Dân số và lao động việc làm tiếp tục ổn định năm 2025 tạo đà cho 2026

Dân số Việt Nam tiếp tục tăng nhưng tốc độ tăng có xu hướng chậm lại

Theo số liệu tổng hợp từ Cục Thống kê, Bộ Tài chính, năm 2025, dân số trung bình của Việt Nam là 102,3 triệu người, tăng xấp xỉ 1% so với năm 2024.

Cơ cấu dân số tiếp tục chuyển dịch theo hướng già hóa khi nhóm người trẻ 0-14 tuổi giảm, trong khi tỷ trọng nhóm 60 tuổi trở lên tăng, song nhóm dân số trong độ tuổi lao động (15-59 tuổi) vẫn chiếm tỷ trọng cao, 62,7%, cho thấy Việt Nam vẫn đang trong giai đoạn cơ cấu dân số vàng.

Năm 2025, tổng tỷ suất sinh của Việt Nam là 1,93 con/phụ nữ, mặc dù có tăng nhẹ so với năm 2024 (1,91 con/phụ nữ) nhưng xét trong cả giai đoạn từ năm 2020 đến nay, mức sinh vẫn đang trong xu hướng giảm và xu hướng này được dự báo sẽ tiếp tục duy trì những năm tới.

Trong số 34 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, Thành phố Hồ Chí Minh là địa phương có mức sinh thấp nhất, với 1,51 con/phụ nữ. Cùng với Thành phố Hồ Chí Minh, mức sinh của một số tỉnh thuộc vùng Đông Nam Bộ và vùng Đồng bằng sông Cửu Long cũng thấp hơn nhiều so với mức sinh thay thế. Đồng Tháp: 1,61 con/phụ nữ; Vĩnh Long: 1,70 con/phụ nữ; Cần Thơ: 1,63 con/phụ nữ; Cà Mau: 1,55 con/phụ nữ.

Tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh vẫn cao, với tỷ số giới tính khi sinh (SRB) là 110 bé trai trên 100 bé gái. So với năm 2024, tỷ số này đã giảm nhưng vẫn còn cao hơn mức cân bằng là 105 bé trai/100 bé gái.

Mức tử vong của dân số tiếp tục duy trì ở mức thấp với tỷ suất chết thô năm 2025 là 6,1‰; tỷ lệ tử vong trẻ sơ sinh (IMR) là 11,2‰ và tuổi thọ trung bình năm 2025 là 74,7 tuổi.

Thị trường lao động tiếp tục ổn định và ghi nhận nhiều dấu hiệu tích cực

Cũng theo Cục Thống kê, lao động có việc làm tính chung cả năm 2025 đạt 52,4 triệu người, tăng 578,3 nghìn người (tương ứng tăng 1,12%) so với năm 2024 và tăng chủ yếu ở khu vực thành thị.

Riêng trong quý IV/2025, lao động có việc làm đạt 52,7 triệu người, tăng 477,5 nghìn người, tương ứng tăng 0,9% so với quý trước và tăng 656,2 nghìn người, tương ứng tăng 1,26% so với cùng kỳ 2024.

Cơ cấu lao động có việc làm năm 2025 tiếp tục chuyển dịch theo hướng công nghiệp hóa và phát triển dịch vụ. Khu vực dịch vụ chiếm tỷ trọng lớn nhất với 40,8%, tiếp đến là khu vực công nghiệp và xây dựng chiếm 33,5%, trong khi khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản giảm xuống còn 25,7%. Xu hướng này phù hợp với mục tiêu chuyển dịch cơ cấu lao động gắn với tăng trưởng và nâng cao năng suất của nền kinh tế.

Về chất lượng lao động, tính chung năm 2025, tỷ lệ lao động qua đào tạo có bằng, chứng chỉ ước đạt 29,2%, tăng 0,9 điểm phần trăm so với năm trước, qua đó đạt mục tiêu về lao động qua đào tạo có bằng, chứng chỉ (từ 29,0-29,5%) theo Nghị quyết số 158/2024/QH15 ngày 12/11/2024 của Quốc hội về Kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội năm 2025.

Năm 2025, số lao động có việc làm phi chính thức là 33,1 triệu người, chiếm 63,1% tổng số lao động có việc làm. Mặc dù tỷ trọng này vẫn ở mức cao, xu hướng giảm cho thấy những tín hiệu tích cực của thị trường lao động theo hướng từng bước chính thức hóa.

Tính chung trong năm 2025, thu nhập bình quân tháng của người lao động cũng được cải thiện, với mức trung bình là 8,4 triệu đồng/người/tháng, tăng 8,9%, tương ứng tăng 685 nghìn đồng/người/tháng so với năm 2024.

Tỷ lệ thất nghiệp và thiếu việc làm tiếp tục duy trì ở mức thấp với khoảng 1,06 triệu người trong độ tuổi lao động thất nghiệp và khoảng 772,5 nghìn người trong độ tuổi này thiếu việc làm. Tỷ lệ thất nghiệp và thiếu việc làm trong độ tuổi lao động tương ứng là 2,22% và 1,65%.

Trước tình hình này, Cục Thống kê lưu ý mặc dù thị trường lao động năm 2025 khá ổn định, song vẫn xuất hiện một số dấu hiệu cần theo dõi thêm như tỷ lệ thất nghiệp thanh niên cũng như tỷ lệ thanh niên không làm việc và không tham gia học tập, đào tạo còn khá cao.

Tỷ lệ thất nghiệp của thanh niên từ 15-24 tuổi trong quý IV/2025 ở mức 9,04%, cao hơn đáng kể so với tỷ lệ thất nghiệp chung. Có khoảng 1,4 triệu thanh niên từ 15-24 tuổi không có việc làm và không tham gia học tập, đào tạo (chiếm 10,2% tổng số thanh niên) tăng 124,3 nghìn người so với cùng kỳ 2024.

Tỷ lệ thất nghiệp thanh niên và tỷ lệ thanh niên không có việc làm và không tham gia học tập, đào tạo ở Việt Nam vẫn duy trì ở mức cao, phản ánh những khó khăn của thanh niên trong quá trình tìm kiếm việc làm.

Mặc dù so với nhiều quốc gia trên thế giới, các tỷ lệ này của Việt Nam ở mức thấp hơn, song xét trong bối cảnh trong nước, tỷ lệ này vẫn còn cao so với mặt bằng chung của thị trường lao động, đặt ra yêu cầu tiếp tục triển khai các giải pháp hỗ trợ thanh niên trong quá trình chuyển tiếp từ học tập sang việc làm.