Bảo tồn và phát triển đàn dê

Do vậy nhu cầu về thịt dê trên địa bàn trong thời gian gần đây tăng lên rất cao, nhất là vào những ngày lễ, Tết, ngày nghỉ cuối tuần du khách về đông.

Thống kê tình hình tiêu thụ thịt dê trên địa bàn cho thấy: Mỗi năm các nhà hàng, khách sạn sử dụng khoảng 40.000 con dê thịt, tương đương với khoảng 1.200 tấn thịt dê, trong khi đó khả năng đáp ứng chỉ được khoảng gần 20.000 con, tương đương với khoảng 600 tấn thịt dê. Nguyên nhân là do du khách đến Ninh Bình đông, người nuôi không có đủ vốn để phát triển và mở rộng đàn dê, nên đa số các hộ nuôi còn ở quy mô nhỏ. Số dê cái có thể sinh sản ở tỷ lệ thấp; địa bàn chăn thả bị thu hẹp, nguồn thức ăn khan hiếm, đặc biệt trong kỹ thuật nuôi (phối giống, chăm sóc, nuôi dưỡng, phòng trị bệnh) chưa được tốt…

Lợi thế của tỉnh là có nhiều đồi núi nên phong trào nuôi dê núi (dê bản địa, dê địa phương, dê cỏ) đã được nhân dân ở các nơi trên biết đến từ lâu, nhưng chủ yếu là hình thức nuôi chăn thả tự phát, quảng canh. Gần đây nhờ sự giúp đỡ của các cơ quan Trung ương, ngành Nông nghiệp tỉnh đã đưa về địa bàn giống dê Bách Thảo nhằm mục đích lai tạo và cải tạo đàn dê cỏ địa phương. Hiện tại, trên địa bàn tỉnh đang có khoảng 30.000 con dê, trong đó có khoảng 15.000 con dê cái sinh sản, 500 con dê đực và 70% số trên là giống dê địa phương, 30% là giống dê Bách Thảo.

Trong chương trình hành động của UBND tỉnh thực hiện Nghị quyết T.Ư7, khóa X về nông nghiệp, nông dân, nông thôn, có việc phát triển đàn dê trên địa bàn bằng giống dê bản địa và dê lai Bách Thảo cỏ hướng thịt với mục tiêu phấn đấu đến năm 2015 có từ 50.000- 100.000 con.

Để đảm bảo sản lượng thịt dê cung ứng trên địa bàn và đáp ứng nhu cầu của du khách, ngoài việc nhập giống dê mới, cải tạo đàn dê cỏ địa phương, Trung tâm Khuyến nông tỉnh còn triển khai dự án "Bảo tồn và phát triển đàn dê núi", trong đó có sự hỗ trợ cho người chăn nuôi được vay vốn ngân hàng nhằm phát triển và mở rộng đàn dê; hỗ trợ một phần giống dê đực và dê cái; hỗ trợ phòng trị bệnh và thức ăn xanh cho dê; dành diện tích đất để trồng cây cỏ phục vụ cho chăn nuôi dê. Dự án đã được triển khai tại huyện Hoa Lư và Nho Quan với quy mô 1.500 con, với 200 hộ chăn nuôi và đang tiến triển khả quan.

Tuy nhiên, để đàn dê nuôi ở các hộ gia đình phát triển tốt, dự án thành công thì công tác giống phải được quan tâm đầu tiên. Chọn giống tốt theo nguồn gốc, ngoại hình; chủ động cho lai tạo giống, phối giống làm 2 lần, mỗi lần cách nhau từ 10-12 giờ; tuyệt đối tránh để xảy ra tình trạng phối giống cận huyết bằng cách đảo đực giống giữa các hộ và vùng khác nhau. Chuồng trại làm theo đúng kích thước quy định, đảm bảo nguyên tắc thoáng mát về mùa hè, ấm áp về mùa đông, thường xuyên dọn vệ sinh chuồng trại sạch sẽ. Cho ăn thức ăn thô xanh, thức ăn tinh tùy theo giống dê và giai đoạn tuổi; bổ sung nguyên tố vi lượng, chất khoáng cho dê. Chăn thả tùy theo thời tiết, khí hậu nhưng không nên thả dê quá sớm khi cỏ còn đọng sương. Dê con mới đẻ ra không cho đi theo mẹ khi chăn thả mà nhốt tại chuồng cho ăn đến khi 2 tháng tuổi mới cho đi theo. Không nhốt chung dê cái đã chửa với dê đực. Tích cực phòng trị bệnh cho dê, đặc biệt chú ý các loại bệnh: đậu, viêm ruột hoại tử, viêm loét miệng, đầy hơi, giun tròn… Kiểm soát tốt đàn dê qua mỗi ngày trước và sau khi chăn thả; loại bỏ những con già yếu, bổ sung nguồn con giống mới khỏe mạnh.

Đinh Chúc