Xây dựng xã NTM nâng cao, kiểu mẫu “vượt đích”
Chương trình xây dựng nông thôn mới (NTM) luôn được xác định: “Có điểm khởi đầu, không có điểm kết thúc”. Trong nhiệm kỳ 2020 - 2025, Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh đã ban hành Nghị quyết chuyên đề số 15 - NQ/TU “Về đẩy mạnh cơ cấu lại ngành nông nghiệp, phát triển kinh tế nông thôn gắn với xây dựng NTM bền vững, NTM nâng cao, NTM kiểu mẫu tỉnh Hà Nam giai đoạn 2021 - 2025, định hướng đến năm 2030”, với mục tiêu đặt ra, đến năm 2025 có 40% số xã đạt chuẩn NTM nâng cao, kiểu mẫu.
Tuy nhiên, đến hết năm 2024 toàn tỉnh đã có 49 xã được công nhận đạt chuẩn NTM nâng cao, kiểu mẫu và dự kiến có thêm 12 - 13 xã được công nhận đạt chuẩn NTM nâng cao, 1 - 2 xã NTM kiểu mẫu. Như vậy, chương trình xây dựng NTM đối với các xã đã “vượt đích” so với mục tiêu đặt ra trong giai đoạn 2021 - 2025.
Để hướng đến hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn, các địa phương đều tập trung đẩy nhanh chương trình xây dựng NTM nâng cao, NTM kiểu mẫu. Xã Văn Lý (Lý Nhân) được công nhận đạt chuẩn NTM năm 2016. Sau khi được công nhận đạt chuẩn NTM xã luôn giữ vững và nâng cao chất lượng các tiêu chí đã đạt. Đặc biệt xã tiếp tục đăng ký hoàn thành NTM nâng cao trong năm 2024 tạo đà hướng đến xây dựng NTM kiểu mẫu. Từ mục tiêu đặt ra, xã Văn Lý tiến hành rà soát, đánh giá kết quả đã đạt được và đề ra những nhiệm vụ, giải pháp cụ thể, tập trung hoàn thành các chỉ tiêu, tiêu chí chưa đạt theo bộ tiêu chí NTM nâng cao của tỉnh giai đoạn 2021 - 2025, như: nâng cao chất lượng hoạt động HTX nông nghiệp, có liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị; xây dựng sản phẩm OCOP (Chương trình mỗi xã một sản phẩm) hoặc tương đương; xây dựng mô hình nông nghiệp áp dụng cơ giới hóa vào các khâu sản xuất; ứng dụng công nghệ số trong truy xuất nguồn gốc sản phẩm...
Với tiêu chí thu nhập, xã Văn Lý đẩy mạnh phát triển sản xuất nông nghiệp, công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp... Trong phát triển công nghệp - tiểu thủ công nghiệp, các ngành nghề may mặc, mộc, thợ xây… được đẩy mạnh, thu hút hàng trăm lao động có việc làm thường xuyên. Tính đến hết năm 2024, thu nhập bình quân đầu người tại xã đạt 72 triệu đồng (đạt tiêu chí xã NTM nâng cao). Ông Vũ Văn Cao, Chủ tịch UBND xã Văn Lý cho biết: Xã đã đạt cả 19/19 tiêu chí, 75/75 chỉ tiêu theo Bộ tiêu chí xã đạt chuẩn NTM nâng cao giai đoạn 2021 - 2025. Hiện, địa phương đã hoàn thiện hồ sơ trình cấp có thẩm quyền xét, công nhận đạt chuẩn NTM nâng cao năm 2024.
Với các địa phương trong tỉnh, chương trình xây dựng NTM, NTM nâng cao, NTM kiểu mẫu đã thu được kết quả tích cực. Tại huyện Lý Nhân, năm 2024 có 5 xã đăng ký hoàn thành toàn bộ các chỉ tiêu, tiêu chí. Để thực hiện, Huyện ủy, UBND huyện tập trung lãnh đạo, chỉ đạo và hỗ trợ nguồn lực để hoàn thành. Đồng thời, tiếp tục phát động phong trào “Chung sức xây dựng nông thôn mới” giai đoạn 2021 - 2025 tới toàn thể cán bộ, đảng viên và nhân dân. Đến hết năm 2023, toàn huyện có 10 xã được công nhận đạt chuẩn NTM nâng cao. Năm 2024, các xã đăng ký tự đánh giá hoàn thành toàn bộ 19 tiêu chí và 75 chỉ tiêu của xã NTM nâng cao. Nếu các xã đăng ký được công nhận đạt chuẩn NTM nâng cao, toàn huyện sẽ có 15 xã đạt chuẩn NTM nâng cao, NTM kiểu mẫu, tăng 5 xã so với mục tiêu Nghị quyết Đại hội Đảng bộ huyện nhiệm kỳ 2020 - 2025 đề ra, gồm 5 xã NTM kiểu mẫu (giai đoạn 2015 - 2020), 10 xã NTM nâng cao.
