Nhìn lại Liên hoan ẩm thực - du lịch Ninh Bình 2025

Liên hoan ẩm thực Ninh Bình năm 2025 là sự kiện văn hóa - du lịch quy mô lớn đầu tiên sau sát nhập, nơi hội tụ những giá trị văn hóa ẩm thực đặc trưng của tỉnh Ninh Bình mới và các vùng miền trong cả nước, kết hợp hài hòa giữa bảo tồn giá trị truyền thống và hơi thở đương đại.

Qua đó, tôn vinh, bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa ẩm thực đặc sắc; từng bước định vị Ninh Bình là điểm đến văn hóa, ẩm thực trên bản đồ du lịch quốc gia và quốc tế. Chuỗi sự kiện được tổ chức từ ngày 25/12/2025 - 02/01/2026 với các sự kiện chính như: Liên hoan Bánh dân gian Bắc Bộ “Hồn bánh Việt trong nhịp sống đương đại” từ ngày 25 - 26/12/2025 tại Khu du lịch Tam Chúc (phường Tam Chúc); quy tụ khoảng 20 gian hàng, trưng bày, trình diễn và giới thiệu nhiều loại bánh dân gian truyền thống; Lễ hội Bún, Phở “Ẩm thực Bún, Sợi Tôn vinh hạt gạo” từ ngày 26 - 27/12/2025, tại Bảo tàng Nam Định, giới thiệu tinh hoa các món ăn làm từ bún, phở của nhiều vùng miền, góp phần khẳng định giá trị và thương hiệu ẩm thực Việt Nam trên trường quốc tế; Liên hoan Ẩm thực Ninh Bình gắn với không gian “Tết truyền thống Bắc Bộ” với chủ đề “Tinh hoa ẩm thực miền Cố đô” diễn ra từ ngày 28/12/2025 - 02/01/2026 tại Sân vận động Đông Thành (phường Hoa Lư).

Với sự tham gia của 87 làng nghề, hợp tác xã đến từ 13 tỉnh thành trong cả nước, đây là sự kiện trọng tâm của Liên hoan với khoảng 180 gian hàng, bao gồm: 120 gian trưng bày, giới thiệu các món ăn đặc sắc của Ninh Bình và các tỉnh, thành; 40 gian sản phẩm OCOP, đặc sản vùng miền, làng nghề truyền thống; 20 gian du lịch - lữ hành - trải nghiệm, quảng bá tour, điểm đến và dịch vụ du lịch ẩm thực.

Cùng với đó là 06 không gian trưng bày: Trạm Di sản ẩm thực miền Cố Đô; Trạm Di sản Bánh dân gian; Trạm Du lịch; Trạm Di sản sản vật OCOP; Trạm Di sản ẩm thực 3 miền; Trạm Di sản ẩm thực Bún - Sợi, mang đến nhiều trải nghiệm độc đáo, ấn tượng đối với du khách. Liên hoan ẩm thực- du lịch năm 2025 được tổ chức tại 3 địa điểm, 3 không gian, 3 chủ đề, tạo thành chuỗi liên hoàn, thống nhất, bố trí theo đặc trưng vùng miền và loại hình ẩm thực. Tại mỗi địa điểm, mỗi câu chuyện của mỗi loại ẩm thực đem đến cho người dân, du khách những trải nghiệm thú vị, để lại ấn tượng sâu sắc trong lòng mỗi người khi được trải nghiệm.

Liên hoan lần này không chỉ giới thiệu các món ăn đặc sắc, đặc sản của tỉnh và các vùng miền, các sản phẩm làng nghề truyền thống, đây còn là nhịp cầu kết nối để các địa phương, doanh nghiệp, hiệp hội, làng nghề, nghệ nhân, đầu bếp và cộng đồng giao lưu, học hỏi kinh nghiệm, khơi dậy tiềm năng sáng tạo, nâng cao giá trị nghề truyền thống, phát triển dịch vụ ẩm thực, mở rộng cơ hội hợp tác, đầu tư.

