Đổi mới phương thức hoạt động của tổ chức Đoàn trong vận hành chính quyền địa phương hai cấp

Đối với tổ chức Đoàn Thanh niên Cộng sản (TNCS) Hồ Chí Minh, yêu cầu ấy càng rõ nét. Thanh niên là lực lượng có ưu thế về sức trẻ, khả năng tiếp cận công nghệ, tinh thần đổi mới sáng tạo, nhưng nếu phương thức hoạt động vẫn nặng về hành chính, dàn trải, thiếu khả năng thích ứng với không gian số và những nhu cầu mới của thanh niên thì rất khó phát huy đầy đủ vai trò trong mô hình quản trị mới.

Nhận thức rõ yêu cầu đó, các cấp bộ Đoàn đã chủ động tuyên truyền, quán triệt và tổ chức thực hiện nghiêm túc các chủ trương về sắp xếp tổ chức bộ máy, hỗ trợ vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp phù hợp với đặc thù từng địa phương, đơn vị. Công tác tư tưởng được chú trọng, việc nắm bắt, định hướng dư luận xã hội, tâm tư của cán bộ, đoàn viên, thanh niên được tiến hành thường xuyên, góp phần tạo sự thống nhất trong nhận thức và hành động.

Một dấu mốc quan trọng là việc thành lập tổ chức Đoàn tại 129 xã, phường, chỉ định đầy đủ các chức danh trước ngày 30/6/2025, bảo đảm bộ máy Đoàn cấp xã đi vào hoạt động thông suốt từ ngày 1/7/2025. Ở cấp tỉnh, Đoàn TNCS Hồ Chí Minh tỉnh được thành lập trên cơ sở hợp nhất tổ chức Đoàn của 3 tỉnh: Hà Nam, Nam Định và Ninh Bình trước đây. Ngay sau sáp nhập, việc rà soát, thống kê, sắp xếp tổ chức Đoàn và đoàn viên được triển khai khẩn trương, các nghiệp vụ quản lý được cập nhật trên phần mềm, hướng tới sự thống nhất, đồng bộ trong toàn hệ thống.

Sự đổi mới rõ nét nhất được thể hiện qua việc đưa lực lượng thanh niên trực tiếp tham gia hỗ trợ vận hành chính quyền địa phương hai cấp. Từ đầu tháng 7/2025, Ban Thường vụ Tỉnh đoàn chỉ đạo thành lập, duy trì 130 đội hình thanh niên tình nguyện tại 129 xã, phường, với hơn 2.600 tình nguyện viên là sinh viên, cán bộ, công chức trẻ, lực lượng Công an cơ sở và đoàn viên, thanh niên có kỹ năng công nghệ thông tin.

Thay vì chỉ tuyên truyền chủ trương, các đội hình trực tiếp có mặt tại cơ sở, hỗ trợ người dân nộp hồ sơ trực tuyến, cài đặt ứng dụng dịch vụ công, mã định danh, giải đáp vướng mắc, hỗ trợ tiếp cận thông tin hành chính tại các trung tâm phục vụ hành chính công xã, phường. Kết quả, hơn 110 nghìn lượt người dân đã được hỗ trợ, trong đó có nhiều người lần đầu tiếp cận môi trường số. Tuổi trẻ toàn tỉnh còn phối hợp rà soát, cập nhật dữ liệu đảng viên, hỗ trợ đổi thẻ đảng viên với trên 100 nghìn hồ sơ, hỗ trợ hơn 14 nghìn lượt người dân tiếp cận nền tảng “Mặt trận số”.

Cùng với đó, chuyển đổi số từng bước trở thành phương thức xuyên suốt trong tổ chức hoạt động. Các cấp bộ Đoàn đẩy mạnh sử dụng mạng xã hội, nền tảng số, Facebook, Zalo, infographic, video clip ngắn trong tuyên truyền, chuyển từ truyền đạt một chiều sang tăng cường tương tác, đối thoại, tạo môi trường để thanh niên bày tỏ chính kiến, tham gia đóng góp ý kiến đối với các vấn đề của địa phương và xã hội.

Phong trào “Bình dân học vụ số” tiếp tục được triển khai sâu rộng. Toàn tỉnh có hơn 20 nghìn đoàn viên, thanh niên (ĐVTN) tham gia trên 4.500 tổ công nghệ số cộng đồng, tổ chức hơn 500 lớp học, với gần 150 nghìn lượt người tham gia. Thông qua các tổ công nghệ số cộng đồng và hoạt động hướng dẫn kỹ năng số, ĐVTN trực tiếp hỗ trợ người dân sử dụng điện thoại thông minh, thiết bị điện tử, truy cập internet an toàn, thực hiện dịch vụ công trực tuyến và tham gia thương mại điện tử.

Đổi mới phương thức hoạt động còn được cụ thể hóa bằng những công trình, phần việc có địa chỉ, có sản phẩm. Từ năm 2025 đến nay, các cấp bộ Đoàn toàn tỉnh thực hiện 3.336 công trình, phần việc thanh niên, gồm 41 công trình cấp tỉnh và 3.295 công trình, phần việc cấp cơ sở. Nhiều mô hình gắn với yêu cầu phát triển địa phương như số hóa di tích lịch sử bằng công nghệ VR360, hỗ trợ dịch vụ công trực tuyến, xây dựng tuyến đường thanh niên, lắp đặt camera an ninh, công trình “Thắp sáng đường quê”, điểm vui chơi cộng đồng…

Đồng chí Trần Ngọc Nam, Tỉnh ủy viên, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh, Bí thư Tỉnh đoàn cho biết: Việc thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp không chỉ là quá trình sắp xếp tổ chức bộ máy hành chính mà còn là bước chuyển quan trọng trong phương thức quản trị, điều hành và phục vụ nhân dân theo hướng chuyên nghiệp, minh bạch, hiện đại, lấy người dân làm trung tâm. Vì vậy, tổ chức Đoàn phải đổi mới mạnh mẽ, toàn diện cả về tư duy, nội dung và phương thức hoạt động, qua đó tiếp tục khẳng định vị trí, vai trò trong hệ thống chính trị và đời sống xã hội.

Thực tiễn vận hành chính quyền địa phương hai cấp đang mở ra không gian mới để tuổi trẻ trong tỉnh cống hiến, nhưng đồng thời cũng đặt ra yêu cầu tự đổi mới, vì thế, không chỉ để tổ chức Đoàn thích ứng với mô hình chính quyền địa phương hai cấp, mà còn để xây dựng một tổ chức Đoàn thực sự gần thanh niên, sát cơ sở, mạnh trên không gian số, nhạy bén trước yêu cầu thực tiễn và có khả năng tạo ra những giá trị cụ thể cho sự phát triển của tỉnh trong giai đoạn mới.