Nhu cầu lớn, thiếu hụt lao động
Theo báo cáo của Ban Quản lý Khu kinh tế và các KCN tỉnh, hiện tổng số lao động đang làm việc tại các KCN trên địa bàn vào khoảng trên 210.000 người; trong năm 2026, tổng nhu cầu tuyển dụng lao động của các doanh nghiệp trong các KCN đã đăng ký ước khoảng gần 4.000 người (lao động phổ thông trên 3.700, còn lại là lao động có tay nghề). Trong đó, nhu cầu tuyển dụng tập trung nhiều tại các KCN lớn như: Đồng Văn II, Đồng Văn III, Hòa Xá, Châu Sơn, Mỹ Thuận… Con số này phản ánh rõ xu hướng mở rộng sản xuất của doanh nghiệp, đồng thời cũng cho thấy áp lực ngày càng lớn về nguồn cung lao động.
Thực tế, nguồn cung hiện nay chưa đáp ứng yêu cầu cả về số lượng và chất lượng. Lao động có tay nghề, kỹ năng chuyên môn còn thiếu, trong khi một bộ phận lao động phổ thông chưa đáp ứng yêu cầu về kỷ luật và tác phong công nghiệp. Không chỉ vậy, tình trạng biến động lao động, nhiều lao động "nhảy việc" đã gây khó khăn cho doanh nghiệp trong việc duy trì ổn định sản xuất.
Từ thực tiễn hoạt động, bà Nguyễn Thị Linh, Giám đốc hành chính nhân sự Công ty TNHH đồ chơi Danli Việt Nam (KCN Bảo Minh mở rộng) cho biết: Doanh nghiệp đang đối mặt với nhiều thách thức cùng lúc, từ thiếu hụt lao động, đơn hàng có xu hướng giảm đến chi phí sản xuất gia tăng. Đặc biệt, áp lực tăng lương, cải thiện phúc lợi để giữ chân người lao động trong khi phải cân đối chi phí khiến doanh nghiệp phải tính toán kỹ.
Ở lĩnh vực sản xuất công nghiệp quy mô lớn, ông Trương Văn Tuyên, đại diện Công ty cổ phần Hyundai Thành Công Việt Nam (KCN Gián Khẩu) chia sẻ: Sau Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, tình trạng thiếu hụt lao động diễn ra phổ biến, nhất là lao động có tay nghề. Hiện doanh nghiệp cần tuyển khoảng 90 công nhân, trong đó có nhiều vị trí thợ hàn nhưng rất khó tuyển, ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ sản xuất.
Đối với doanh nghiệp FDI, ông Toyama Noriyuki, Tổng Giám đốc Công ty Sumi Việt Nam (KCN Đồng Văn II), doanh nghiệp có vốn đầu tư 168,2 triệu USD, sử dụng gần 10.900 lao động cho biết: Việc tuyển dụng lao động cho các dự án tại Đồng Văn và Thanh Liêm đang gặp nhiều khó khăn trong bối cảnh cạnh tranh lao động giữa các địa phương ngày càng gay gắt. Do đó, ông đề xuất cần nghiên cứu đầu tư xây dựng nhà ở cho công nhân gần KCN, đồng thời phát triển các tuyến xe buýt kết nối vùng nông thôn với các KCN Đồng Văn, Thanh Liêm nhằm thu hút lao động từ các địa phương khác.
Đồng bộ các giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp
Trước những khó khăn trên, nhiều doanh nghiệp cho rằng cần có các giải pháp đồng bộ, từ chính sách đến thực tiễn, nhằm tháo gỡ “nút thắt” về nguồn lao động. Bà Nguyễn Thị Thu Huyền, Trưởng phòng Hành chính nhân sự Nhà máy dệt nhuộm Thiên Nam-Sunrise (KCN Bảo Minh) đề xuất: Cơ quan chức năng cần tăng cường các giải pháp hỗ trợ phát triển nguồn nhân lực cho ngành dệt nhuộm, đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến pháp luật lao động, góp phần nâng cao ý thức chấp hành của người lao động, xây dựng lực lượng lao động ổn định, có kỷ luật.