Mang theo niềm tự hào của ẩm thực quê hương, nghệ nhân Tạ Thị Kim Oanh đem đến liên hoan màn trình diễn món “bánh xèo tôm nhảy” đến từ tỉnh Gia Lai. Tôm nhảy tại đầm Thị Nại, Bình Định cũ, nay là tỉnh Gia Lai có đặc trưng thịt chắc, thơm ngọt, kết hợp với bánh xèo được làm từ bột gạo tẻ thơm ngon, khi chiên lên rưới thêm nước mắm truyền thống làm cho miếng bánh xèo thêm đậm đà. Điều hấp dẫn với thực khách là mỗi chiếc bánh xèo có từ 9-10 con tôm, cộng với vỏ bánh giòn, đẫm nước chấm, đem lại trải nghiệm ẩm thực hấp dẫn đối với thực khách.

Mặc dù, có lợi thế về đa dạng các sản phẩm, là vùng đất giàu truyến thống với nhiều sản vật nhưng những năm trước đây, Ninh Bình vẫn gặp nhiều thách thức trong việc phát triển du lịch ẩm thực chuyên nghiệp, khiến giá trị tiềm năng chưa được khai thác tối đa. Nguyên nhân, do hoạt động kinh doanh ẩm thực còn mang tính tự phát; thiếu quy hoạch, tính định hướng và sự gắn kết; công tác quảng bá chưa được đầu tư bài bản; đội ngũ nhân lực chưa được đào tạo chuyên sâu; nhiều món ăn truyền thống chưa được sáng tạo và kể câu chuyện văn hóa một cách hấp dẫn. Điều này, khiến ẩm thực chưa thực sự trở thành dấu ấn trong hành trình trải nghiệm du lịch của du khách.

Nhận diện rõ những hạn chế đó, Ninh Bình đã từng bước thay đổi tư duy và chiến lược phát triển. Xác định: Khai thác thế mạnh ẩm thực để vừa phát triển kinh tế, vừa nâng tầm giá trị văn hóa bản địa, Ninh Bình đã phối hợp với các cơ quan, đơn vị liên quan tổ chức nhiều tọa đàm, hội thảo về ẩm thực địa phương; tổ chức các cuộc thi tay nghề chế biến, trình diễn món ăn, thu hút sự tham gia đông đảo của doanh nghiệp, hợp tác xã, nghệ nhân và đội ngũ đầu bếp. Ngoài ra, nhiều đặc sản của Ninh Bình đã được đưa vào chương trình OCOP, từng bước chuẩn hóa về chất lượng, mẫu mã và thương hiệu. Các sản phẩm như: cơm cháy, trà thảo dược, cá kho, gà đồi… ngày càng xuất hiện nhiều hơn tại các điểm du lịch, trung tâm thương mại và sự kiện xúc tiến. Điều này giúp đặc sản địa phương mở rộng thị trường, đồng thời tạo điều kiện để ẩm thực gắn chặt hơn với hoạt động du lịch. Quan trọng nhất, là sự thay đổi trong tư duy quảng bá, xây dựng thương hiệu, coi ẩm thực là nguồn lực quan trọng trong định hình tiềm năng, lợi thế của ngành du lịch. Ông Nguyễn Văn Thư, nguyên Giám đốc Bảo tàng Nam Định cho rằng, Liên hoan ẩm thực- du lịch Ninh Bình năm 2025 không chỉ là nơi quy tụ tinh hoa ẩm thực của 3 vùng văn hóa của tỉnh Ninh Bình mới, đây còn là tiêu biểu cho ẩm thực của vùng Đồng bằng Bắc bộ, vừa có ẩm thực của cung đình, vừa có ẩm thực dân gian truyền thống, của rừng núi, sông nước, biển cả ... Ẩm thực không chỉ có ăn, mà đó còn là phong tục, tập quán, kĩ năng chế biến... và nó phản ánh rất rõ bản sắc văn hóa của từng vùng văn hóa của tỉnh mới. Liên hoan lần này không chỉ dừng lại ở câu chuyện ẩm thực- du lịch, mà qua đây còn góp phần phát huy thế mạnh văn hóa của mỗi vùng, hội tụ tại trung tâm của tỉnh mới.

