Khoa học

Sáng 9/2, Hội đồng Thi đua - Khen thưởng Trung ương tổ chức lễ phát động Phong trào thi đua “Đổi mới sáng tạo, phát triển khoa học, công nghệ, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh” và Phong trào thi đua “Phát triển doanh nghiệp tư nhân, nâng cao hiệu quả doanh nghiệp nhà nước” bằng hình thức trực tiếp tại điểm cầu trung ương và trực tuyến đến các tỉnh thành trên toàn quốc.

Năm 2025 đánh dấu một cột mốc quan trọng trong tiến trình phát triển của tỉnh Ninh Bình-năm đầu tiên sau sáp nhập địa giới hành chính, cũng là năm bản lề trong giai đoạn đẩy mạnh chuyển đổi số (CĐS) quốc gia, phát triển khoa học, công nghệ (KHCN) và đổi mới sáng tạo. Trong bối cảnh đó, dưới sự lãnh đạo của Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh, Sở KH&CN đã chủ động đổi mới phương thức quản lý, triển khai nhiều nhiệm vụ trọng tâm, tạo chuyển biến mạnh mẽ trong nghiên cứu, ứng dụng, phát triển KHCN, đổi mới sáng tạo và CĐS, góp phần quan trọng vào tăng trưởng kinh tế-xã hội, khẳng định vai trò KHCN là động lực then chốt thúc đẩy phát triển bền vững của địa phương.

Một nhóm các nhà thiên văn học Australia đã xác định một ứng viên hành tinh (planet candidate) có kích cỡ như Trái Đất, nằm cách Trái Đất khoảng 150 năm ánh sáng và được đánh giá là “có khả năng tồn tại sự sống”.

Ngày 16/1, Sở Khoa học và Công nghệ phối hợp với Ủy ban Tiêu chuẩn đo lường chất lượng Quốc gia tổ chức Hội thảo khoa học “Đánh giá, tổng kết thi hành pháp luật đo lường và định hướng sửa đổi một số điều của Luật Đo lường”; tổ chức Lễ kỷ niệm Ngày Đo lường Việt Nam (20/1).

Ngày 12/1, các nhà khoa học Hàn Quốc tuyên bố đã phát triển thành công thiết bị bay hơi tiên tiến, có khả năng chuyển đổi nước biển thành nước uống tinh khiết chỉ bằng năng lượng mặt trời mà không cần nguồn điện. Công nghệ này được kỳ vọng sẽ trở thành giải pháp hữu hiệu cho tình trạng thiếu nước sạch tại các quốc gia đang phát triển hoặc các vùng đảo xa xôi - nơi hệ thống hạ tầng điện lực còn hạn chế.

Năm 2026 hứa hẹn sẽ là một năm đặc biệt đối với những người yêu thiên văn khi bầu trời đêm được thắp sáng bởi 13 lần Trăng tròn, đi kèm hàng loạt hiện tượng hiếm gặp như 3 siêu trăng, 1 Trăng Xanh hiếm hoi và 2 lần nguyệt thực, trong đó có một nguyệt thực toàn phần tạo nên hiện tượng Trăng Máu ngoạn mục.

Sáng 30/12, Liên hiệp hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh tổ chức Lễ phát động Hội thi Sáng tạo kỹ thuật tỉnh lần thứ I (2026-2027) và Cuộc thi Sáng tạo thanh, thiếu niên và nhi đồng tỉnh lần thứ I (2025-2026) (Hội thi và Cuộc thi).

Theo hồ sơ được Nvidia công bố ngày 29/12, tập đoàn này đã hoàn tất mua lượng cổ phiếu Intel trị giá 5 tỷ USD, chính thức thực hiện thỏa thuận đã được công bố từ tháng 9.

