Rực rỡ sắc hoa Nam Điền

Dẫn chúng tôi đi tham quan một vòng quanh nhà vườn rộng mênh mông, chị Nguyễn Thị Đông, nhà vườn Uy Đông, phố hoa Nam Điền say mê giới thiệu từng gốc cây “quý” trong nhà. Chị Đông cho biết: “Vợ chồng tôi là thế hệ thứ 3 trong nhà nối nghiệp trồng cây cảnh. Nghề chơi cây cũng lắm công phu, đòi hỏi sự kiên trì, nhẫn nại rất lớn. Làm cây cảnh nếu muốn “ăn xổi” thì rất khó duy trì được nghề lâu dài”.

Với tổng diện tích gần 3 mẫu, chia làm 4 vườn, gia đình chị Đông hiện có vài chục nghìn cây cảnh các loại, là nhà vườn lớn nhất ở phố hoa Nam Điền. Riêng sanh, si, tùng, la hán..., chị có trên 500 cây. Để trồng được một cây cảnh lâu năm hoàn chỉnh, chị tìm mua cây phôi hoặc ươm phôi chính trong vườn nhà. Có những cây phôi đẹp, chị phải mua với giá lên tới hàng chục triệu đồng. Dựa trên dáng thế có sẵn của phôi, vợ chồng chị Đông tìm cách tạo các dáng khác nhau.

Đề cao sự thanh cao, chị Đông chọn những cây dáng hạc lập, dáng cương trực (trực siêu) bắt thế. Thể hiện nếp sống gia đình hòa thuận, tình cảm mẹ con ôm ấp thân thương, chị tạo dáng cây “mẫu tử tương thân”. Thể hiện sự dìu dắt của người cha đối với con trai dấn bước trên đường đời chông gai có dáng cây “phụ tử tương tùy”. Mô phỏng thế long đàn phượng vũ (chim phượng múa theo tiếng đàn), chị uốn thế cây mềm mại như cánh chim. Với những cây sanh có tuổi đời hàng vài chục năm, chị Đông uốn dáng tạo cảm giác xum xuê, quây quần.

“Mỗi tác phẩm cây tôi uốn không chỉ toát lên hình dáng đẹp, còn là mong muốn truyền tải nội dung, ước muốn, khát vọng của người chơi cây. Chính vì vậy, ngoài sự sáng tạo, kỹ thuật uốn tỉa khéo léo, người uốn cây phải có đức tính điềm đạm, sự tỉ mỉ, kiên nhẫn", chị Đông chia sẻ thêm. Nhiều năm làm nghề, vườn nhà chị Đông hiện có hàng chục cây cảnh lâu năm, quý hiếm, có giá trị kinh tế cao.

Cũng như gia đình chị Đông, nhà vườn Tạ Dung của chị Đỗ Thị Dung có diện tích rất rộng với khoảng 2 mẫu, chia làm 3 vườn khác nhau. Chia sẻ về lý do chuyển nhà ra phố hoa Nam Điền sinh sống, buôn bán, chị Dung cho biết: “Phố hoa Nam Điền nằm ngay trên quốc lộ 21 thuận tiện cho việc đi lại, kinh doanh. Từ khi chuyển ra phố hoa, chúng tôi có nhiều khách hơn, việc buôn bán của gia đình phát triển hơn hẳn”.

Tại phố hoa Nam Điền, ngoài trồng, kinh doanh cây cảnh lâu năm, các nhà vườn còn ươm tạo, nhập nhiều loại cây, hoa cảnh khác nhau để bán. Họ chia cây theo các nhóm: cây công trình, tiểu cảnh, bon sai, bóng mát, cây cảnh mini, các loại hoa cảnh… Đến đây, người mua có thể dễ dàng tìm được những gốc trà, chậu cúc, đỗ quyên, mẫu đơn, linh san, mai chiếu thuỷ sai trĩu… chỉ với giá tiền vài chục nghìn đồng đến những cây sanh, si có tuổi đời hàng trăm năm tuổi được định giá rất cao. Có những cây do nhà vườn ươm phôi trồng, có những giống cây nhập buôn từ các tỉnh, thành phố: Hải Phòng, Quảng Ninh, Hưng Yên, Thanh Hoá, Lâm Đồng…

