Nâng cao năng lực quản trị cho cán bộ quản lý hợp tác xã

Đến nay, 100% các HTX trên địa bàn tỉnh đã hoạt động theo Luật HTX năm 2023. Chất lượng nhân lực quản trị HTX nâng lên rõ rệt. Theo số liệu khảo sát, hiện cán bộ HTX có trình độ cao đẳng, đại học trở lên chiếm 22,73% (mục tiêu đề ra giai đoạn 2020-2025 là 18,5%), trung cấp là 33,75% và sơ cấp là 20,8%, chưa qua đào tạo chiếm 22,72%. Từ năm 2020 đến nay, Liên minh HTX tỉnh đã phối hợp với Trường Bồi dưỡng cán bộ (Liên minh HTX Việt Nam) tổ chức được hơn 50 lớp bồi dưỡng kiến thức chuyên môn nghiệp vụ, quản lý, điều hành cho trên 5.000 lượt cán bộ chủ chốt HTX. Nhờ đó, đội ngũ cán bộ HTX được trang bị kiến thức mới, nắm bắt kịp thời các chính sách mới về phát triển kinh tế tập thể, kinh tế HTX. Các nội dung tập huấn về: Xây dựng chuỗi giá trị sản phẩm; kiểm soát HTX; quản trị HTX; kế hoạch sản xuất, kinh doanh; nghiệp vụ chuyên môn. Bên cạnh đó, tổ chức 25 lớp tập huấn về hội nhập kinh tế quốc tế; an toàn thực phẩm; chuyển dịch cơ cấu lao động trong thời kỳ hội nhập, thu hút hơn 2.800 lượt cán bộ HTX. Ngoài ra, phối hợp với các sở, ngành của tỉnh tổ chức 31 lớp về chế độ kế toán; an toàn lao động phòng, chống cháy nổ; hội nhập kinh tế quốc tế cho cán bộ, công chức, viên chức các địa phương.

Hiệu quả từ việc nâng cao trình độ chuyên môn và năng lực quản trị điều hành của đội ngũ cán bộ HTX đã góp phần gia tăng sản xuất, tiêu thụ sản phẩm. Điển hình như hoạt động của HTX dịch vụ nông nghiệp Yên Bắc (phường Đồng Văn), HTX dịch vụ nông nghiệp Đồng Hóa (phường Lê Hồ); HTX kinh tế nông nghiệp tuần hoàn Đình Mộc (xã Giao Bình),.. Tại HTX dược thảo Minh Đức (xã Nam Xang) chuyên sản xuất nấm đông trùng hạ thảo và nấm trồng trong nhà có trang bị hệ thống điều hòa bảo đảm nhiệt độ phát triển ở từng giai đoạn. Hiện, HTX ứng dụng công nghệ số để quản lý tự động ở mỗi cung đoạn. Nấm đông trùng hạ thảo của HTX được công nhận sản phẩm OCOP xếp hạng 3 sao. Bà Đỗ Thị Phương, Giám đốc HTX cho biết: Từ những kiến thức được chuyển giao, HTX đã mạnh dạn đổi mới phương thức quản trị, điều hành, ứng dụng công nghệ, nâng cao chất lượng, thay đổi mẫu mã phù hợp, góp phần mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm, từ đó tăng thu nhập cho HTX. Hiện, HTX có 7 thành viên, trong đó 5 thành viên có mức thu nhập từ 7-10 triệu đồng/người/tháng và bình quân doanh thu mỗi tháng của HTX đạt từ 700-900 triệu đồng.

Tại HTX Thanh Nguyễn (phường Hoa Lư), bà Nguyễn Thị Lệ Thanh, Giám đốc HTX cho biết: Sau khi được cập nhật kiến thức mới đã giúp Ban quản trị HTX thay đổi nếp nghĩ, cách làm trong từng khâu hoạt động. Cùng với việc phát huy sản phẩm truyền thống của quê hương, các cung đoạn sản xuất được HTX gắn với công tác bảo vệ môi trường, hiện cửa hàng Thanh Nguyễn ở phố cổ Hoa Lư được Hội Nông dân tỉnh gắn biển điểm "Dịch vụ du lịch thân thiện môi trường". Tại đây, quy trình đóng gói bao bì các sản phẩm đang chuyển dần sang dạng túi giấy, niêu đất, hộp nhựa tái sử dụng… Qua đó, góp phần chung tay bảo vệ môi trường, hạn chế sử dụng túi nilon và rác thải nhựa. Từ việc giới thiệu các sản phẩm, món ngon đậm chất quê đã giúp du khách trong nước và quốc tế biết nhiều hơn đến những sản phẩm truyền thống của địa phương.

Theo đánh giá của ngành chức năng, năm 2025 hoạt động của các HTX đã mang lại hiệu quả khá cao ở các lĩnh vực, trong đó lĩnh vực nông nghiệp có 80% HTX đạt loại khá trở lên và 20% đạt trung bình, không còn HTX hoạt động yếu, kém. Các HTX phát huy nghề truyền thống, áp dụng tiến bộ kỹ thuật tạo ra sản phẩm mũi nhọn đáp ứng nhu cầu thị trường. Đồng thời tiếp tục giữ vai trò nòng cốt trong tái cơ cấu nông nghiệp, xây dựng nông thôn mới. Hiện, toàn tỉnh có 184 HTX nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao (chiếm 17,8% HTX nông nghiệp); 167 HTX hoạt động liên kết chuỗi giá trị, tăng gấp 2 lần so với năm 2020; 18 HTX được cấp giấy chứng nhận theo tiêu chuẩn VietGap. Các HTX đóng góp trực tiếp vào khu vực kinh tế tập thể, HTX và GDP đạt từ 4,8-5%. Thông qua việc cung ứng dịch vụ, tiêu thụ sản phẩm, HTX giúp thành viên giảm chi phí sản xuất từ 5-10% và tăng giá bán từ 10-15% so với sản xuất cá thể.

Mặc dù vậy, theo ông Đỗ Xuân Trường, Chủ tịch Liên minh HTX tỉnh, hiện nay năng lực của một số HTX trên địa bàn tỉnh ta còn yếu, việc quản trị, điều hành của đội ngũ cán bộ tuy đã có cải thiện về trình độ nhưng hoạt động vẫn còn hạn chế, chưa đáp ứng yêu cầu thị trường, dẫn đến chất lượng sản phẩm của HTX thiếu sức cạnh tranh, hiệu quả kinh tế mang lại chưa cao. Để nâng cao chất lượng hoạt động sản xuất, kinh doanh, các HTX cần tập trung xây dựng kế hoạch, chương trình phát triển nguồn nhân lực phù hợp với yêu cầu mới. Quan tâm đến công tác đào tạo, bồi dưỡng cho đội ngũ cán bộ quản lý HTX, đào tạo nghề cho người lao động. Thay đổi tư duy quản trị, phương thức sản xuất và kênh bán hàng trên các sàn thương mại điện tử. Lấy "Bản đồ số HTX" giúp minh bạch hóa cung - cầu, truy xuất nguồn gốc và kết nối chuỗi giá trị. Triển khai "Bản đồ tương tác các vấn đề của HTX"; ưu tiên nguồn lực từ Quỹ hỗ trợ phát triển HTX cho các dự án chuyển đổi số.