Tín dụng chính sách: Điểm tựa nhân văn kiến tạo cuộc sống mới

Nuôi dưỡng những khát vọng hoàn lương

Giữa cái nắng tháng Sáu, xóm 4, xã Kim Đông hiện ra với những vuông thủy sản san sát, quạt nước chạy rào rào. Một trong những trang trại năng động và có quy mô bề thế nơi đây thuộc về gia đình anh Nguyễn Văn Thủy. Sau một biến cố pháp lý không mong muốn, anh Thủy chấp hành xong án phạt tù và trở về địa phương. Vốn là người có bản tính hiền lành, chịu thương chịu khó, tài sản lớn nhất của anh khi ấy chính là kinh nghiệm và nghề nuôi trồng thủy sản truyền thống của gia đình. Quyết tâm gác lại quá khứ, tập trung làm ăn, nhưng khó khăn lớn nhất lúc bấy giờ của anh chính là một nguồn vốn đủ lớn để hiện thực hóa các dự định sản xuất. Đúng lúc ấy, anh đã được tiếp sức kịp thời bằng khoản vay 100 triệu đồng từ nguồn vốn chính sách dành cho người chấp hành xong án phạt tù vào năm 2025.

Nhờ dòng vốn “mồi” quý giá, anh mạnh dạn đầu tư mua sắm trang thiết bị, quy hoạch lại toàn bộ diện tích 1.600 m2 để sản xuất hàu, ngao giống và nuôi tôm thương phẩm. Sự chí thú làm ăn kết hợp với kinh nghiệm sẵn có đã đem lại quả ngọt: năm vừa qua, trang trại của anh thu hoạch thắng lợi với 8 nghìn chùm hàu giống, 3 tấn tôm thương phẩm cùng lượng lớn ngao giống, đem lại nguồn lãi ròng hơn 300 triệu đồng sau khi trừ chi phí.

Cách đó không xa, tại xã Bình Minh, gia đình chị P.T.P cũng đang viết nên một trang mới tươi sáng hơn. Có chồng là người chấp hành xong án phạt tù trở về, áp lực kinh tế và tâm lý đè nặng lên đôi vai người vợ. Thấu hiểu hoàn cảnh ấy, các cấp, ngành và Ngân hàng Chính sách xã hội (NHCSXH) đã đồng hành, hỗ trợ gia đình chị tiếp cận nguồn vốn 100 triệu đồng. Với số tiền này, chị P đã mở rộng quy mô, nhập thêm nhiều chủng loại hàng hóa cho cửa hàng kinh doanh giày dép của mình. Sự tấp nập của khách mua hàng và nguồn thu nhập ổn định mỗi ngày không chỉ giúp kinh tế gia đình vững vàng lên trông thấy, mà quan trọng hơn, nó trở thành sợi dây gắn kết, giúp hai vợ chồng quyết chí làm kinh tế, cùng nhau khép lại quá khứ để hướng tới tương lai.

Hiệu quả từ sự phối hợp đồng bộ và toàn diện

Thực tiễn sinh động từ các mô hình kinh tế tại Kim Sơn đã khẳng định vai trò mang tính quyết định của nguồn vốn tín dụng chính sách. Đánh giá về sự thay đổi của địa phương, đồng chí Vũ Văn Hiệu, Phó Chủ tịch UBND xã Kim Đông nhấn mạnh, nhờ các chính sách tín dụng của NHCSXH với tổng dư nợ toàn xã đạt 90 tỷ đồng, đời sống nhân dân chuyển biến tích cực, tỷ lệ hộ nghèo giảm xuống dưới 1%. Riêng chương trình cho vay người chấp hành xong án phạt tù đã mang lại hiệu quả kép: vừa phát triển kinh tế, vừa đảm bảo an ninh trật tự vững chắc cho xã ven biển.

Để dòng vốn nhân văn này đến đúng, đến nhanh và phát huy tối đa giá trị, một hệ sinh thái phối hợp chặt chẽ giữa Ngân hàng - Công an - Chính quyền địa phương và các hội đoàn thể đã được thiết lập chặt chẽ từ tỉnh đến cơ sở.

