Kết quả thực hiện dự án sản xuất giống lúa chất lượng cao QR1

Năm 2011, sản lượng lương thực của cả tỉnh đạt 51,4 vạn tấn, tăng 2,6 lần so với năm 1991. Sản lượng tăng chủ yếu do tăng sản lượng lúa, trong đó vụ đông xuân bình quân/năm tăng 7,4%, vụ mùa bình quân/năm tăng 2,8% và sản lượng lúa năm 2011 đạt 48,8 vạn tấn, tăng 14,5% so với năm 2000. Nguyên nhân sản lượng lúa tăng có nhiều, nhưng quan trọng nhất vẫn là việc tiếp thu và đưa nhanh các giống lúa lai, lúa thuần năng suất, chất lượng cao vào sản xuất. Năm 1992, diện tích giống lúa lai mới có vài chục ha, thì đến năm 2009 đã đạt 45.172 ha, chiếm 55,6% tổng diện tích gieo cấy trong năm.

Tuy nhiên, nhược điểm của các giống lúa lai là chất lượng gạo không ngon, không để giống được cho các vụ sau vì vậy phụ thuộc nhiều vào nguồn cung ứng từ nước ngoài nên giá thành cao, bấp bênh, không kịp thời và không đúng chủng loại khi cần… Để khắc phục tình trạng này, những năm gần đây ngành chuyên môn và nhiều địa phương trong tỉnh đã tích cực, chủ động tìm tòi loại giống thay thế.

Đồng chí Trần Ngọc Diệp, Trưởng phòng Nông nghiệp & PTNT huyện Yên Khánh cho biết: Được sự đồng ý của tỉnh và ngành Nông nghiệp, từ vụ xuân năm 2010 huyện Yên Khánh đã triển khai dự án "Sản xuất giống lúa thuần chất lượng cao QR1" tại HTX Đông Cường, Nam Cường (Khánh Cường) và Kiến Thái (Khánh Trung) quy mô 100 ha, thời gian đến hết năm 2012. Mục tiêu của dự án là hình thành vùng sản xuất giống lúa chất lượng cao QR1 mang lại hiệu quả kinh tế cho người nông dân; cung cấp nguồn giống lúa thuần chất lượng cao ổn định, kịp thời với giá cả hợp lý. Nhà nước hỗ trợ vùng dự án về giống đưa vào sản xuất, đầu tư cơ sở hạ tầng thủy lợi, giao thông… ngược lại người dân tham gia dự án phải thực hiện sản xuất theo quy trình, kỹ thuật quy định và bán giống sản xuất ra cho Công ty THHH VTNN Hồng Quang, đơn vị được huyện giao trực tiếp thực hiện dự án. Đến nay dự án đã thực hiện được hai năm rưỡi (5 vụ sản xuất) với kết quả là: Diện tích sản xuất giống ở vụ đông xuân 2010 có 100 ha; vụ mùa 100 ha. Năm 2011, diện tích vụ đông xuân là 200 ha; vụ mùa 2011 cũng có diện tích như vậy. Vụ đông xuân 2012 có 160 ha là sản xuất giống QR1.

Qua các vụ sản xuất trên cho thấy: Giống lúa thuần chất lượng cao QR1 có khả năng chống chịu với các loại sâu bệnh cao hơn so với các loại giống lúa khác, nhiễm nhẹ đối với sâu cuốn lá nhỏ, rầy nâu, bệnh khô vằn và đạo ôn. Đặc biệt chưa thấy xuất hiện bệnh bạc lá và lùn sọc đen. Trạm BVTV Yên Khánh cho biết: Vụ đông xuân 2012, Chi cục chỉ phải xử lý 2 lần thuốc trừ bệnh đạo ôn lá và đạo ôn cổ bông nên chi phí về sản xuất nói chung và BVTV nói riêng giảm đi nhiều so với các ruộng sản xuất đại trà (phun thuốc 3 lần). Năng suất lúa trong vùng sản xuất giống: Vụ đông xuân năng suất đạt từ 59,7 tạ/ha đến 71,5 tạ/ha (tương đương với 215-257 kg/sào); vụ mùa năng suất đạt từ 56,9 tạ/ha đến 67,6 tạ/ha (tương đương với 205-243 kg/sào). Sản lượng giống thu được trong vùng sản xuất: Năm 2010, vụ đông xuân là 622,4 tấn, vụ mùa 587,2 tấn; năm 2011, vụ đông xuân là 1.384,2 tấn, vụ mùa 1.341,8 tấn; năm 2012, vụ đông xuân thu được 1.118,7 tấn.

