Đồng Thịnh: Điểm sáng giảm nghèo bền vững

Đồng bộ các giải pháp

Sau sáp nhập, Đồng Thịnh có diện tích 30,45 km², dân số gần 31.000 người. Quy mô lớn đặt ra bài toán về quản lý an sinh. Dân cư phân bố không đều, trình độ lao động chênh lệch. Nếu thiếu tư duy đột phá, nguy cơ tái nghèo sẽ hiển hiện.

Nắm rõ thực trạng, Đảng ủy, UBND xã Đồng Thịnh đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo chuyển dịch cơ cấu kinh tế. Xã chủ trương giảm tỷ trọng nông nghiệp, dồn lực phát triển công nghiệp - xây dựng, dịch vụ. Kết quả 2025, cơ cấu kinh tế của xã chuyển dịch đúng hướng, nông, lâm, thủy sản chiếm tỷ lệ 20%; công nghiệp, xây dựng, dịch vụ có tỷ lệ 80%. Người dân dần thay đổi tư duy “bán mặt cho đất”, chủ động nắm bắt công nghệ để làm chủ cuộc sống.

Cơ cấu thay đổi đòi hỏi chất lượng nhân lực cần nâng tầm. Đào tạo nghề được xác định là “chìa khóa” thành công. Xã phối hợp với các trung tâm, doanh nghiệp mở lớp dạy nghề đang “khát” nhân lực như may công nghiệp, kỹ thuật chăn nuôi công nghệ cao, đan lát thủ công. Nhờ đó, tỷ lệ lao động qua đào tạo đạt 86,9%.

Năm 2025, xã giải quyết việc làm mới cho hơn 200 lao động. Điểm đột phá là tư duy đào tạo song hành: Vừa cung ứng nhân lực kỹ thuật cho các nhà máy, vừa hình thành lớp “nông dân thế hệ mới” am hiểu khoa học kỹ thuật. Người dân được trang bị kiến thức để làm chủ sinh kế, dù là đứng máy trong xưởng hay canh tác công nghệ cao ngay trên đồng ruộng.

Có nghề chưa đủ, phải có vốn. Để giải bài toán này, hệ thống chính trị và các đoàn thể xã Đồng Thịnh đã đồng loạt vào cuộc, khơi thông dòng chảy tín dụng. Hội LHPN xã đẩy mạnh tối đa hoạt động ủy thác. Tính đến tháng 10/2025, tổng dư nợ do Hội quản lý đạt trên 41 tỷ đồng, tiếp sức cho 879 hộ phát triển kinh tế. Trong đó, Ngân hàng Chính sách xã hội giải ngân hơn 40 tỷ đồng; quỹ TYM gần 1 tỷ đồng.

Để dòng tiền phát huy tác dụng, quy trình bình xét luôn công khai, minh bạch. Tổ tiết kiệm, vay vốn tại thôn, xóm hoạt động trách nhiệm, đảm bảo vốn đến đúng tay người cần. Tuyệt đối không xảy ra trục lợi chính sách, sử dụng vốn sai mục đích.

Về định hướng chiến lược, đồng chí Vũ Văn Điệp, Chủ tịch UBND xã Đồng Thịnh nhấn mạnh: “Sáp nhập là cơ hội quy hoạch lại không gian phát triển. Xã rà soát từng hộ nghèo, phân loại nguyên nhân để có phương hướng hỗ trợ riêng biệt. Chúng tôi kiên quyết xóa bỏ tâm lý trông chờ mà sẽ tiếp tục tổ chức các buổi tập huấn, trang bị kiến thức, nâng cao kỹ năng từng ngành, nghề để mỗi người dân Đồng Thịnh trở thành mắt xích chủ động trong chuỗi giá trị kinh tế vùng”.