Tại địa bàn cơ sở, lực lượng công an đóng vai trò như những người “gác cổng” trách nhiệm, thực hiện rà soát và “làm sạch” đối tượng để dòng vốn đi đúng hướng. Đại úy Nguyễn Văn Nhân, cán bộ Tổ cảnh sát khu vực - Công an xã Kim Đông cho biết, toàn xã hiện có 17 người chấp hành xong án phạt tù, đặc xá. Nhờ sự sâu sát của lực lượng công an và các đoàn thể, phần lớn họ đều có việc làm ổn định, trong đó có 3 trường hợp đang được “tiếp sức” từ vốn vay NHCSXH.

Sự đồng hành sát sao này không thể thiếu vai trò của các cánh tay nối dài tại cơ sở. Chị Đinh Thị Mận, Tổ trưởng tổ Tiết kiệm và vay vốn (TK&VV) xóm 4, xã Kim Đông bộc bạch: “Nguồn vốn chính sách mang ý nghĩa vô cùng quan trọng và thực chất. Hiện tổ của tôi có 58 thành viên với tổng dư nợ hơn 5 tỷ đồng. Việc bình xét cho vay luôn được tổ chức công khai, dân chủ tại cơ sở, đảm bảo phối hợp chặt chẽ với chính quyền và công an để những trường hợp đặc biệt, những người từng lầm lỡ nhưng có ý chí vươn lên đều được tiếp cận đồng vốn kịp thời”.

Đồng chí Trần Nhật Tân, Phó Giám đốc Phòng giao dịch NHCSXH Kim Sơn cho biết: “Tính đến nay, đơn vị đã giải ngân chương trình cho vay người chấp hành xong án phạt tù cho 23 khách hàng với tổng dư nợ đạt 2.140 triệu đồng. Hầu hết các hộ vay đều được tiếp cận mức từ 50 đến 100 triệu đồng để đầu tư nuôi trồng thủy sản vùng bãi bồi, chăn nuôi hoặc làm nghề truyền thống. Qua kiểm tra, các hộ vay đều sử dụng vốn đúng mục đích và bước đầu phát huy hiệu quả rất tích cực”.

Trên địa bàn toàn tỉnh Ninh Bình, tính đến cuối tháng 5/2026, dư nợ chương trình này đã đạt 35.975 triệu đồng với 387 khách hàng còn dư nợ; riêng từ 1/1/2026 đến 31/5/2026, Chi nhánh NHCSXH tỉnh đã thực hiện cho 36 người chấp hành xong án phạt tù vay với số tiền 3.570 triệu đồng.

Công nghệ số chắp cánh mô hình “Xanh lại ước mơ”

Không dừng lại ở hỗ trợ tài chính, tỉnh Ninh Bình đang triển khai những bước đi mang tính đột phá trên hành trình kiến tạo nẻo hoàn lương. Ngày 5/5/2026, Ban Chỉ đạo thực hiện phong tào toàn dân bảo vệ ANTQ tỉnh đã ban hành Kế hoạch số 80/KH-BCĐ về việc xây dựng mô hình Phiên chợ “Xanh lại ước mơ” trên không gian mạng. Dự kiến ra mắt vào đầu Quý III/2026, mô hình này sẽ được thiết lập trên Cổng thông tin điện tử của Trung tâm Dịch vụ việc làm tỉnh, đóng vai trò như một cầu nối số, kết nối dữ liệu người tìm việc là người chấp hành xong hình phạt tù với các doanh nghiệp, đơn vị tuyển dụng.

Cụ thể hóa kế hoạch số 80, ngày 16/6 vừa qua, Công an tỉnh đã chủ trì phối hợp với Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh, Sở Nội vụ, Chi nhánh NHCSXH tỉnh Ninh Bình tổ chức hội nghị ký kết Chương trình phối hợp “Tiếp nhận, giúp đỡ người chấp hành xong án phạt tù về địa phương viết tiếp ước mơ, kiến tạo cuộc sống”.

