Khoa học

Năm 2026 hứa hẹn sẽ là một năm đặc biệt đối với những người yêu thiên văn khi bầu trời đêm được thắp sáng bởi 13 lần Trăng tròn, đi kèm hàng loạt hiện tượng hiếm gặp như 3 siêu trăng, 1 Trăng Xanh hiếm hoi và 2 lần nguyệt thực, trong đó có một nguyệt thực toàn phần tạo nên hiện tượng Trăng Máu ngoạn mục.

Sáng 30/12, Liên hiệp hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh tổ chức Lễ phát động Hội thi Sáng tạo kỹ thuật tỉnh lần thứ I (2026-2027) và Cuộc thi Sáng tạo thanh, thiếu niên và nhi đồng tỉnh lần thứ I (2025-2026) (Hội thi và Cuộc thi).

Theo hồ sơ được Nvidia công bố ngày 29/12, tập đoàn này đã hoàn tất mua lượng cổ phiếu Intel trị giá 5 tỷ USD, chính thức thực hiện thỏa thuận đã được công bố từ tháng 9.

Trong bối cảnh cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư diễn ra mạnh mẽ, lực lượng doanh nghiệp khoa học và công nghệ (KH&CN) trên địa bàn tỉnh được quan tâm xây dựng, từng bước lớn mạnh, trở thành nhân tố tiên phong trong đổi mới sáng tạo, chuyển giao công nghệ và thương mại hóa các sản phẩm có hàm lượng tri thức cao, đóng góp tích cực vào tăng trưởng GRDP và chuyển dịch cơ cấu kinh tế của tỉnh theo hướng bền vững.

Sáng 20/11, Ban tổ chức Cuộc thi Sáng tạo thanh, thiếu niên và nhi đồng tỉnh và Hội thi Sáng tạo kỹ thuật tỉnh tổ chức Hội nghị triển khai các nội dung trọng tâm, chuẩn bị cho Lễ tổng kết Cuộc thi Sáng tạo thanh, thiếu niên và nhi đồng tỉnh lần thứ XVI, phát động Cuộc thi lần thứ XVII (2025-2026); Hội thi Sáng tạo kỹ thuật tỉnh Ninh Bình lần thứ XII, phát động Hội thi lần thứ XIII (2026- 2027).

Sáng 20/11, Sở Khoa học và Công nghệ (KH và CN) tổ chức hội thảo “ Từ chính sách đến thực tiễn: Phát triển doanh nghiệp khoa học và công nghệ bền vững”. Tham dự hội thảo có đại diện Cục Khởi nghiệp và Doanh nghiệp khoa học công nghệ (Bộ KH và CN); Thuế Ninh Bình; Hiệp hội doanh nghiệp và một số doanh nghiệp tiềm năng phát triển KH và CN trên địa bàn tỉnh.

Các nhà khoa học vừa phát hiện những dấu hiệu sự sống cổ xưa nhất từng được ghi nhận trên Trái đất, đồng thời tìm thấy bằng chứng sớm nhất về quá trình quang hợp tạo oxy nhờ một phương pháp mới nhận diện “dấu vân tay hóa học” của sinh vật trong đá cổ.

Các nhà thiên văn học ngày 12/11 cho biết đã lần đầu tiên quan sát được một cơn bão sao xảy ra trên một ngôi sao ngoài hệ Mặt Trời, với vụ phun trào dữ dội đến mức có thể thổi bay hoàn toàn bầu khí quyển của bất kỳ hành tinh nào ở gần.

Một nghiên cứu đăng trên tạp chí Nature ngày 27/8 đã chỉ ra những thay đổi then chốt trong cấu trúc xương chậu giúp tổ tiên loài người có thể đi thẳng bằng hai chân và đồng thời thích nghi để sinh con với não bộ lớn.

Ngày 28/8, trường Đại học Tây Australia ( UWA) và Đại học Công nghệ Thành Đô (Trung Quốc) đã công bố kết quả nghiên cứu chung làm sáng tỏ quá trình bầu khí quyển Trái Đất chuyển từ trạng thái ít oxy sang giàu oxy trong khoảng 2 tỷ năm.

Cơ quan Hàng không Vũ trụ Mỹ (NASA) ngày 19/8 cho biết Kính viễn vọng không gian James Webb đã phát hiện một mặt trăng nhỏ xíu mới quay quanh Sao Thiên Vương.

Chính phủ Mỹ đang thúc đẩy kế hoạch triển khai lò phản ứng hạt nhân trên Mặt Trăng và Sao Hỏa, với mục tiêu đưa hệ thống đầu tiên lên Mặt Trăng trước năm 2030.

Trong thử nghiệm, khi đoạn "ức chế" của virus bạch cầu HTLV-1 bị loại bỏ hoặc đột biến, virus này hoạt động mạnh hơn và dễ bị hệ miễn dịch tiêu diệt.

Một vật thể giữa các vì sao đang bay ngang qua hệ Mặt Trời, đánh dấu lần thứ 3 trong lịch sử thiên văn hiện đại ghi nhận sự xuất hiện của một “khách lạ” đến từ không gian liên sao. Vật thể này được đặt tên là 3I/Atlas và đang thu hút sự quan tâm lớn của cộng đồng khoa học quốc tế.

Một người đàn ông mất khả năng nói do bệnh thần kinh vận động đã có thể giao tiếp trôi chảy và hát nhờ một thiết bị cấy ghép não, giúp chuyển tín hiệu thần kinh thành giọng nói gần như tức thì bao gồm cả ngữ điệu, nhấn mạnh và khả năng ngân các nốt nhạc ở ba cao độ khác nhau.

Trong hai ngày 5 - 6/6, tại Nhà thi đấu TDTT tỉnh Ninh Bình đã diễn ra vòng sơ tuyển của Cuộc thi Sáng tạo Robot Việt Nam - Robocon Việt Nam 2025 với sự tham gia của 62 đội tuyển đại diện cho các trường đại học, cao đẳng thuộc khối kỹ thuật trên toàn quốc.

Theo phóng viên TTXVN tại Israel, chỉ 4 ngày sau khi Bệnh viện Hadassah Ein Kerem ở Jerusalem thực hiện thành công ca cấy ghép tim nhân tạo đầu tiên, một ca ghép tương tự cũng đã tiến hành thành công tại Trung tâm Y tế Sheba ở Ramat Gan.

Trong cuộc chiến chống lại biến đổi khí hậu do con người gây ra, đại dương từng là “lá chắn vô hình” hấp thụ phần lớn lượng nhiệt dư thừa sinh ra từ việc đốt nhiên liệu hóa thạch. Nhưng giờ đây, đồng minh thầm lặng và quan trọng ấy đang kêu cứu, với hàng loạt dấu hiệu đáng báo động như sóng nhiệt, sự sống của sinh vật biển bị huỷ diệt, mực nước biển dâng cao, nồng độ oxy suy giảm và axit hóa do hấp thụ quá nhiều khí CO₂.

Từ ngày 5 đến 6/6, tại Nhà thi đấu TDTT tỉnh Ninh Bình sẽ diễn ra vòng sơ tuyển của Cuộc thi Sáng tạo Robot Việt Nam - Robocon Việt Nam 2025.