Yên Khánh, thách thức trong phát triển nông nghiệp an toàn và bền vững

Đồng chí Trần Ngọc Diệp, Trưởng Phòng Nông nghiệp & PTNT huyện cho biết: Để bảo vệ sản xuất, phòng chống các loại sâu bệnh hại cây trồng, ước tính hàng năm người dân trên địa bàn huyện Yên Khánh đã sử dụng trên 40 tấn thuốc BVTV các loại trong đó bao gồm cả thuốc trừ cỏ với một lượng vỏ, chai thuốc BVTV khoảng 10 tấn. Nhiều vỏ bao, lọ chai đựng thuốc BVTV sau khi đã sử dụng bị vứt tràn lan trên các bờ mương, bờ ruộng, sông, ngòi đã ảnh hưởng đến môi trường nước, đất và mỹ quan vùng thôn quê.

Cùng với đó là lượng thuốc tồn dư trong nông sản đã ảnh hưởng nghiêm trọng sức khỏe con người, đời sống dân sinh. Nguy hại hơn nữa, cùng với thuốc BVTV, thuốc trừ cỏ dại đang được nông dân sử dụng có chiều hướng tăng nhanh qua các năm. Trên địa bàn huyện Yên Khánh, trong mấy năm gần đây ở khâu gieo cấy lúa được thực hiện chủ yếu bằng phương thức gieo sạ (vụ đông xuân chiếm tới 95%; vụ mùa từ 70-80%); mà đã gieo sạ thì bắt buộc phải sử dụng thuốc trừ cỏ.

Ngoài ra còn không ít các tổ dịch vụ của HTX được khoán quản lý vệ sinh kênh mương, bờ vùng, bờ thửa, sông, ngòi đã thường xuyên sử dụng thuốc trừ cỏ có hoạt chất 2,4 D và Praquat, là loại thuốc cực kỳ nguy hại đến sức khỏe con người và hủy diệt môi trường sống. Việc lạm dụng  thuốc BVTV và thiếu hiểu biết trong sử dụng thuốc trừ cỏ của một bộ phận không nhỏ nông dân hiện nay đang là hồi chuông báo động, từng ngày, từng giờ ảnh hưởng xấu đến sức khỏe con người và môi trường dân sinh.

Nhận thấy những tác hại của việc sử dụng thuốc trừ cỏ và ảnh hưởng của việc vứt bừa bãi vỏ bao thuốc BVTV đã ảnh hưởng đến môi trường, để hướng tới sản xuất một nền nông nghiệp sạch, nông nghiệp an toàn, bền vững theo hướng hữu cơ, HĐND tỉnh đã ban hành Nghị quyết số 37/NQ-HĐND ngày 14/12/2016 trong đó có việc tập trung hỗ trợ các chương trình, dự án, mô hình sản xuất nông nghiệp an toàn, nông nghiệp hữu cơ.

Trong năm 2018, UBND tỉnh đã hỗ trợ xây dựng 1010 bể chứa vỏ bao thuốc BVTV cho 7 xã trên địa bàn huyện với quy mô cứ 3 ha/ một bể (gồm: Khánh Hải, Khánh Nhạc, Khánh Hồng, Khánh Lợi, Khánh Tiên, Khánh Thủy, Khánh Thành), đã thu gom được 1582 kg vỏ bao thuốc BVTV và xử lý được 560 kg rác vỏ bao thuốc BVTV.

Huyện cũng đã chỉ đạo các đơn vị vận động nhân dân xây dựng được thêm 662 bể chứa góp phần giảm lượng bao bì thuốc BVTV vứt tràn lan ra môi trường....Định hướng và mục tiêu phát triển nông nghiệp năm 2019 của Yên Khánh là: Phấn đấu từng bước giảm diện tích gieo sạ lúa và chuyển sang hình thức gieo mạ khay, cấy máy...nhằm khắc phục tình trạng lạm dụng thuốc trừ cỏ. Ngay trong vụ đông xuân năm 2019, huyện sẽ xây dựng mô hình thí điểm mô hình gieo mạ khay, cấy máy tại xã Khánh Trung, quy mô 100 ha; trên cơ sở đó mà khuyến khích các tổ chức, cá nhân có đủ nguồn lực làm dịch vụ cấy thuê ở người nông dân.

Huyện cũng chỉ đạo các cấp, ngành, tổ chức đoàn thể cùng chung tay tăng cường tuyên truyền, vận động, hướng dẫn nhân dân sử dụng đúng thuốc BVTV, thuốc trừ cỏ hiệu quả, an toàn, đúng quy cách; phát động sâu rộng tới toàn thể nhân dân trong huyện tích cực tham gia vệ sinh môi trường khu dân cư và vệ sinh đồng ruộng; xây dựng cánh đồng không vỏ thuốc bảo vệ thực vật, trong đó Hội Nông dân huyện là nòng cốt, phối hợp với Phòng Nông nghiệp & PTNT tham mưu chỉ đạo các xã, thị trấn, các HTX nông nghiệp, hội nông dân xã trực tiếp tham gia.

Mỗi người dân cần phải nhận thức rõ tác hại trước mắt và lâu dài của thuốc BVTV, thuốc trừ cỏ; từ đó có ý thức trong việc bảo vệ môi trường khi sử dụng thuốc BVTV, thuốc trừ cỏ; hình thành cho bản thân thói quen tự giác bỏ vỏ bao, vỏ chai thuốc BVTV sau khi đã sử dụng vào thùng đựng đúng nơi quy định; không sử dụng thuốc trừ cỏ tràn lan và tuyệt đối không sử dụng các loại thuốc trừ cỏ đã cấm sử dụng.

Các địa phương xây dựng kế hoạch và triển khai thực hiện việc thu gom và xử lý vỏ bao thuốc BVTV đến từng thôn, xóm; cùng với đó là việc giám sát các cửa hàng kinh doanh và buôn bán thuốc BVTV thường xuyên, liên tục.

Đồng chí Trưởng Phòng nông nghiệp & PTNT huyện cũng chia sẻ: Sẽ là rất khó khăn và là thách thức lớn của huyện, nhưng Yên Khánh đã và đang cùng với các cấp, các ngành và sự chung tay góp sức của nhân dân để xây dựng thêm nhiều mô hình sản xuất nông nghiệp không sử dụng thuốc BVTV, thuốc trừ cỏ; hướng tới một nền nông nghiệp an toàn, môi trường sạch đẹp, chất lượng cuộc sống con người được đảm bảo và từng bước phấn đấu là huyện nông nghiệp sạch, nông nghiệp hữu cơ toàn diện và bền vững.

Bài, ảnh: Đinh Chúc