Cùng với kinh tế, mạng lưới an sinh xã hội ở Đồng Thịnh được phủ kín. Nhiệm kỳ qua, địa phương đã huy động nguồn lực xã hội hóa hỗ trợ xây mới 14 nhà “Đại đoàn kết” với tổng kinh phí trên 530 triệu đồng. Năm 2025, Hội LHPN xã đã hỗ trợ xây mới 3 nhà “Mái ấm tình thương” trị giá 225 triệu đồng. Hoạt động thăm hỏi gia đình chính sách, người yếu thế được duy trì thường xuyên. Chính sách an sinh hỗ trợ vật chất, động viên tinh thần đã giúp người dân thêm nghị lực vươn lên trong cuộc sống.

Đa dạng sinh kế, tạo việc làm bền vững

Từ chủ trương đúng, bức tranh kinh tế của xã Đồng Thịnh dần khởi sắc. Không còn độc canh cây lúa, người dân linh hoạt đa dạng hóa sinh kế. Từ công nhân nhà máy đến kinh tế trang trại, tất cả tạo nên diện mạo mới.

Đột phá lớn nhất là tư duy “Ly nông bất ly hương”. Hiện nay, toàn xã có 7 doanh nghiệp lớn, tạo việc làm trên 15.000 lao động (trong đó có hơn 7.000 người địa phương). Tiêu biểu là Nhà máy may Nghĩa Thịnh tạo việc làm thường xuyên gần 200 lao động. Người lao động đóng bảo hiểm đầy đủ, hưởng phúc lợi tốt. Thu nhập bình quân 9 - 13 triệu đồng/tháng. Mức này đủ thay đổi chất lượng sống, giúp nhiều gia đình tích lũy tài sản, xây nhà kiên cố.

Bên cạnh mục tiêu lợi nhuận, doanh nghiệp tại Đồng Thịnh đề cao trách nhiệm xã hội thông qua chính sách tuyển dụng nhân văn. Câu chuyện chị Phạm Thị Gấm (40 tuổi), thôn Hưng Thịnh là ví dụ. Chị Gấm bị khuyết tật chân, vận động khó khăn. Cánh cửa việc làm thường khép lại với người khiếm khuyết, nhưng Nhà máy may Nghĩa Thịnh tiếp nhận chị vào làm việc từ năm 2010. Được bố trí công đoạn phù hợp, chị Gấm rèn luyện tay nghề, gắn bó 15 năm. Hiện tại, thu nhập của chị ổn định hơn 8 triệu đồng/tháng. Anh Phạm Văn Thinh (42 tuổi), Quản đốc Nhà máy may Nghĩa Thịnh khẳng định Công ty ưu tiên lao động địa phương, hộ nghèo, người khuyết tật với mô hình đào tạo “cầm tay chỉ việc”.

Nếu doanh nghiệp giải quyết việc làm số lượng lớn, thì dòng vốn tín dụng lại tạo sinh kế cho từng hộ gia đình. Tại thôn Thượng Kỳ, ông Trần Văn Quyền thoát nghèo nhờ 80 triệu đồng vốn vay Ngân hàng Chính sách xã hội năm 2023. Đầu tư 2 cặp bò sinh sản, chăm sóc đúng kỹ thuật, đến nay ông xuất bán 6 bê giống. Giá bán 14-15 triệu đồng/con giúp ông quay vòng vốn, trả lãi đúng hạn và có thêm điều kiện mở rộng chuồng trại. Từ hộ thiếu tư liệu sản xuất, gia đình ông chính thức thoát nghèo, cuộc sống đi vào ổn định.

Đặc biệt, nguồn vốn “Giải quyết việc làm” từ Ngân hàng CSXH Nghĩa Hưng đã tạo cú hích chuyển dịch sang thương mại, dịch vụ. Điển hình là anh Nguyễn Xuân Biên, thôn Hạ Kỳ. Tiếp cận gói vay 100 triệu đồng, anh đầu tư kinh doanh thiết bị điện năng lượng mặt trời, bắt kịp xu hướng năng lượng sạch, mang lại hiệu quả kinh tế cao.

