Nâng cao chất lượng giáo dục thể chất trong các nhà trường

Trong chương trình Giáo dục phổ thông (GDPT) 2018, Giáo dục thể chất (GDTC) là bộ môn chuyên biệt, dạy học vận động và phát triển toàn diện các yếu tố: đức, trí, thể, mỹ nhằm phát triển con người cân đối, toàn diện, góp phần phát triển tầm vóc, thể lực người Việt Nam; đồng thời phát hiện và bồi dưỡng tài năng thể thao. Nhận thức rõ tầm quan trọng của môn GDTC trong hệ thống giáo dục, các trường học trong tỉnh đã chú trọng nâng cao chất lượng công tác GDTC và hoạt động thể thao học đường.

Theo chương trình GDPT mới, GDTC là môn học bắt buộc, được thực hiện từ lớp 1 đến lớp 12. Ở các trường từ cấp tiểu học đến THPT, mỗi tuần có 2 tiết chính khóa GDTC trong chương trình học. Hiện tại cả 510 trường từ tiểu học đến THPT trên địa bàn tỉnh đều bảo đảm chương trình GDTC trong trường học với trên 361 nghìn học sinh được tham gia hoạt động luyện tập TDTT nội khóa theo quy định. Toàn tỉnh có 756 giáo viên GDTC; trong đó khối tiểu học có 276 giáo viên, khối THCS có 268 giáo viên, khối THPT có 212 giáo viên. 

Để nâng cao chất lượng GDTC trong các nhà trường, thời gian qua UBND tỉnh, huyện và cấp ủy, chính quyền các địa phương đã chú trọng đầu tư cơ sở vật chất cho các nhà trường. Đến nay 91/227 trường tiểu học, 40/226 trường THCS, 42/45 trường THPT công lập đã có nhà đa năng và các thiết bị dạy học như: sân cỏ nhân tạo, sân bóng rổ, sân cầu lông, bàn bóng bàn, cột nhảy cao, đệm nhảy cao; 113/227 trường tiểu học, 32/227 trường THCS, 10/45 trường THPT công lập đã có sân bóng đá. Các trường cơ bản đều có sân chơi, bãi tập đáp ứng phục vụ dạy học môn GDTC và tổ chức các hoạt động thể thao trong nhà trường. Đồng chí Nguyễn Trí Tâm, Phó trưởng Phòng Giáo dục Chính trị và Công tác học sinh, sinh viên (Sở GD và ĐT) cho biết: Trong 10 năm nay, ngoài việc chỉ đạo dạy học môn GDTC chính khóa, Sở GD và ĐT còn quan tâm chỉ đạo giáo viên GDTC dạy học sinh biết chơi một môn thể thao theo năng lực, sở trường của các em; đồng thời đẩy mạnh hoạt động của các đội, nhóm theo sở thích. Qua đó, học sinh được đảm bảo sức khoẻ, phát triển tốt về thể lực. 

Để đẩy mạnh phong trào tập luyện thể thao trong nhà trường, Sở GD và ĐT chỉ đạo các trường chú trọng tập huấn, bồi dưỡng, nâng cao kiến thức, trình độ chuyên môn nghiệp vụ, phương pháp, hình thức và kỹ năng giảng dạy môn GDTC và tổ chức hoạt động thể thao, công tác phòng, chống tai nạn thương tích, đuối nước cho đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên, giảng viên làm công tác GDTC và thể thao trường học. Các tổ/nhóm chuyên môn GDTC các nhà trường tập trung sinh hoạt chuyên môn các chủ đề dạy học, các chuyên đề tổ chức các hoạt động TDTT trong nhà trường như: “Tổ chức dạy học môn GDTC”, “Tổ chức luyện tập thể dục buổi sáng, thể dục giữa giờ”, “Tổ chức các câu lạc bộ TDTT cho học sinh”, “Tổ chức cho học sinh biết chơi 1 môn thể thao theo năng lực, sở trường của học sinh”, “Tăng cường cơ sở vật chất đáp ứng Chương trình GDPT 2018”... 

Các trường duy trì nền nếp tập thể dục buổi sáng, chống mệt mỏi sau mỗi tiết học, bài thể dục giữa giờ, võ nhạc, bài võ cổ truyền theo quy định của Bộ GD và ĐT hoặc các hoạt động TDTT khác. Căn cứ thời tiết theo mùa, các trường lựa chọn các bài tập thể dục buổi sáng vào đầu các tiết học mùa hè thay cho bài tập thể dục giữa giờ; các mùa khác vẫn triển khai các hoạt động thể dục giữa giờ sau tiết 2 của buổi học. Nhiều đơn vị tổ chức các hình thức, bài thể dục giữa giờ phong phú, đa dạng.

