Xuân Hưng kiên cố hóa kênh mương, nâng cao hiệu quả sản xuất nông nghiệp

Nâng cao hiệu quả sản xuất

Xuân Hưng có vị trí địa lý thuận lợi, sở hữu địa hình bằng phẳng, đất đai màu mỡ, rất thuận lợi cho phát triển nông nghiệp, đặc biệt là sản xuất lúa chất lượng cao.

Vụ chiêm xuân năm nay, HTX Nông nghiệp Xuân Phương, xã Xuân Hưng gieo cấy 170ha lúa. Bên cạnh hệ thống kênh cấp 1, cấp 2 cung cấp nước thì hiện HTX đang quản lý khoảng 16km kênh mương nội đồng. Hệ thống kênh nương này được quy hoạch bài bản, dẫn nước trực tiếp đến các đồng ruộng, rất thuận tiện để bà con sản xuất. Bên cạnh đảm bảo nguồn nước cho cây lúa phát triển, HTX cũng hướng dẫn bà con nông dân chú trọng đến quy trình chăm sóc, phòng ngừa sâu bệnh. Vụ lúa năm nay, HTX đưa nhiều giống lúa chất lượng cao vào sản xuất và nhân rộng như: bắc thơm số 7, ST25,…Theo nhận định chung, lúa phát triển đồng đều, dự tính năng suất lúa ước đạt từ 65 - 70 tạ/ha.

Ông Khổng Văn Ninh, Chủ tịch HĐQT HTX Nông nghiệp Xuân Phương cho biết: Hệ thống kênh mương để phục vụ cho việc sản xuất lúa của bà con cơ bản đã được kiên cố hoá, được dẫn thẳng vào các cánh đồng, phục vụ đầy đủ, kịp thời cho sản xuất. Hàng năm, trước khi tiến hành các vụ sản xuất quan trọng trong năm, HTX tích cực huy động bà con chung tay thực hiện nạo vét kênh mương nội đồng, khơi thông dòng chảy, đảm bảo dẫn nước tốt.

Từ việc quan tâm hệ thống kênh mương, sản xuất lúa của bà con nông dân trên địa bàn xã ngày càng chuyển biến tích cực. Năm 2025, tổng diện tích gieo cấy hai vụ đạt hơn 2.282,93 ha, năng suất bình quân 124,43 tạ/ha, sản lượng lương thực 14.223 tấn; phát triển 11 cánh đồng lớn, mở rộng diện tích lúa chất lượng cao, nâng cao giá trị sản xuất trên đơn vị diện tích.

Xác định, lúa luôn là một trong những cây trồng chủ lực địa phương, vì vậy, mặc dù chưa thu hoạch lúa vụ chiêm xuân nhưng địa phương đã sớm có phương án chuẩn bị cho sản xuất vụ mùa 2026. Xã đã tiến hành nạo vét xong 8.000m3 bùn tại các kênh mương nội đồng, đảm bảo dòng chảy tưới, tiêu cho bà con nông dân.

Hệ thống kênh mương không chỉ đáp ứng yêu cầu kỹ thuật đối với cây lúa mà còn tạo điều kiện để phát triển mô hình kinh tế hiệu quả khác, góp phần thúc đẩy chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi tại địa phương. Tiêu biểu là những mô hình phát triển thuỷ sản.

Năm 2026, ông Nguyễn Văn Yêu (xóm 10 Xuân Vinh, xã Xuân Hưng) quyết định thầu lại đất ruộng trũng để nuôi cá vược. Diện tích nuôi cá của gia đình vào khoảng 5ha, chia làm 5 ao nuôi riêng biệt. Để cá vược có thể sinh trưởng và phát triển tốt, việc đảm bảo nguồn nước là rất quan trọng, vì vậy, khi xây dựng ông đã lựa chọn các vị trí gần kênh mương để làm ao, nhằm đảm bảo việc thay tháo nước định kỳ cũng như phòng bệnh cho con nuôi được tốt hơn, giúp cá có môi trường ổn định, phù hợp để phát triển.

Ông Nguyễn Văn Yêu cho biết: “Trong thuỷ sản, nguồn nước đóng vai trò quan trọng khi tạo môi trường thuận lợi để con nuôi sinh trưởng. Các ao nuôi của gia đình đều gần với sông ngòi, kênh lớn, thuận tiện cho việc thay tháo nước. Đối với mỗi con nuôi cụ thể, đều có những yêu cầu riêng về các thông số môi trường như nhiệt độ, oxy hòa tan, pH. Việc theo dõi chất lượng nước, vệ sinh ao và kiểm soát dịch bệnh giúp tăng năng suất và giảm thiệt hại.

Nhờ vậy, sản lượng cá vược của gia đình ông không ngừng được cải thiện, đạt khoảng 50 tấn/năm. Với giá bán từ 100.000 - 110.000 đồng/kg đem lại doanh thu khoảng 5,5 tỷ đồng, trừ chi phí cho lợi nhuận 1,5 tỷ đồng/năm.