Những năm trở lại đây, để phục vụ đa dạng nhu cầu thị trường, các nhà vườn ở phố hoa Nam Điền còn nhập thêm một số cây cảnh, cây trang trí có nguồn gốc từ Nhật Bản hoặc Trung Quốc về bán. Trong nhà vườn Tuấn Hưng, ngoài các cây hoa cảnh quen thuộc, hiện có khá nhiều những cây được chủ nhà vườn nhập ngoại như: tùng Nhật, vạn tuế, trà, mẫu đơn, mộc lan… với nhiều kích cỡ dáng thế khác nhau. “Những giống hoa, cây này không chỉ làm phong phú thị trường hoa, cây cảnh mà còn đáp ứng đa dạng nhu cầu chơi cây của các gia đình dành cho những không gian khác nhau”, chủ nhà vườn Tuấn Hưng chia sẻ. Ngoài trồng, buôn bán cây, các nhà vườn còn bán hạt giống, dụng cụ làm vườn, các loại phân bón, thuốc kích thích cây, thuốc trừ sâu; nhận thiết kế, thi công sân vườn non bộ, công viên, vườn hoa, nhà lưu niệm, khách sạn, nhà hàng, nhà truyền thống, các di tích lịch sử... Hiện, phố hoa Nam Điền có khoảng 10 hộ gia đình có quy mô nhà vườn lớn như: Tuấn Hưng, Uy Đông, Tạ Dung…

Tại phố hoa Nam Điền, việc buôn bán của các nhà vườn diễn ra tấp nập quanh năm. Tuy nhiên, vào dịp Tết và đầu năm mới, nhà vườn thường đông khách hơn. Hiện nay, ngoài buôn bán trực tiếp tại vườn, một số hộ còn ứng dụng công nghệ vào việc quảng bá, kinh doanh hoa, cây cảnh. Thông qua nền tảng mạng xã hội như facbock, zalo, tiktok, các sàn thương mại điện tử Shopee, Lazada, nhà vườn tổ chức livestream trực tiếp để giới thiệu sản phẩm và bán hàng, thu hút đông người tìm hiểu, mua cây. Mỗi nhà vườn đều có những khách hàng “trung thành” khắp trong Nam ngoài Bắc, đặc biệt là các khách hàng quen biết, mua cây nhiều năm ở Quảng Ninh và Hải Phòng. Mỗi năm, từ nghề trồng hoa, cây cảnh, trừ chi phí mỗi nhà vườn thu về từ 300-400 triệu đồng, tạo việc làm thường xuyên cho 5-7 lao động với mức lương từ 7-15 triệu đồng/người/tháng.

Từ hiệu quả kinh tế của các nhà vườn ở phố hoa Nam Điền cho thấy sự năng động, sáng tạo của người dân, đồng thời khẳng định hướng đi đúng đắn trong chiến lược phát triển kinh tế phường Vị Khê. Đồng chí Đỗ Đình Điểm, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy phường cho biết: “Sau sáp nhập, không gian phát triển của phường được mở rộng, tạo điều kiện để Vị Khê phát triển các nguồn lực, thế mạnh. Nghị quyết chuyên đề của phường giai đoạn 2025-2030 xác định, nghề trồng hoa, cây cảnh là ngành kinh tế mũi nhọn, từ đó được quan tâm, đầu tư đúng hướng. Phường đã hình thành các vùng sản xuất chuyên biệt, mang lại hiệu quả kinh tế cao như: Vùng chuyên cây cảnh lối cổ và nghệ thuật ở miền Điền Xá; vùng chuyên sản xuất hoa đào, quất thế ở miền Nam Mỹ; vùng trà, hải đường ở miền Nam Toàn và các loại hoa tươi, quất tết ở miền Nam Phong. Nghề trồng hoa, cây cảnh của Vị Khê phát triển đồng thời tạo ra những cơ hội để phố hoa Nam Điền đa dạng hoá sản phẩm, mở rộng thị trường, quảng bá bản sắc địa phương”.

Rời phố hoa Nam Điền khi ánh nắng trưa ngày càng rực rỡ, ấn tượng về một dãy phố dài xanh mướt mát dường như vẫn còn đọng lại trong tâm trí chúng tôi. Khởi phát từ nghề trồng hoa, cây cảnh truyền thống của địa phương, những nông dân chăm chỉ ở Vị Khê bằng tài hoa, tinh thần “dám nghĩ dám làm” đã mạnh dạn tìm hướng sản xuất, kinh doanh mới mang lại hiệu quả kinh tế bền vững. Từ nghề xưa, nhiều nông dân đã trở thành triệu phú, góp sức xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp, “giữ lửa” nghề truyền thống.