Cuộc thi Sáng tạo thanh, thiếu niên, nhi đồng tỉnh lần thứ I (2025-2026): Khơi dậy tiềm năng sáng tạo trong thế hệ trẻ

Với vai trò là cơ quan thường trực, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh tham mưu UBND tỉnh đã ban hành kế hoạch tổ chức cuộc thi, đồng thời phối hợp chặt chẽ với Sở Giáo dục và Đào tạo, Tỉnh đoàn, các sở, ngành liên quan xây dựng quy chế, thể lệ và lộ trình triển khai cụ thể.

Điểm đáng chú ý ngay từ khâu chuẩn bị, Ban tổ chức đã xác định rõ mục tiêu không chỉ dừng ở việc tìm kiếm sản phẩm dự thi, mà còn hướng tới xây dựng phong trào sáng tạo khoa học kỹ thuật sâu rộng trong thanh, thiếu niên, nhi đồng.

Do đó, công tác tuyên truyền được đẩy mạnh thông qua hệ thống truyền thanh cơ sở, các buổi sinh hoạt Đoàn, Đội, hoạt động ngoại khóa trong trường học và trên các nền tảng trực tuyến.

Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh đã thành lập Đoàn kiểm tra, khảo sát trực tiếp một số xã, phường để nắm bắt công tác tuyên truyền; việc chuẩn bị các giải pháp dự thi và trực tiếp tháo gỡ khó khăn của các địa phương trong quá trình triển khai.

Đến nay, tất cả các xã, phường đều đã thành lập Ban chỉ đạo Cuộc thi; triển khai tốt công tác tuyên truyền. Các trường học đã phát động và hướng dẫn học sinh xây dựng mô hình giải pháp dự thi; tiến hành chấm, trao giải để khích lệ các em học sinh và lựa chọn giải pháp tham dự.

Cùng với việc kiểm tra công tác chuẩn bị cho Cuộc thi, Đoàn trực tiếp tham quan, hướng dẫn các địa phương lựa chọn những giải pháp tiêu biểu có tính sáng tạo; góp ý để nâng cao hình thức thể hiện mô hình; cách thể hiện bản thuyết minh mô tả giải pháp thuyết phục nhất.

Đồng chí Nguyễn Tử Tiến Lợi, Phó Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh cho biết: "Chúng tôi nhận thấy rõ sự nỗ lực của các địa phương, đặc biệt là ban giám hiệu các nhà trường, giáo viên phụ trách, phụ huynh học sinh trong tạo dựng phong trào thi đua, khuyến khích sự sáng tạo và tạo điều kiện thuận lợi để các em học sinh tham gia Cuộc thi.

Các em học sinh nhiệt tình, hứng thú, chủ động thành lập các nhóm, tổ cùng nhau thực hiện ý tưởng sáng tạo. Sản phẩm tham gia đa dạng về lĩnh vực, có tính mới, sáng tạo cao".

Qua khảo sát thực tế tại một số trường học cho thấy, không khí chuẩn bị cho Cuộc thi đang diễn ra sôi nổi. Nhiều trường đã lồng ghép nội dung Cuộc thi vào hoạt động giáo dục STEM, tổ chức câu lạc bộ khoa học, kỹ thuật; khuyến khích học sinh hình thành ý tưởng giải quyết những khó khăn, vướng mắc thực tiễn trong đời sống.

Tại Trường THCS Hoàng Nam xã Đồng Thịnh, giải pháp "Xây dựng hệ thống giao thông thông minh, ứng dụng AI điều khiển tín hiệu theo mật độ phương tiện và cảnh báo nguy cơ ô nhiễm môi trường" của 2 học sinh là Tống Thành Đô và Vũ Đức Vinh đã tích hợp nhiều tính năng trong một thiết bị, hướng đến việc giảm chi phí đầu tư so với từng hệ thống riêng biệt đang có trên thị trường, góp phần nâng cao ý thức người tham gia giao thông, cải thiện chất lượng không khí, bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

Tại Trường THCS Ninh Giang, phường Tây Hoa Lư, Ban Giám hiệu nhà trường gắn nội dung Cuộc thi với phương pháp giáo dục STEAM nên đã huy động được đông đảo học sinh tham gia.

Giáo viên đóng vai trò hướng dẫn, định hướng, giúp học sinh hoàn thiện sản phẩm theo đúng tiêu chí, bảo đảm tính mới, tính sáng tạo và khả năng ứng dụng. Trong đó giải pháp "Guồng nước kể chuyện di sản" của em Lê Đức Nam, học sinh lớp 6A và thiết bị hỗ trợ tư thế và nâng cao hiệu quả học tập của em Nguyễn Vân Anh, học sinh lớp 7A có tính mới, tính sáng tạo cao, được nhà trường và Đoàn khảo sát lựa chọn tham gia tư vấn, hỗ trợ hoàn thiện mô hình.

Đồng chí Nguyễn Văn Vui, Chủ tịch UBND xã Ý Yên cho biết: "Bên cạnh việc tuyên truyền, khuyến khích, tạo điều kiện vun đắp ý tưởng sáng tạo của các em học sinh, UBND xã đã chỉ đạo Phòng Văn hóa - Xã hội tổ chức khảo sát quy mô cấp xã để đánh giá chất lượng các giải pháp tham dự, tạo diễn đàn cho các em tập thuyết trình cũng như hoàn thiện nốt những vướng mắc, chuẩn bị thật tốt cho Cuộc thi".

Với sự chuẩn bị nghiêm túc, bài bản và sự vào cuộc đồng bộ của các Sở, ngành chức năng, các địa phương, nhà trường, phụ huynh và học sinh, Cuộc thi Sáng tạo thanh, thiếu niên, nhi đồng tỉnh Ninh Bình lần thứ I (2025-2026) được kỳ vọng sẽ tạo sức lan tỏa mạnh mẽ, hình thành phong trào sáng tạo sâu rộng trong thế hệ trẻ.

Đây không chỉ là sân chơi ươm mầm ý tưởng, mà còn là “bệ phóng” để các em học sinh tự tin chinh phục tri thức, góp phần xây dựng quê hương ngày càng phát triển.