Mô hình nuôi cá vược của ông Nguyễn Văn Yêu là một trong những ví dụ điển hình về phong trào phát triển thuỷ sản của bà con nông dân. Hiện nay, với hệ thống sông ngòi, kênh mương thuận tiện, đảm bảo nguồn nước ổn định đã giúp việc nuôi thuỷ sản ngày càng phát triển, là động lực để quy hoạch các vùng nuôi tập trung theo hướng bền vững. Trên địa bàn xã có trên 107ha nuôi thuỷ sản, sản lượng ước đạt 615 tấn/năm.

Đối với Xuân Hưng - địa phương có truyền thống thâm canh trong sản xuất nông nghiệp thì hệ thống kênh mương có vai trò quan trọng như: tích trữ, chuyển, phân phối, cấp, tưới, tiêu và thoát nước. Và khi những điều kiện này được đảm bảo sẽ thúc đẩy chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi, phát triển các vùng nuôi trồng tập trung, ứng dụng công nghệ. Năm 2025, giá trị canh tác của xã đạt 152,8 triệu đồng/ha; phấn đấu năm 2026 đạt 160 triệu đồng/ha.

Tiếp tục quan tâm đầu tư có trọng tâm, trọng điểm

Sau sáp nhập, xã Xuân Hưng có diện tích 23,17 km, dân số là 53.539 người, với 43 xóm. Xã được đánh giá có điều kiện tự nhiên thuận lợi cho việc phát triển đa dạng về cây trồng, vật nuôi, cho năng suất, chất lượng và sản lượng cao.

Địa bàn xã được bao quanh hệ thống sông ngòi dày đặc như: sông Cát Xuyên, sông Sò, sông Mã. Điều này cũng tạo thuận lợi lớn cung cấp nguồn nước tới các kênh cấp 1, cấp 2, kênh mương nội đồng, đảm bảo nước tưới dồi dào, quanh năm, dễ dàng tiếp cận các khu vực canh tác nông nghiệp.

Bên cạnh đó, những năm qua, chính quyền địa phương đã trích kinh phí từ nguồn ngân sách xã, cùng với nguồn hỗ trợ của nhà nước, các chương trình, dự án để đầu tư, nâng cấp hàng loạt các hệ thống kênh mương. Đến nay, toàn xã hiện có 25,844 km kênh cấp 1 (kiên cố hóa được 11,207 km, đạt 43,36%); 78,35 km kênh cấp 2 (kiên cố hóa được 14,89 km, đạt 19%); 116,35 km kênh cấp 3 (đã kiên cố hóa kênh là 13 km, đạt 11,1%). Hệ thống thủy lợi trên địa bàn đảm bảo tưới, tiêu chủ động cho 100% diện tích đất sản xuất nông nghiệp.

Hàng năm, địa phương đã phối hợp với Công ty TNHH MTV Khai thác công trình thuỷ lợi Xuân Thủy tập trung đầu tư xây dựng, cải tạo, duy tu, nâng cấp các công trình thủy lợi, nạo vét kết hợp với đắp bờ vùng, đường giao thông nông thôn và giải tỏa khơi thông dòng chảy đạt và vượt kế hoạch.

Ông Vũ Trường Khánh, Chủ tịch UBND xã Xuân Hưng cho biết: Hiện nay, hạ tầng thuỷ lợi của địa phương cơ bản đáp ứng sản xuất nông nghiệp, các tuyến kênh mương, các cống ven đê đã xây kiên cố. Không chỉ lập kế hoạch diện tích canh tác, tưới, tiêu; bảo trì, bảo dưỡng kênh mương, lãnh đạo địa phương đã cho rà soát, kiểm tra và có đưa vào kế hoạch đầu tư công trung hạn với mục tiêu là sẽ bê tông hoá tất cả các tuyến đường nội đồng, những tuyến kênh mương chưa được khơi thông, chưa được kè chúng tôi tiếp tục quan tâm, đầu tư, nâng cấp để tạo thuận lợi nhất cho bà con trong việc tưới, tiêu phục vụ sản xuất.

Ðể tiếp tục xây dựng, quản lý, khai thác tốt hệ thống kênh mương phục vụ sản xuất nông nghiệp, địa phương tăng cường công tác lãnh đạo, chỉ đạo, tuyên truyền các tổ thủy nông, các HTX dịch vụ nông nghiệp cũng như đông đảo người dân phát huy vai trò, trách nhiệm trong giám sát, bảo vệ, các công trình thủy lợi. Đồng thời, chủ động ban hành các cơ chế, chính sách nhằm thu hút các nguồn vốn, mở rộng hình thức đầu tư, có chính sách ưu đãi, khuyến khích các doanh nghiệp đầu tư, xây dựng công trình thủy lợi trên địa bàn.

Với sự quan tâm, đầu tư có trọng tâm, trọng điểm, hệ thống kênh mương xã Xuân Hưng phát huy hiệu quả tích cực, đảm bảo việc dẫn nước từ hệ thống chính về tới từng cánh đồng, thửa ruộng, đi sâu vào các vùng sản xuất. Nhờ đó, góp phần nâng cao năng suất, sản lượng, thúc đẩy mạnh chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi, đáp ứng yêu cầu sản xuất nông nghiệp sạch, nông nghiệp hữu cơ, gắn với xây dựng nông thôn mới và thích ứng với biến đổi khí hậu.