Những ngày cuối năm, khi hương vị Tết đã len lỏi trong từng nếp nhà, thì dọc theo dải đất ven biển Ninh Bình, không khí lao động lại hối hả hơn bao giờ hết. Tranh thủ những ngày biển cả thuận lòng người, bến cảng lúc nào cũng nhộn nhịp tàu xe, còn ngư dân thì rộn ràng chuẩn bị cho chuyến "biển Tết" - chuyến biển cuối cùng của năm với hy vọng khoang tàu đầy ắp tôm cá, mang về một mùa xuân sung túc, đủ đầy.
Những khay cá tươi rói, thành quả của những ngày đêm kiên cường bám biển.
Xuân về rộn rã nơi bến cảng
Dưới nắng chiều nhạt những ngày giáp Tết, các cảng cá, bến cửa ngõ như Giao Hải, Ninh Cơ, Hà Lạn... bừng sáng bởi sắc đỏ rực rỡ của hàng trăm lá cờ Tổ quốc tung bay phấp phới trên nóc những con tàu. Nhìn từ xa, những con tàu nằm san sát nhau tựa như một thành phố nổi đang neo đậu bình yên, khẳng định sự hiện diện kiên cường của ngư dân trên vùng biển quê hương.
Tại bến cá Giao Hải, không khí mua bán tấp nập, rộn ràng tiếng nói cười. Ấn tượng nhất là hình ảnh những người lao động như chú Đoàn Văn Lễ (xóm 5, xã Giao Hưng). Dù đã có tuổi, chú vẫn thoăn thoắt gánh trên vai chiếc đòn gánh tre hai đầu là những túi lưới đầy ắp cá tôm từ tàu lên bờ.
Vừa quệt giọt mồ hôi, chú Lễ phấn khởi chia sẻ: "Tàu về nhiều, việc nhiều nên anh em cửu vạn chúng tôi cũng có đồng ra đồng vào. Mỗi gánh được trả 10-15 nghìn, chịu khó một ngày cũng kiếm được 500-600 nghìn, đủ để sắm sửa mâm cỗ Tết tươm tất cho gia đình".
Nụ cười rạng rỡ của người lao động khi gánh “lộc biển” về bến.
Chẳng ai bảo ai, nhưng câu chuyện trên bến hôm nay không chỉ xoay quanh giá cá, giá tôm. Giữa tiếng lạch cạch của cân hàng, người ta nghe thấy những lời hỏi thăm đậm chất Tết: "Này, chuyến này trúng đậm thế, đã sắm sửa được gì cho Tết chưa ông ơi?". Đáp lại là nụ cười híp mắt của anh ngư dân: "Cũng hòm hòm rồi bác ạ! Chuyến này về là đưa vợ đi sắm cây đào, chậu quất luôn". Những câu chuyện mộc mạc ấy đã xua tan đi cái lạnh của gió biển những ngày cuối đông.
Niềm vui của ngư sân sau chuyến biển cuối năm bội thu.
Tại cảng cá Ninh Cơ, không khí cũng nhộn nhịp không kém. Anh Phạm Văn Tiến (chủ tàu TH-92663-TS) không giấu được sự hân hoan khi tàu cập bến đầy ắp lộc biển: "Chuyến này thắng lớn! Sản lượng đạt 10 tấn cá cơm, 2 tạ mực cùng các loại cá tạp khác. Với ngư dân chúng tôi, tàu đầy cá không chỉ là kinh tế, mà còn là động lực để anh em kiên trì bám biển, giữ ngư trường truyền thống của cha ông".
Thương lái tấp nập thu mua cá tại cảng để kịp đóng hàng đi các tỉnh phục vụ thị trường Tết.
