…

Để đạt mục tiêu đề ra, tỉnh Ninh Bình tích cực chỉ đạo triển khai thực hiện có hiệu quả các nhiệm vụ, giải pháp cơ cấu lại ngành Nông nghiệp; phát triển sản xuất nông nghiệp theo hướng hiện đại, hiệu quả, bền vững, đa giá trị gắn với du lịch sinh thái; triển khai đồng bộ các giải pháp phát triển sản xuất chăn nuôi theo hướng hữu cơ, tuần hoàn, khép kín bảo đảm an toàn sinh học, an toàn dịch bệnh, bảo vệ môi trường.

Cùng với đó, chú trọng phát triển các vùng nuôi trồng thuỷ sản tập trung; khuyến khích ứng dụng KHCN tiên tiến vào sản xuất, nuôi trồng theo hướng nâng cao giá trị; phát triển đa dạng các đối tượng nuôi, các đối tượng có giá trị kinh tế cao; đổi mới các hình thức tổ chức sản xuất, kinh doanh trong nông nghiệp, các hình thức hợp tác, liên kết sản xuất, tiêu thụ nông sản theo chuỗi giá trị; đẩy mạnh ứng dụng KHCN vào sản xuất và quản lý; quản lý chất lượng; xúc tiến thương mại, phát triển thị trường tiêu thụ nông sản…