Phụ nữ Đồng Thịnh khẳng định vị thế nhờ đòn bẩy tài chính từ Ngân hàng CSXH Nghĩa Hưng. Tại thôn Thượng Kỳ, chị Phạm Thị Rơi sử dụng 80 triệu đồng vốn vay nuôi vịt đẻ tập trung. Ở thôn Hạ Kỳ chị Nguyễn Thị Thủy (50 triệu đồng) và Nguyễn Thị Hồng (45 triệu đồng) phát triển dịch vụ xay xát, giải khát. Ở thôn Mỹ Hưng, dòng vốn tiếp sức cho các mô hình điểm như bà Bùi Thị Đào vay 100 triệu đồng đào ao thả cá giống; đặc biệt là bà Trần Thị Nghi vay 90 triệu đồng đầu tư cơ sở nấm linh chi Quang Minh. Từ nguồn vốn này, sản phẩm đã được phát triển đạt chuẩn OCOP 3 sao, khẳng định thương hiệu nông sản sạch cho địa phương.

Trường hợp ông Trịnh Văn Uyn (69 tuổi), xóm Đắc Ninh thể hiện tư duy nhạy bén người cao tuổi. Năm 2022, là hộ cận nghèo, ông vay 30 triệu đồng mua bò giống. Lấy ngắn nuôi dài, trả hết nợ cũ, giai đoạn 2024-2025, ông tiếp tục tín chấp vay 50 triệu, rồi 100 triệu đồng từ Ngân hàng Nông nghiệp mở rộng quy mô Vườn - Ao - Chuồng (VAC).

Hiện nay, cơ ngơi của lão nông 69 tuổi gồm chuồng trại kiên cố, 3.600m² ao cá, đàn bò sinh sản. Đặc biệt, mô hình nuôi thỏ thương phẩm mang lại hiệu quả cao. Trại thỏ hơn 50 con thịt, giá bán 200.000 đồng/kg mang lại dòng tiền mặt hàng ngày. Ông Uyn trở thành tấm gương nghị lực vượt khó.

Lấp đầy các khoảng trống lao động nhàn rỗi là mạng lưới tiểu thủ công nghiệp. Nghề khâu nón lá, gỡ tóc rối, làm mi giả phát triển mạnh. Đặc thù không kén lao động, làm mọi lúc mọi nơi giúp hàng nghìn phụ nữ, người cao tuổi thu nhập 5 - 7 triệu đồng/tháng. Tiêu biểu như bà Đỗ Thị Hải, thôn Đắc Phú vừa làm nghề khâu nón vừa xây dựng mô hình khép kín: nuôi giun quế xử lý rác, nuôi gà, trồng rau. Thu nhập bình quân mỗi năm khoảng trên 100 triệu đồng giúp bà đảm bảo cuộc sống.

Không chỉ phát triển nghề phụ, sản xuất nông nghiệp cũng chuyển mình mạnh mẽ về chất. Xã quy hoạch vùng lúa tập trung, tỷ lệ giống chất lượng cao (ST25, Bắc thơm 7) đạt 90%. Kinh tế tập thể với nòng cốt HTX Đại Thắng, Đông Kỳ, Thắng Thượng hoạt động hiệu quả trong bao tiêu, mở hướng chế biến sâu, nâng cao giá trị nông sản.

Bài toán giảm nghèo tại địa bàn sáp nhập đã tìm được lời giải từ thực tiễn xã Đồng Thịnh. Không hỗ trợ thụ động, địa phương trao “cần câu” và kiến tạo môi trường để người dân tự vươn lên. Đây chính là động lực nội sinh để Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Đồng Thịnh hiện thực hóa khát vọng xây dựng miền quê đáng sống, cực tăng trưởng năng động phía Nam của tỉnh Ninh Bình.