Còn ở huyện Bình Lục đang phấn đấu được công nhận huyện đạt chuẩn NTM nâng cao trong năm 2025. Đến hết năm 2023, huyện có 11 xã đạt chuẩn NTM nâng cao, NTM kiểu mẫu; năm 2024 có 3 xã đăng ký, dự kiến đạt khoảng 2 - 3 xã. Như vậy, huyện có trên 80% số xã đạt chuẩn NTM nâng cao, kiểu mẫu (tiêu chí huyện đạt chuẩn NTM nâng cao có ít nhất 50% số xã đạt chuẩn NTM nâng cao, kiểu mẫu). Theo ông Đỗ Thế Trọng, Trưởng phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN & PTNT) huyện Bình Lục, Chương trình xây dựng NTM, NTM nâng cao, NTM kiểu mẫu được huyện triển khai đồng bộ, hiệu quả. Việc lựa chọn đăng ký đạt chuẩn hằng năm sát với điều kiện thực tế của các địa phương, đã hoàn thành đúng yêu cầu đề ra. Với các xã đã được công nhận đạt chuẩn NTM kiểu mẫu giai đoạn 2015 - 2020 (Vũ Bản, An Đổ) tích cực phấn đấu hoàn thành các tiêu chí theo bộ tiêu chí của tỉnh giai đoạn 2021 - 2025.
Việc đẩy mạnh xây dựng xã NTM nâng cao, NTM kiểu mẫu góp phần nâng cao đời sống - xã hội khu vực nông thôn gắn với quá trình đô thị hóa. Điển hình, hạ tầng nông thôn cơ bản được đầu tư đồng bộ, hiện đại, kết nối nông thôn - đô thị và kết nối các vùng miền. Chỉ tính riêng năm 2024 đã có hơn 135 km đường giao thông nông thôn được xây dựng, nâng cấp đạt chuẩn. Các tuyến đường giao thông nông thôn trục chính đều được xây dựng gờ giảm tốc, biển báo, biển chỉ đường, hệ thống thoát nước và trồng cây xanh tạo cảnh quan, bảo vệ môi trường. Thực hiện tiêu chí Tổ chức sản xuất và phát triển kinh tế nông thôn, giúp cơ cấu lại ngành nông nghiệp, xây dựng các mô hình phát triển sản xuất gắn với tiêu thụ sản phẩm chủ lực của địa phương... Đồng thời, đẩy mạnh đưa cơ giới hóa đồng bộ vào các khâu sản xuất trên đồng ruộng. Như khâu gieo cấy hiện nay đã đạt gần 20% diện tích, một số xã đã đạt 60 - 70% diện tích. Sản xuất công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp, làng nghề... tại khu vực nông thôn được tạo điều kiện phát triển, thu hút lao động tại chỗ. Từ đó, góp phần nâng cao thu nhập cho người dân nông thôn. Năm 2024, thu nhập bình quân đầu người tại các xã trong tỉnh ước đạt 70 triệu đồng... Ông Ngô Mạnh Ngọc, Phó Giám đốc Sở NN & PTNT đánh giá: Xây dựng NTM nâng cao, NTM kiểu mẫu được các xã triển khai hiệu quả và đẩy nhanh tiến độ, góp phần nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của người dân khu vực nông thôn.
Xây dựng NTM nâng cao, NTM kiểu mẫu “vượt đích” tạo sự thay đổi lớn cho nông nghiệp, nông dân, nông thôn. Các địa phương đang tiếp tục duy trì và nâng cao chất lượng các tiêu chí, chỉ tiêu đã đạt. Mục tiêu của giai đoạn tiếp theo các địa phương trong tỉnh hướng mạnh đến xây dựng NTM kiểu mẫu, thông minh.