Mùa này, "lộc biển" gọi tên cá cơm - thứ nguyên liệu vàng cho những giọt nước mắm hảo hạng. Đón đợi những mẻ cá tươi rói ấy là những người làm nghề chế biến như chú Nguyễn Văn Hoan (xã Giao Ninh). Chú Hoan chia sẻ kinh nghiệm dân gian: "Mùa hè cá sông, mùa đông cá biển. Đây là thời điểm cá cơm ngon nhất, béo nhất để làm mắm. Mỗi năm cơ sở tôi tiêu thụ từ 50-100 tấn nguyên liệu chất lượng này để phục vụ bà con".
Những con cá cơm tươi rói, lấp lánh ánh bạc - “nguyên liệu vàng” cho những giọt nước mắm hảo hạng.
Gửi hy vọng vào con nước cuối năm
Không khí hối hả không chỉ ở những con tàu đã cập bến mà còn rộn ràng ở những chuyến tàu chuẩn bị vươn khơi "chốt sổ".
Chúng tôi gặp anh Việt (thôn 5, xã Hải Thịnh) khi anh đang tất bật sắp xếp ngư cụ, lấy dầu, đá lạnh và chuẩn bị kỹ lưỡng từ đồ ăn đến bông băng y tế. Với những ngư dân như anh, đây là chuyến biển quan trọng nhất trước khi gác mái chèo để quây quần bên gia đình bởi vì giáp Tết giá hải sản sẽ hút hàng và giá bán cao hơn rất nhiều.
Ngư dân tranh thủ tu sửa ngư cụ, chuẩn bị sẵn sàng cho chuyến vươn khơi cuối cùng của năm.
Sinh ra trong gia đình ba đời đi biển, anh Việt chia sẻ với ánh mắt đầy tự hào: "Nghề biển tuy vất vả nhưng đã ngấm vào máu thịt. Mùa này biển động, sóng to nhưng anh em vẫn quyết tâm ra khơi. Mỗi khi nhìn lá cờ Tổ quốc tung bay trước mũi tàu giữa trùng khơi, tôi thấy lòng mình ấm lại. Bám biển không chỉ là mưu sinh mà còn là tình yêu, là trách nhiệm giữ gìn vùng biển thiêng liêng của Tổ quốc".
Cùng chung khí thế ấy, tàu của anh Phạm Văn Hòa (xã Hải Tiến) cũng vừa cập cảng sau 6 ngày cưỡi sóng, mang về khoang thuyền đầy ắp cá đỏ, cá song, cá hố, cá nục tươi rói. Những con cá béo nục vừa được đưa lên bờ đã được thương lái vây quanh thu mua ngay tại chỗ.
Vừa lau giọt mồ hôi mặn mòi, anh Hòa phấn khởi cho biết: "Thời tiết thuận lợi thì cứ mỗi tháng chúng tôi đi được 3 chuyến. Tranh thủ trời yên biển lặng, tôi động viên anh em đi nốt 1 chuyến nữa rồi mới nghỉ ăn Tết. Đi biển ngày Tết tuy nhớ nhà, nhưng nghĩ đến việc góp phần mang hương vị biển cả về cho mâm cơm sum họp của mọi nhà, anh em ai cũng thấy vui lây".
Anh Hòa cũng nhấn mạnh, thời gian gần đây, ngư dân luôn tuân thủ nghiêm ngặt việc ghi chép nhật ký khai thác và các quy định pháp luật. "Tuân thủ quy định cũng là một cách yêu nước thiết thực nhất. Khai thác bền vững để biển mãi giàu đẹp, để thế hệ con cháu mình sau này vẫn còn cá tôm để đánh bắt, vẫn vững vàng vươn khơi bám biển như cha ông ngày nay".
Những chuyến biển cuối năm không chỉ chở nặng cá tôm mà còn chở cả những ước vọng về một năm mới bình an. Hương vị mặn mòi của biển cả hòa quyện với niềm vui lao động, với tình yêu Tổ quốc nồng nàn đang dệt nên một bức tranh xuân rạng rỡ, no ấm nơi cửa biển Ninh Bình.