Cùng với đó, cần tăng cường kết nối cung-cầu lao động, đặc biệt là lao động phổ thông và lao động kỹ thuật; tổ chức nhiều hơn các chương trình đào tạo nghề, nâng cao tay nghề cho người lao động; đồng thời có chính sách hỗ trợ doanh nghiệp trong việc ổn định và giữ chân lao động. Đại diện Công ty Cổ phần Hyundai Thành Công Việt Nam đề nghị Ban Quản lý Khu kinh tế và các KCN tỉnh tiếp tục hỗ trợ cung cấp thông tin tuyển dụng; hướng dẫn cụ thể về quy định làm thêm giờ khi phát sinh nhu cầu vượt mức; đồng thời kết nối các doanh nghiệp trong việc tổ chức phương tiện đưa đón người lao động, góp phần nâng cao điều kiện làm việc và thu hút nhân lực.
Thực tế, thời gian qua, công tác hỗ trợ tuyển dụng lao động đã được triển khai đồng bộ với nhiều giải pháp cụ thể. Ban Quản lý Khu kinh tế và các KCN tỉnh đã chủ động nắm bắt nhu cầu tuyển dụng của doanh nghiệp; phối hợp với các sở, ngành, địa phương đẩy mạnh tuyên truyền, giới thiệu việc làm, đào tạo nghề và cung ứng nguồn lao động.
Các hoạt động kết nối cung - cầu lao động được tăng cường thông qua tổ chức các phiên giao dịch việc làm trực tiếp và trực tuyến; đăng tải thông tin tuyển dụng trên các phương tiện thông tin đại chúng và mạng xã hội; kết nối doanh nghiệp với các cơ sở giáo dục nghề nghiệp; mở rộng phối hợp với các địa phương trong và ngoài tỉnh.
Đặc biệt, việc phối hợp với Công an tỉnh, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh trong kết nối doanh nghiệp với lực lượng nghĩa vụ, quân nhân xuất ngũ đã góp phần bổ sung nguồn lao động đáng kể. Nhờ triển khai đồng bộ các giải pháp, số lao động trong các KCN đã tăng thêm trên 20.000 người so với cuối năm 2025.
Đồng chí Nguyễn Vũ Chiên, Phó Trưởng Ban Quản lý Khu kinh tế và các KCN tỉnh cho biết: Bên cạnh kết quả đạt được, công tác tuyển dụng lao động cho các doanh nghiệp trong các KCN vẫn còn nhiều vướng mắc. Nguyên nhân do nguồn cung lao động chưa đáp ứng yêu cầu; thông tin thị trường lao động chưa được cập nhật kịp thời; sự phối hợp giữa doanh nghiệp, cơ sở đào tạo và các đơn vị liên quan chưa thực sự hiệu quả.
Bên cạnh đó, một số doanh nghiệp có mức lương, chế độ đãi ngộ chưa đủ sức cạnh tranh; các dịch vụ hỗ trợ người lao động như nhà ở, y tế, giáo dục còn thiếu và chưa đồng bộ. Công tác đào tạo nghề chưa gắn chặt với nhu cầu thực tế của doanh nghiệp; sự tham gia của doanh nghiệp trong đào tạo còn hạn chế.
Thời gian tới, để tháo gỡ khó khăn về nguồn lao động, cần tiếp tục triển khai đồng bộ các giải pháp. Trọng tâm là tăng cường phối hợp giữa các cơ quan, đơn vị trong việc cung cấp thông tin tuyển dụng; đẩy mạnh đào tạo nghề gắn với nhu cầu doanh nghiệp; nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.
Đồng thời, cần hoàn thiện hệ thống dịch vụ hỗ trợ người lao động; khuyến khích doanh nghiệp cải thiện thu nhập, phúc lợi và điều kiện làm việc nhằm thu hút, giữ chân lao động lâu dài. Cùng với đó, các cơ quan chức năng cần tiếp tục cải cách thủ tục hành chính, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, tạo môi trường thuận lợi để doanh nghiệp phát triển sản xuất, kinh doanh.