Phát triển chuỗi liên kết sản xuấttại các hợp tác xã

Những năm gần đây, các HTX nông nghiệp trên địa bàn tỉnh đã tập trung đẩy mạnh sản xuất, kinh doanh gắn với chuỗi giá trị sản phẩm nhằm nâng cao hiệu quả kinh tế và phát triển bền vững.

Tháng 4/2025, HTX sản xuất kinh doanh dịch vụ nông nghiệp Minh Tân (Vụ Bản) là một trong số 100 HTX tiêu biểu trong cả nước vinh dự được trao giải thưởng “Ngôi sao HTX - Coop Star Awards 2025”. HTX hiện có 2.812 thành viên, tổng diện tích sản xuất lúa hàng năm là 843ha. Sau dồn điền đổi thửa, HTX đã quy hoạch được trên 100ha đất nuôi trồng thủy sản, đất trang trại gia trại và trên 80ha đất chuyên sản xuất lúa giống. HTX thường xuyên đổi mới công tác quản lý, tổ chức sản xuất, củng cố các hoạt động dịch vụ thiết yếu và dịch vụ thoả thuận phục vụ sản xuất, nâng cao đời sống thành viên. Hàng năm, HTX cung ứng từ 80-100 tấn vật tư, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật với giá trị từ 1,2-1,5 tỷ đồng theo phương châm chất lượng tốt nhất, giá cả bằng và thấp hơn thị trường tại thời điểm. HTX còn cho các hộ thành viên vay vốn ưu đãi từ dịch vụ tín dụng nội bộ để phát triển sản xuất, đến 31/12/2024, doanh số cho vay đạt 2,566 tỷ đồng. Nhờ chú trọng chuyển dịch cơ cấu cây trồng, HTX đã dần hình thành các vùng chuyên sản xuất giống lúa thuần có giá trị kinh tế cao, vùng trình diễn các giống lúa lai, lúa thuần có năng suất, chất lượng cao ở thôn Chiều và thôn Hạ. HTX còn tuyên truyền vận động nông dân phát huy lợi thế, cải tạo đồng ruộng, xây dựng mô hình ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật; chủ động liên hệ với các cơ quan chức năng, ký hợp đồng với các công ty giống trong và ngoài tỉnh khảo nghiệm, trình diễn các giống lúa mới, sản xuất giống lúa thuần có chất lượng, năng suất cao nhằm nâng cao thu nhập cho hộ thành viên, đồng thời phát triển kinh tế HTX, góp phần xây dựng nông thôn mới. HTX ký hợp đồng với trên 200 hộ thành viên với quy mô từ 70-90ha lúa giống/năm, lượng thóc giống xuất bán cho các công ty từ 200-300 tấn, đem lại lợi nhuận cho các hộ thành viên từ 500-600 triệu đồng.