Năm 2025 ghi dấu là một năm thành công của du lịch Ninh Bình, khi hình ảnh điểm đến tiếp tục được khẳng định rõ nét bằng những sản phẩm, sự kiện giàu bản sắc và sức lan tỏa. Cụ thể, tính đến tháng 11 năm 2025, số lượt khách đến du lịch tại các khu/điểm du lịch trên địa bàn tỉnh ước đạt hơn 18,49 triệu lượt khách; số lượt khách du lịch nghỉ tại các cơ sở lưu trú ước đạt trên 3.960 nghìn lượt, tăng 27,90%; số ngày khách lưu trú ước đạt trên 4.499 nghìn ngày, tăng 24,84% so với cùng kỳ năm trước. Tổng thu hoạt động du lịch 11 tháng ước đạt gần 20.132 tỷ đồng, tăng 38,19% so với cùng kỳ năm trước, vượt so với kế hoạch năm 2025 là 11,82%. Phát huy những kết quả đạt được trong năm 2025, năm 2026, du lịch Ninh Bình tiếp tục đề ra nhiều nhiệm vụ, giải pháp trong phát triển lĩnh vực, trong đó, ẩm thực được xác định là một lĩnh vực giàu tiềm năng, có khả năng kết nối hiệu quả giữa bảo tồn di sản, đổi mới sáng tạo và phát triển dịch vụ du lịch. Ẩm thực không chỉ được gìn giữ như một giá trị văn hóa truyền thống, mà còn được phát triển thành sản phẩm công nghiệp văn hóa đặc sắc, có hàm lượng sáng tạo cao, có khả năng thương mại hóa, xây dựng thương hiệu và hội nhập quốc tế, góp phần gia tăng giá trị cho chuỗi sản phẩm du lịch của tỉnh. Liên hoan Ẩm thực- du lịch Ninh Bình năm 2025 được coi là cơ hội để gắn kết, giao lưu, phát huy mạnh mẽ tinh hoa ẩm thực của Ninh Bình, góp phần giữ chân du khách, khuyến khích họ lưu trú lâu dài, sẵn sàng “mở hầu bao” để tận hưởng và trải nghiệm những dịch vụ du lịch liên quan.

Thông qua việc tổ chức các liên hoan, lễ hội và sự kiện văn hóa, ẩm thực quy mô, chuyên nghiệp và mang tính thường niên, Ninh Bình từng bước hình thành hệ sinh thái sáng tạo trong lĩnh vực ẩm thực, gắn kết chặt chẽ giữa bảo tồn, phát huy giá trị di sản với đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và phát triển du lịch bền vững, chất lượng cao. Các không gian trải nghiệm, trình diễn và giao lưu như Liên hoan Ẩm thực- du lịch năm 2025 chính là nhịp cầu kết nối các doanh nghiệp, hiệp hội, làng nghề, nghệ nhân, đầu bếp và cộng đồng; khơi dậy tiềm năng sáng tạo, nâng cao giá trị nghề truyền thống, mở rộng cơ hội hợp tác, đầu tư, qua đó, đóng góp thiết thực vào phát triển kinh tế - xã hội và xây dựng thương hiệu điểm đến du lịch Ninh Bình, góp phần cùng cả nước xây dựng thương hiệu du lịch quốc gia.

Nhìn lại thành công của Liên hoan Ẩm thực Du lịch Ninh Bình 2025 đặt ra cho những nhà quản lý ngành Du lịch Ninh Bình nhiều bài học trong công tác tổ chức sự kiện quy mô lớn, với đa dạng không gian văn hóa; công tác kêu gọi, xúc tiến, thu hút đầu tư trong lĩnh vực du lịch, về cách mà Ninh Bình có thể kể câu chuyện của mình trên nền tảng văn hóa nhất định. Cụ thể hơn, thông qua Liên hoan lần này, Ninh Bình đã truyền tải thành công thông điệp về câu chuyện điểm đến du lịch bằng chính bản sắc của mình, đó là nền ẩm thực đa dạng, phong phú, đậm đà bản sắc văn hóa, phong tục, tập quán địa phương. Đáng nói hơn, thông qua Liên hoan, mỗi người dân, nghệ nhân, người trẻ Ninh Bình đã trở thành những “đại sứ” gần gũi, kể câu chuyện về Ninh Bình bằng cảm xúc thật, trải nghiệm thật. Phát huy tiềm năng, thế mạnh về văn hóa, thông qua Liên hoan Ẩm thực- du lịch Ninh Bình 2025, giúp ngành du lịch đa dạng hóa sản phẩm, khai thác hiệu quả hơn các giá trị văn hóa kinh tế sẵn có, tạo thêm dư địa phát triển trong thời gian tới, phấn đấu tạo hình ảnh điểm đến Ninh Bình trên bản đồ du lịch trong nước và quốc tế.