Siết chặt kỷ luật công vụ, khơi thông dòng vốn đầu tư công để thúc đẩy tăng trưởng

Đầu tư công giữ vai trò động lực tăng trưởng

Năm 2026, tổng kế hoạch đầu tư công trên địa bàn tỉnh Ninh Bình là 57.979,628 tỷ đồng; trong đó kế hoạch vốn năm 2026 được HĐND tỉnh thông qua là 43.475,850 tỷ đồng, còn lại là nguồn vốn kéo dài từ năm trước chuyển sang. Đây là quy mô vốn đặc biệt lớn trong bối cảnh tỉnh đang đồng thời triển khai nhiều dự án hạ tầng giao thông, khu công nghiệp, đô thị, nhà ở xã hội và các công trình động lực phục vụ mục tiêu phát triển nhanh, bền vững.

Thực hiện Kết luận số 18 KL/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng về kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030 gắn với mục tiêu tăng trưởng hai con số; đồng thời triển khai quyết liệt Chỉ thị số 16/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ về quản lý và sử dụng vốn đầu tư công gắn với hạch toán kinh tế - xã hội, đánh giá hiệu quả đầu tư, UBND tỉnh xác định giải ngân vốn đầu tư công là nhiệm vụ chính trị trọng tâm của cả hệ thống chính trị, tạo động lực trực tiếp cho tăng trưởng kinh tế năm 2026.

Tinh thần chỉ đạo xuyên suốt của tỉnh là đầu tư công tiếp tục giữ vai trò “đầu kéo”, dẫn dắt tăng trưởng, tạo việc làm, kích thích các nguồn lực xã hội và nâng cấp hệ thống kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội đồng bộ, hiện đại. Chính vì vậy, các cấp, ngành được yêu cầu phải tập trung cao độ cho công tác giải ngân, đưa dòng vốn đầu tư công vào nền kinh tế nhanh nhất và hiệu quả nhất.

Đồng chí Trần Anh Dũng, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch UBND tỉnh nhấn mạnh: Đầu tư công là nguồn lực cốt lõi duy trì nhịp độ phát triển, không thể để nguồn vốn “nằm chờ” dự án vì những lý do chủ quan. Để tạo chuyển biến rõ nét trong công tác giải ngân nguồn vốn đầu tư công, UBND tỉnh yêu cầu các sở, ngành, địa phương và chủ đầu tư thực hiện nghiêm nguyên tắc “rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ kết quả”. Các đơn vị phải xây dựng kế hoạch giải ngân chi tiết theo từng tháng, từng quý; xác định rõ tiến độ thực hiện của từng dự án, từng gói thầu, từng phần việc; đồng thời gắn trách nhiệm người đứng đầu với kết quả giải ngân thực tế.

Không chỉ dừng ở chỉ đạo hành chính, lãnh đạo UBND tỉnh thường xuyên kiểm tra trực tiếp hiện trường, tổ chức các hội nghị chuyên đề để tháo gỡ khó khăn cho từng dự án. Tinh thần điều hành được quán triệt rất rõ: mọi khó khăn, vướng mắc phát sinh phải được xử lý ngay từ cơ sở; vấn đề vượt thẩm quyền phải kịp thời tổng hợp, báo cáo UBND tỉnh xem xét, quyết định, tuyệt đối không để chậm trễ làm ảnh hưởng tiến độ giải ngân.

Song song với đó, tỉnh tập trung rà soát, phân loại dự án để ưu tiên nguồn lực cho các công trình trọng điểm, các dự án có tính kết nối vùng, liên vùng, tạo dư địa phát triển mới và các công trình đã có khối lượng hoàn thành để thực hiện thanh toán ngay.

Đồng chí Tạ Hoàng Hùng, Phó Giám đốc Sở Tài chính cho biết: Ngay từ đầu năm, Sở đã tham mưu UBND tỉnh triển khai chế độ báo cáo giải ngân theo tuần đối với các dự án trọng điểm; đồng thời phối hợp rà soát tiến độ từng dự án, từng chủ đầu tư để kịp thời tham mưu tháo gỡ khó khăn. Một trong những nhiệm vụ trọng tâm hiện nay của Sở là tập trung rà soát các nguồn vốn chưa giao chi tiết; ưu tiên bố trí cho các dự án đã hoàn thiện thủ tục đầu tư, có khả năng hấp thụ vốn tốt và tạo tác động lan tỏa đối với phát triển kinh tế - xã hội.

Hiện thực hóa quyết tâm chính trị của tỉnh

Từ yêu cầu thực hiện mục tiêu tăng trưởng GRDP hai con số trong năm 2026, công tác giải ngân vốn đầu tư công hiện không chỉ đặt ra áp lực về tiến độ, mà còn đòi hỏi các cấp, ngành phải tập trung tháo gỡ đồng bộ những khó khăn, vướng mắc ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình triển khai dự án.