Để thúc đẩy các mô hình liên kết sản xuất, kinh doanh theo chuỗi giá trị sản phẩm, hàng năm, Liên minh HTX tỉnh phối hợp tổ chức cho các HTX tham gia các hội nghị, hội thảo giữa các doanh nghiệp với các HTX trong và ngoài tỉnh. Qua đó đã có nhiều HTX ký được hợp đồng liên doanh, liên kết sản xuất và bao tiêu sản phẩm với các doanh nghiệp, xây dựng chuỗi giá trị. Liên minh HTX tỉnh còn tổ chức các đoàn cán bộ HTX đi học tập mô hình ở các tỉnh; đồng thời đón tiếp hàng chục đoàn khách của các tỉnh đến nghiên cứu, giao lưu, ký kết các chương trình hợp tác liên kết chuỗi hiệu quả. Qua các cuộc tham quan học tập, trao đổi kinh nghiệm đã giúp các đơn vị có thêm thông tin, mở rộng thị trường, liên doanh liên kết phát triển sản xuất, kinh doanh bền vững. Đặc biệt, Liên minh HTX Việt Nam đã trực tiếp hỗ trợ tỉnh Nam Định xây dựng thành công nhiều mô hình sản xuất gắn với chuỗi giá trị sản phẩm chủ lực như: HTX sản xuất kinh doanh dịch vụ nông nghiệp Toàn Thắng (Hải Hậu) với mô hình chuỗi giá trị gạo đặc sản “Tám xoan bao tử”; HTX sản xuất kinh doanh, dịch vụ nuôi trồng thủy sản Xuân Hòa (Xuân Trường) xây dựng chuỗi giá trị cá lăng; HTX dịch vụ nông nghiệp và cơ khí Xuân Tiến (Xuân Trường) với mô hình chuỗi giá trị cho sản phẩm bánh đa nem và mì gạo, phát triển sản phẩm làng nghề truyền thống Kiên Lao. Năm 2024, Liên minh HTX tỉnh tiếp tục ký hợp tác với Tổ chức phát triển Hà Lan Agriterra tư vấn, hỗ trợ nâng cao năng lực quản trị cho đội ngũ cán bộ xây dựng mô hình HTX kiểu mới gắn xây dựng chuỗi giá trị hiệu quả cho 3 HTX tại các huyện Ý Yên, Nam Trực và Nghĩa Hưng giai đoạn 2023-2026. Đến nay, toàn tỉnh có 1 HTX và 1 doanh nghiệp của tỉnh là đầu mối kết nối sản xuất gắn với chuỗi giá trị chế biến, tiêu thụ lúa gạo với trên 30 HTX nông nghiệp trên địa bàn. 63 HTX đã xây dựng được chuỗi liên kết sản xuất, tiêu thụ sản phẩm với doanh nghiệp. Điển hình như: HTX kinh tế nông nghiệp tuần hoàn Đình Mộc (Giao Thủy) với chuỗi sản phẩm rau củ quả sạch, đã có 14 sản phẩm đạt OCOP 3 sao. HTX sản xuất kinh doanh dịch vụ nông nghiệp Nghĩa Bình (Nghĩa Hưng) với chuỗi sản xuất, chế biến, tiêu thụ gạo chất lượng cao truyền thống. HTX Cựu Chiến binh Vạn Xuân Trường (Vụ Bản) với mô hình gạo thảo dược hữu cơ. HTX Bốn Thuận (Vụ Bản) liên kết thu mua, chế biến, tiêu thụ lúa gạo, đồng thời đóng vai trò đầu mối chính trong chuỗi sản xuất, tiêu thụ sản phẩm của Liên hiệp HTX Khánh Hưng. HTX chăn nuôi Yên Lợi (Ý Yên) với chuỗi thịt lợn sạch Nam Sơn. HTX sản xuất, kinh doanh dịch vụ nông nghiệp Nam Cường (Ý Yên) sản xuất sản phẩm chủ lực gắn với chuỗi giá trị, liên kết sản xuất tiêu thụ sản phẩm rau củ quả sạch an toàn theo VietGAP, chế biến rơm rạ sản xuất tiêu thụ phân hữu cơ vi sinh theo công nghệ Nhật Bản. HTX thủy sản Hải Điền (Hải Hậu) với chuỗi chế biến thủy hải sản. HTX Linh Phát (Hải Hậu), HTX nấm và tiểu thủ công nghiệp Tuấn Hiệp (Giao Thủy) liên kết sản xuất, chế biến, tiêu thụ sản phẩm nấm các loại... Các mô hình liên kết sản xuất, tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp giúp tăng năng suất, chất lượng cây trồng vật nuôi, tăng giá trị sản phẩm và từng bước nâng cao thu nhập cho nông dân. Thực tế cho thấy, khi tham gia chuỗi giá trị, chi phí sản xuất, kinh doanh của HTX giảm từ 5-8%, thu nhập của thành viên tăng 20-25%, mang lại nhiều lợi ích cho các thành viên và HTX.

Phát huy những kết quả đạt được, thời gian tới các HTX tiếp tục chú trọng liên kết với doanh nghiệp và kinh tế hộ để hình thành, phát triển các chuỗi giá trị sản phẩm nông, lâm, thủy sản từ sản xuất, chế biến đến tiêu thụ; phấn đấu mỗi năm xây dựng được từ 2-3 chuỗi giá trị hàng hóa chủ lực mới. Qua đó góp phần đưa nông nghiệp phát triển theo hướng nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả và bền vững.

Bài và ảnh: Lam Hồng