Trong bối cảnh cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư diễn ra mạnh mẽ, lực lượng doanh nghiệp khoa học và công nghệ (KH&CN) trên địa bàn tỉnh được quan tâm xây dựng, từng bước lớn mạnh, trở thành nhân tố tiên phong trong đổi mới sáng tạo, chuyển giao công nghệ và thương mại hóa các sản phẩm có hàm lượng tri thức cao, đóng góp tích cực vào tăng trưởng GRDP và chuyển dịch cơ cấu kinh tế của tỉnh theo hướng bền vững.

Sáng 20/11, Ban tổ chức Cuộc thi Sáng tạo thanh, thiếu niên và nhi đồng tỉnh và Hội thi Sáng tạo kỹ thuật tỉnh tổ chức Hội nghị triển khai các nội dung trọng tâm, chuẩn bị cho Lễ tổng kết Cuộc thi Sáng tạo thanh, thiếu niên và nhi đồng tỉnh lần thứ XVI, phát động Cuộc thi lần thứ XVII (2025-2026); Hội thi Sáng tạo kỹ thuật tỉnh Ninh Bình lần thứ XII, phát động Hội thi lần thứ XIII (2026- 2027).

Sáng 20/11, Sở Khoa học và Công nghệ (KH và CN) tổ chức hội thảo “ Từ chính sách đến thực tiễn: Phát triển doanh nghiệp khoa học và công nghệ bền vững”. Tham dự hội thảo có đại diện Cục Khởi nghiệp và Doanh nghiệp khoa học công nghệ (Bộ KH và CN); Thuế Ninh Bình; Hiệp hội doanh nghiệp và một số doanh nghiệp tiềm năng phát triển KH và CN trên địa bàn tỉnh.

Các nhà khoa học vừa phát hiện những dấu hiệu sự sống cổ xưa nhất từng được ghi nhận trên Trái đất, đồng thời tìm thấy bằng chứng sớm nhất về quá trình quang hợp tạo oxy nhờ một phương pháp mới nhận diện “dấu vân tay hóa học” của sinh vật trong đá cổ.

Các nhà thiên văn học ngày 12/11 cho biết đã lần đầu tiên quan sát được một cơn bão sao xảy ra trên một ngôi sao ngoài hệ Mặt Trời, với vụ phun trào dữ dội đến mức có thể thổi bay hoàn toàn bầu khí quyển của bất kỳ hành tinh nào ở gần.

Một nghiên cứu đăng trên tạp chí Nature ngày 27/8 đã chỉ ra những thay đổi then chốt trong cấu trúc xương chậu giúp tổ tiên loài người có thể đi thẳng bằng hai chân và đồng thời thích nghi để sinh con với não bộ lớn.

Ngày 28/8, trường Đại học Tây Australia ( UWA) và Đại học Công nghệ Thành Đô (Trung Quốc) đã công bố kết quả nghiên cứu chung làm sáng tỏ quá trình bầu khí quyển Trái Đất chuyển từ trạng thái ít oxy sang giàu oxy trong khoảng 2 tỷ năm.

Cơ quan Hàng không Vũ trụ Mỹ (NASA) ngày 19/8 cho biết Kính viễn vọng không gian James Webb đã phát hiện một mặt trăng nhỏ xíu mới quay quanh Sao Thiên Vương.

Chính phủ Mỹ đang thúc đẩy kế hoạch triển khai lò phản ứng hạt nhân trên Mặt Trăng và Sao Hỏa, với mục tiêu đưa hệ thống đầu tiên lên Mặt Trăng trước năm 2030.

Trong thử nghiệm, khi đoạn "ức chế" của virus bạch cầu HTLV-1 bị loại bỏ hoặc đột biến, virus này hoạt động mạnh hơn và dễ bị hệ miễn dịch tiêu diệt.

Một vật thể giữa các vì sao đang bay ngang qua hệ Mặt Trời, đánh dấu lần thứ 3 trong lịch sử thiên văn hiện đại ghi nhận sự xuất hiện của một “khách lạ” đến từ không gian liên sao. Vật thể này được đặt tên là 3I/Atlas và đang thu hút sự quan tâm lớn của cộng đồng khoa học quốc tế.