Tính đến ngày 20/4/2026, tổng số vốn đầu tư công năm 2026 của tỉnh Ninh Bình đã giải ngân đạt 3.556,808 tỷ đồng, bằng 8,2% kế hoạch vốn được giao. Trong đó, vốn ngân sách Trung ương giải ngân đạt 328,627 tỷ đồng, bằng 17,5% kế hoạch; vốn ngân sách địa phương giải ngân đạt 3.228,181 tỷ đồng, bằng 7,8% kế hoạch. Đối với nguồn vốn ngân sách địa phương, giải ngân cho các nhiệm vụ, dự án cấp xã, phường quản lý đạt 659,270 tỷ đồng, bằng 7,2% kế hoạch; các nhiệm vụ, dự án cấp tỉnh quản lý đạt 2.568,911 tỷ đồng, bằng 7,9% kế hoạch vốn được giao. Toàn tỉnh hiện có 8 đơn vị chủ đầu tư đạt tỷ lệ giải ngân bằng hoặc cao hơn mức trung bình của tỉnh; trong đó có 4 đơn vị cơ bản giải ngân gần 100% kế hoạch vốn được giao.

Tuy nhiên, kết quả này chưa đạt như kỳ vọng, một số đơn vị tại thời điểm báo cáo vẫn chưa thực hiện giải ngân. Riêng số vốn chưa giao chi tiết còn khoảng 16.178,946 tỷ đồng, chiếm gần 50% tổng nguồn vốn nên chưa thể triển khai giải ngân.

Nguyên nhân dẫn đến tiến độ giải ngân vốn đầu tư công chưa đạt mục tiêu đề ra, theo phân tích của Sở Tài chính, nổi lên là công tác giải phóng mặt bằng một số dự án lớn chưa hoàn thành; tiến độ xây dựng khu tái định cư còn chậm; giá xăng dầu, nguyên vật liệu xây dựng, đặc biệt là đất san lấp và cát tăng cao so với dự toán được duyệt; một số chủ đầu tư chưa thực sự chủ động trong tháo gỡ khó khăn theo thẩm quyền; công tác phối hợp giữa các đơn vị chưa chặt chẽ.

Trước thực tế đó, UBND tỉnh chỉ đạo các ngành, địa phương tập trung triển khai đồng bộ nhiều giải pháp để thúc đẩy giải ngân trong những tháng tiếp theo. Trong đó, công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng được xác định là “nút thắt” trọng tâm cần tập trung tháo gỡ.

Tỉnh yêu cầu huy động cả hệ thống chính trị tại địa phương vào cuộc; tăng cường phối hợp giữa các địa phương với sở, ngành, chủ đầu tư để xử lý kịp thời các khó khăn, vướng mắc; đẩy nhanh tiến độ bàn giao mặt bằng phục vụ thi công, không để tình trạng dự án chờ mặt bằng, nhất là đối với các công trình lớn, trọng điểm của tỉnh.

Cùng với đó, các chủ đầu tư tăng cường kiểm tra, đôn đốc tiến độ thi công; phối hợp với đơn vị thi công xây dựng “đường găng” tiến độ chi tiết cho từng dự án để theo dõi, giám sát chặt chẽ quá trình triển khai thực hiện. Các nhà thầu phải cam kết tiến độ bằng văn bản đối với từng hạng mục công trình, làm cơ sở để kiểm tra, giám sát và xử lý trách nhiệm nếu vi phạm tiến độ hoặc không bảo đảm chất lượng công trình. Trường hợp cần thiết sẽ chấm dứt hợp đồng, thay thế nhà thầu không đáp ứng yêu cầu.

Một giải pháp quan trọng khác được tỉnh tập trung thực hiện là đẩy nhanh hoàn thiện hồ sơ pháp lý, hồ sơ nghiệm thu khối lượng hoàn thành để thực hiện thanh toán ngay với Kho bạc Nhà nước và hoàn ứng theo quy định, tránh tình trạng dồn khối lượng thanh toán vào cuối năm gây áp lực giải ngân.

Song song với đó, Sở Tài chính được giao chủ trì rà soát, tham mưu phân bổ phần vốn chưa giao chi tiết cho các dự án đã hoàn thiện thủ tục đầu tư, có khả năng triển khai nhanh và hấp thụ tốt vốn đầu tư công, bảo đảm nguồn vốn được sử dụng hiệu quả, đúng trọng tâm, trọng điểm.

Trong bối cảnh tỉnh Ninh Bình đang triển khai đồng thời nhiều nhiệm vụ chiến lược hướng tới mục tiêu trở thành thành phố trực thuộc Trung ương trước năm 2030 theo định hướng “Đô thị di sản thiên niên kỷ”, việc đẩy nhanh giải ngân vốn đầu tư công không chỉ là yêu cầu mang tính thời điểm, mà là nhiệm vụ có ý nghĩa nền tảng đối với toàn bộ chiến lược phát triển của tỉnh.

Với tinh thần “nỗ lực tối đa, siết chặt kỷ cương, hành động quyết liệt”, cùng sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, Ninh Bình đang quyết tâm tháo gỡ các “điểm nghẽn”, khơi thông dòng vốn đầu tư công, đưa các công trình trọng điểm sớm về đích, tạo động lực mới để thực hiện thắng lợi mục tiêu tăng trưởng GRDP hai con số trong năm 2026 và những năm tiếp theo.