Phát biểu chỉ đạo tại hội nghị, Thượng tướng Lê Văn Tuyến, Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Công an đã biểu dương cách làm sáng tạo của Ninh Bình và nhấn mạnh: “Cấp ủy, chính quyền, các ngành và toàn xã hội cần thay đổi nhận thức, xóa bỏ định kiến, dang rộng vòng tay hỗ trợ người hoàn lương. Ngành Ngân hàng cần liên tục cải tiến thủ tục để người dân dễ dàng tiếp cận nguồn vốn, đồng thời các cơ quan chức năng thuộc Bộ Công an cần nghiên cứu, nhân rộng mô hình nhân văn của tỉnh Ninh Bình ra toàn quốc”.

Sự kết hợp đồng bộ giữa mô hình "Xanh lại ước mơ" trên nền tảng số và dòng vốn tín dụng chính sách chính là bệ đỡ vững chắc để những câu chuyện hoàn lương được viết tiếp một cách trọn vẹn. Câu chuyện của chàng thanh niên trẻ V.Q.M (sinh năm 2000), trú tại phường Đồng Văn chính là một minh chứng sống động cho lời kết ấy.

Từng sa ngã và phải chịu án phạt tù, tháng 9/2025, M được đặc xá trở về trong sự ngổn ngang và nỗi lo sợ bị xã hội quay lưng. Thế nhưng, sự động viên của Công an phường và sự chủ động của Phòng giao dịch NHCSXH Duy Tiên đã thay đổi tất cả. Nhận thấy M có tay nghề sửa chữa điện nước, được đào tạo bài bản trong thời gian chấp hành án, các đơn vị đã hướng dẫn M tiếp cận khoản vay ưu đãi 100 triệu đồng để mở một cửa hàng kinh doanh và sửa chữa thiết bị điện nước ngay tại quê nhà.

Xuất hiện tại hội nghị ký kết hợp đồng vay vốn với nụ cười rạng rỡ, chàng thanh niên tuổi đôi mươi không giấu nổi sự xúc động: “Khoản vay không chỉ là số tiền để tôi lập nghiệp, mà đó là niềm tin của xã hội dành cho tôi. Nó cho tôi cơ hội lao động chân chính, khẳng định giá trị bản thân và đóng góp cho xã hội. Tôi mong rằng các cấp có thẩm quyền nghiên cứu nâng hạn mức cho vay, kéo dài thời gian hưởng chính sách và đơn giản hóa hơn nữa các thủ tục để có thêm nhiều người từng lầm lỗi như tôi được viết tiếp ước mơ, kiến tạo cuộc sống một cách trọn vẹn”.

Lời bộc bạch chân thành của M cũng chính là thông điệp nhân văn mà chương trình tín dụng chính sách và mô hình “Xanh lại ước mơ” của tỉnh Ninh Bình đang hướng tới: Khi định kiến được xóa bỏ và lòng nhân ái được trao gửi đúng chỗ bằng những hành động thiết thực, những cuộc đời lầm lỡ sẽ kiên cường đứng dậy, gieo lại những mầm nhân ái cho cuộc đời.

Khẳng định vai trò điểm tựa của dòng vốn chính sách, đồng chí Lê Thị Kim Dung, Phó Giám đốc Chi nhánh NHCSXH tỉnh Ninh Bình nhấn mạnh: “Chúng tôi không coi các khoản vay theo Quyết định 22 và Quyết định 08 là những con số dư nợ thuần túy, mà đó là lời cam kết đồng hành, là niềm tin trao gửi để những người từng vấp ngã tự tin hòa nhập cộng đồng. Thời gian tới, để phát huy hơn nữa hiệu quả nguồn vốn nhân văn này, Chi nhánh đã chỉ đạo các phòng giao dịch trực thuộc chủ động phối hợp chặt chẽ với cơ quan Công an và chính quyền địa phương thường xuyên nắm bắt thông tin, cập nhật kịp thời danh sách người chấp hành xong án phạt tù và người sau cai nghiện ma túy có nhu cầu, đủ điều kiện vay vốn. Từ dữ liệu đó, Ngân hàng cùng các hội đoàn thể và Tổ Tiết kiệm và vay vốn sẽ chủ động tìm đến tận hộ, tư vấn và giải ngân kịp thời. Cùng với đó, chúng tôi sẽ kịp thời tham mưu bổ sung nguồn vốn từ trung ương và địa phương, đáp ứng tối đa nhu cầu của các đối tượng này.