Cùng với việc tiếp tục tổ chức các hoạt động TDTT dưới nhiều hình thức, hướng dẫn học sinh biết tự luyện tập TDTT và biết chơi ít nhất một môn thể thao theo năng lực, sở trường, các trường tiếp tục duy trì các câu lạc bộ TDTT (bóng rổ, futsal, võ cổ truyền, võ nhạc, vovinam, các môn bóng, cầu lông, cờ vua…); chú trọng thực hiện lồng ghép, tích hợp giáo dục đạo đức, giáo dục giá trị sống, giáo dục kỹ năng sống, các kỹ năng thoát hiểm, kỹ năng phòng vệ và các hoạt động trải nghiệm sáng tạo… Tiếp tục triển khai chương trình võ thuật học đường, võ cổ truyền, võ nhạc, bóng đá học đường trong năm học (ưu tiên futsal) tại tất cả các cơ sở giáo dục (CSGD) trong tỉnh. Tăng cường tổ chức luyện tập môn bóng rổ tại tất cả các CSGD. Đồng thời, từng bước đầu tư cơ sở vật chất, thiết bị dạy học đáp ứng Chương trình GDPT 2018; khai thác hiệu quả cơ sở vật chất, trang thiết bị nhằm đẩy mạnh phong trào tập luyện thể thao trong nhà trường.

Ngoài ra, để nâng cao chất lượng môn GDTC và tạo sân chơi, thi đấu cho học sinh, mỗi năm Sở GD và ĐT, các CSGD, các trường học tổ chức các giải TDTT từ cấp tỉnh đến cấp trường. Một trong những hoạt động nổi bật là việc tổ chức Hội khỏe Phù Đổng các cấp. Hàng năm, 100% trường tiểu học, THCS, THPT định kỳ tổ chức các giải thi đấu thể thao, Hội khỏe Phù Đổng cấp trường và tham gia Hội khỏe Phù Đổng huyện, thành phố, cấp tỉnh, toàn quốc. Nhờ đó, môn GDTC ngày càng phát huy hiệu quả, nhiều học sinh đã phát triển được năng khiếu thể thao, đóng góp vào thành tích chung của ngành. Tháng 11/2024, Sở GD và ĐT đã tổ chức Giải chạy S-Race “Thử thách S-Race Family and School” cho cán bộ quản lý giáo dục, giáo viên, nhân viên, cha mẹ học sinh và học sinh THCS, THPT; thu hút gần 3.000 vận động viên (VĐV) của 51 đơn vị (9 đơn vị Phòng GD và ĐT huyện, thành phố; 42 đơn vị trường THPT và Trung tâm Giáo dục thường xuyên) tham gia thi đấu và hơn 2.000 VĐV là các thầy, cô giáo, học sinh, phụ huynh học sinh tại các CSGD trong tỉnh tham gia chạy đồng hành. Dự kiến trong tháng 3 và 4/2025, Sở GD và ĐT sẽ tổ chức cuộc thi TDTT học sinh các môn: Điền kinh khối THCS; Bóng bàn khối THCS, THPT, Cờ vua khối THCS, THPT, Vovinam khối THCS, THPT hoặc Võ cổ truyền khối THCS, THPT; Đá cầu khối THCS, THPT. Các Phòng GD và ĐT, các CSGD xây dựng kế hoạch tổ chức Hội khỏe Phù Đổng cấp phòng, cấp trường, hoàn thành trước 10/3/2025. 

Đồng thời, các trường tiếp tục triển khai nhân rộng mô hình “Xe đạp xanh” nhằm mục đích bảo vệ môi trường, tiết kiệm nhiên liệu, tăng cường sức khỏe cho cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên, học sinh tại các CSGD trong tỉnh; vận động cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên, học sinh có khoảng cách từ nhà đến trường trong phạm vi 5km thì sử dụng xe đạp thay cho xe điện, xe gắn máy, xe mô tô, ô tô để đến trường. Duy trì nền nếp thực hiện việc tập thể dục buổi sáng, chống mệt mỏi sau mỗi tiết học, bài thể dục giữa giờ theo quy định của Bộ GD và ĐT... Các CSGD chủ động phối hợp các cơ quan, ban, ngành, đoàn thể, cha mẹ học sinh, các liên đoàn thể thao, công ty, trung tâm, võ đường, các tổ chức, cá nhân có đủ năng lực hợp pháp để tổ chức, hướng dẫn học sinh tham gia các hoạt động TDTT trong năm học và dịp hè. Tích cực tham mưu chính quyền địa phương, cơ quan quản lý cấp trên quan tâm dành quỹ đất làm sân chơi, sân tập, nhà tập, nhà đa năng, cơ sở vật chất, trang thiết bị TDTT hiện đại, đảm bảo tiêu chuẩn đáp ứng yêu cầu Chương trình GDPT 2018, công tác GDTC và tổ chức hoạt động thể thao trong nhà trường; tăng cường tự kiểm tra, đánh giá việc thực hiện công tác GDTC và hoạt động thể thao trường học...

Nâng cao vai trò, vị trí môn GDTC trong nhà trường là một trong những mục tiêu quan trọng góp phần phát triển toàn diện học sinh theo tinh thần của Chương trình GDPT 2018 và Nghị quyết số 29-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khoá XI “Về đổi mới căn bản, toàn diện GD và ĐT, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hoá, hiện đại hoá trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế”. Đây cũng là tiền đề để đào tạo các thế hệ trẻ khỏe mạnh, năng động, góp phần xây dựng và phát triển quê hương, đất nước.

Bài và ảnh: Minh Thuận