Xây dựng mô hình quản trị biển hiện đại dựa trên khoa học, công nghệ và dữ liệu

Dự hội nghị có các đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị, Ủy viên Ban Bí thư, Ủy viên Trung ương Đảng; lãnh đạo Chính phủ, Quốc hội, các ban, bộ, ngành, cơ quan Trung ương.

Sau khi nghe báo cáo và các ý kiến phát biểu tại cuộc làm việc, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đánh giá cao nội dung trao đổi thẳng thắn, tâm huyết của các đại biểu và tinh thần trách nhiệm của Ban Chính sách, chiến lược Trung ương trong triển khai thực hiện đề án.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước khẳng định, Nghị quyết số 36-NQ/TW là một quyết sách đúng đắn, có tầm chiến lược. Sau 8 năm thực hiện, nhận thức về vị trí, vai trò của biển được nâng lên; hệ thống thể chế, chính sách từng bước được hoàn thiện; nhiều ngành kinh tế biển phát triển khá, kết cấu hạ tầng ven biển được tăng cường; đời sống của người dân vùng biển được cải thiện; quốc phòng, an ninh, đối ngoại, bảo vệ chủ quyền biển đảo đạt nhiều kết quả quan trọng.

Tuy nhiên, kinh tế biển phát triển chưa tương xứng với tiềm năng, lợi thế và yêu cầu phát triển của đất nước. Cần phải tiếp tục rà soát, đánh giá kết quả đạt được và các tồn tại, hạn chế, nhất là chỉ rõ những điểm nghẽn lớn, những vấn đề mới đặt ra từ thực tiễn hiện nay để thống nhất sự cần thiết ban hành một nghị quyết mới của Trung ương về vấn đề này.

Nhấn mạnh bối cảnh phát triển của đất nước trong giai đoạn hiện nay, khi mà cạnh tranh chiến lược trên biển ngày càng gay gắt, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu, nghị quyết mới phải có tầm nhìn chiến lược dài hạn, có tư duy đột phá và có tính hành động cao, đưa biển thực sự trở thành không gian phát triển chiến lược của quốc gia.

Nghị quyết mới không chỉ kế thừa, phát huy kết quả đã đạt được, mà còn phải tạo ra bước chuyển biến mạnh mẽ về tư duy, về thể chế và mô hình phát triển biển với tầm nhìn mới cùng những quyết sách mạnh mẽ hơn cho các giai đoạn tiếp theo để Việt Nam thực sự là quốc gia biển mạnh.

Phải xác định biển không chỉ là nơi khai thác tài nguyên hay phát triển một số ngành kinh tế mà là không gian phát triển của quốc gia, nơi hội tụ các lợi ích phát triển, an ninh, quốc phòng, khoa học, công nghệ và hội nhập quốc tế.

Từ đó, nghị quyết mới không chỉ trả lời câu hỏi phát triển kinh tế biển như thế nào, mà phải trả lời câu hỏi Việt Nam khai thác, quản trị, phát huy toàn bộ không gian biển quốc gia như thế nào để phục vụ phát triển đất nước; chỉ rõ biển sẽ đóng góp vai trò gì trong việc thực hiện các mục tiêu phát triển đến năm 2030, năm 2045 và những năm tiếp theo. Các mục tiêu đặt ra thể hiện được khát vọng phát triển và phải bảo đảm khả thi, lượng hóa được.

Nghị quyết cần định hướng xây dựng mô hình quản trị biển hiện đại, thống nhất, liên thông dựa trên khoa học, công nghệ, dữ liệu và quy hoạch không gian biển quốc gia; khắc phục triệt để một trong những điểm nghẽn lớn nhất hiện nay là quản lý biển còn phân tán theo ngành, lĩnh vực.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nêu rõ, phải xác định nguồn lực từ biển là một trong những động lực chiến lược để thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng cao, phát triển nhanh, bền vững. Biển phải trở thành không gian tăng trưởng mới của quốc gia, nơi hình thành các cực tăng trưởng mới, những ngành kinh tế mới, các động lực phát triển mới có khả năng tạo đột phá.

Phải tiếp cận biển bằng tư duy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; nghiên cứu bổ sung các nội dung về dữ liệu biển quốc gia, bản đồ số đại dương, trí tuệ nhân tạo trong quản trị biển, công nghệ biển sâu, công nghệ quan sát biển, hệ thống giám sát biển thông minh, công nghệ biển thế hệ mới…

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước quán triệt, phát triển kinh tế phải đi đôi với củng cố quốc phòng, an ninh, bảo vệ Tổ quốc từ biển, từ sớm, từ xa. Mọi quy hoạch, chiến lược, chương trình phát triển biển đều phải đồng thời phục vụ yêu cầu bảo vệ chủ quyền, quyền chủ quyền, quyền tài phán quốc gia, giữ vững môi trường hòa bình, ổn định, nâng cao năng lực phòng thủ và bảo vệ lợi ích quốc gia trên biển.

Để thực sự là một nghị quyết hành động, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị, ngay từ trong quá trình xây dựng nghị quyết và chương trình hành động, cần xác định rõ những nhiệm vụ trọng tâm, những chương trình quốc gia, những dự án động lực, những chỉ tiêu đo lường cụ thể và trách nhiệm của từng cơ quan, từng cấp, ngành, địa phương.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước giao Ban Chính sách, chiến lược Trung ương phối hợp chặt chẽ với Đảng ủy Chính phủ, Văn phòng Trung ương Đảng, các cơ quan có liên quan khẩn trương tiếp thu ý kiến, tiếp tục rà soát, nghiên cứu, hoàn thiện đề án cùng chương trình hành động để trình Bộ Chính trị cho ý kiến và báo cáo Ban Chấp hành Trung ương Đảng.