UBND huyện đã chỉ đạo các HTX nông nghiệp tổ chức, vận động nhân dân, hộ xã viên tham gia dự án không chỉ sản xuất theo đúng quy trình kỹ thuật mà khi thu hoạch, phơi, bảo quản cũng phải theo đúng quy trình sản xuất giống và thực hiện hợp đồng với doanh nghiệp Hồng Quang.

Vào vụ, Công ty Hồng Quang đã cung cấp đủ, kịp thời giống cho các hộ xã viên, người nông dân tham gia trong dự án. Năm 2011 doanh nghiệp thu mua sản phẩm với đơn giá 11.000 đồng/kg, tại thời điểm đó giá lúa LT2 là 9.000 đồng/kg và cùng với việc năng suất giống lúa QR1 cao hơn LT2… thì thu nhập của người dân sản xuất giống lúa QR1 đạt từ 2.160.000-2.286.000 đồng/sào (đạt từ 74,8-78,5 triệu đồng/ha, tăng 19,3-20,5 triệu đồng/ha so với vùng sản xuất lúa LT2 đại trà). Vụ đông xuân năm 2012, Doanh nghiệp thu mua với đơn giá 9.000 đồng/kg, cao hơn lúa LT2 là 2.300 đồng/kg và thu nhập của người nông dân tham gia sản xuất giống lúa QR1 đạt 60,3- 62,5 triệu đồng/ha, cao hơn 21-22 triệu đồng/ha so với vùng sản xuất lúa LT2 đại trà. Doanh nghiệp cũng đã thu mua được 200 tấn loại giống lúa này. Có nguồn giống cung cấp đủ, kịp thời với giá cả hợp lý… nhiều địa phương trong tỉnh đã tích cực mở rộng diện tích giống lúa này trong sản xuất đại trà và đã đưa vào cơ cấu sản xuất trong từng vụ.

Vụ xuân năm 2010, toàn tỉnh có 552,9 ha lúa QR1, riêng Yên Khánh có 17/36 HTX đưa giống QR1 vào sản xuất với 201,7 ha. Đến vụ mùa năm 2011 có 36/36 HTX nông nghiệp của huyện đã đưa giống lúa này vào đồng ruộng với tổng diện tích là 1.617,9 ha, chiếm 27,02% tổng diện tích lúa thuần của toàn huyện. Vụ đông xuân 2012, các đơn vị trong huyện đã gieo cấy được 2.330 ha lúa QR1, chiếm 41,2% tổng diện tích lúa thuần và chiếm 31,4% tổng diện tích lúa của toàn huyện.

Đồng chí Phạm Quang Ngọc, Phó Bí thư Huyện ủy, Chủ tịch UBND huyện Yên Khánh cho rằng: Dự án đã tạo ra được một khối lượng sản phẩm hàng hóa nông nghiệp lớn, có chất lượng. Người nông dân yên tâm sản xuất, gắn bó với sản xuất do được bao tiêu sản phẩm với giá thành cao. Dự án đã giải quyết một phần khá lớn nguồn giống lúa thuần chất lượng cao cung cấp cho sản xuất lúa đại trà ở trong và ngoài tỉnh. Đây cũng là biểu hiện sinh động của mối liên kết 4 nhà: Nhà nước, nhà khoa học, nhà nông và nhà doanh nghiệp.

Đinh Chúc