Phát triển văn hóa đọc tạo nền tảng xây dựng xã hội học tập

P.V: Thưa đồng chí, Ngày Sách và Văn hóa đọc hằng năm được tổ chức trên địa bàn tỉnh đã tập trung vào những nội dung gì để thu hút, động viên người đọc mọi lứa tuổi đến với niềm đam mê đọc sách?

Đồng chí Nguyễn Đức Cường: Những năm qua, các tỉnh Nam Định, Ninh Bình, Hà Nam (cũ) luôn quan tâm, khuyến khích và tạo điều kiện phát triển văn hóa đọc trên địa bàn. UBND tỉnh đã ban hành Kế hoạch chỉ đạo ngành Văn hóa và Thể thao (nhiệm vụ này trước đây thuộc Sở Thông tin và Truyền thông) chủ trì, phối hợp với ngành Giáo dục, các sở, ngành, UBND các xã, phường và các cơ quan, đơn vị có liên quan tổ chức nhiều nội dung, hoạt động phong phú, hấp dẫn, hướng nhiều đến đối tượng độc giả, nhất là giới trẻ.

Để khơi gợi niềm đam mê đọc sách trong mọi tầng lớp nhân dân, Sở Văn hóa và Thể thao đã đẩy mạnh công tác thông tin, tuyên truyền về ý nghĩa, vai trò, tầm quan trọng của sách đối với việc học tập, nâng cao kiến thức cho cộng đồng bằng nhiều hình thức phong phú, sinh động như: Tăng cường tuyên truyền trên các phương tiện thông tin đại chúng; ban hành văn bản đề nghị các sở, ngành, đoàn thể, UBND xã, phường tuyên truyền trên trang thông tin điện tử, màn hình led; tổ chức treo băng rôn, phướn tuyên truyền; thiết kế infographic; tổ chức livestream chương trình lễ khai mạc Ngày Sách và Văn hóa đọc trên nền tảng mạng xã hội Facebook và kênh Youtube… tạo hiệu ứng và sức lan tỏa mạnh mẽ.

Hằng năm, Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam cấp tỉnh được quan tâm tổ chức với nhiều hoạt động nổi bật như: giao lưu với diễn giả nổi tiếng; các cuộc thi, giao lưu tìm hiểu về sách; chương trình tọa đàm; tổ chức trưng bày, giới thiệu công nghệ số hóa, công nghệ thực tế ảo; kho học liệu 3D; trải nghiệm thiết bị máy đọc sách thông minh; thi trắc nghiệm online về Sách và Văn hóa đọc trên mạng internet, Triển lãm số “Hoàng Sa, Trường Sa là của Việt Nam - Những bằng chứng lịch sử và pháp lý”; trưng bày và giới thiệu các mô hình sách “Hoa sen dâng Bác” và “Nhà giàn DK01”, phát động cuộc thi "Đại sứ Văn hóa đọc" tỉnh; chương trình ngoại khóa tại các trường học kết hợp phục vụ tại xe thư viện lưu động... Cùng với đó, là các hoạt động trao tặng học bổng cho học sinh có thành tích cao trong học tập, học sinh nghèo vượt khó, tặng sách cho các tủ sách trường học, nhà văn hóa thôn, xóm các xã vùng sâu, vùng xa...

Bên cạnh đó, Sở Văn hóa và Thể thao đã phối hợp chặt chẽ với Sở Giáo dục và Đào tạo chỉ đạo, triển khai, hướng dẫn các cơ sở giáo dục tổ chức các hoạt động hưởng ứng Ngày Sách và Văn hóa đọc tại cơ sở, với nhiều hình thức và nội dung phong phú, như: Phát động phong trào đọc sách trong thư viện trường học; tổ chức sinh hoạt câu lạc bộ về sách với các hoạt động như: hội thi thuyết trình về cuốn sách hay: “Mỗi tuần một câu chuyện đẹp, một tấm gương sáng, một cuốn sách hay", "Cuốn sách nhỏ - Tri thức lớn”; cuộc thi “Viết về cuốn sách em yêu”... góp phần hình thành thói quen đọc sách cho học sinh.

P.V: Xin đồng chí cho biết, Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam năm nay có những đổi mới gì trong cách thức tổ chức cũng như các hoạt động hưởng ứng?

Đồng chí Nguyễn Đức Cường: Ngày Sách và Văn hóa đọc năm 2026 là năm đầu tiên sau sáp nhập tỉnh, ngay từ tháng 3/2026 Sở Văn hóa và Thể thao đã tham mưu với UBND tỉnh ban hành Kế hoạch tổ chức Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam trên địa bàn tỉnh. Ngày Sách và Văn hóa đọc tỉnh Ninh Bình năm nay diễn ra từ ngày 1/4- 1/5, trong đó các hoạt động Ngày sách cấp tỉnh sẽ được tổ chức từ ngày 24-27/4 tại Quảng trường 3-2 (phường Nam Định). Sự kiện năm nay có nhiều hoạt động giới thiệu, trưng bày sách; giao lưu văn nghệ âm nhạc, biểu diễn hoạt cảnh sân khấu hóa theo sách của một số trường học, tham quan, đọc sách trên xe thư viện lưu động…

Đồng thời, tiếp tục triển khai Chương trình xây dựng "Tủ sách lớp học" với mục tiêu "phủ sách" toàn bộ các trường trên địa bàn toàn tỉnh; tổ chức trao tặng tủ sách, học bổng cho các trường học, thư viện, học sinh nghèo vượt khó… góp phần truyền cảm hứng, đam mê đọc sách và hướng dẫn kỹ năng lựa chọn, đọc sách cho học sinh trên địa bàn tỉnh.

Ngoài ra, Sở chủ trương tổ chức các hoạt động truyền thông, quảng bá sách thường xuyên, liên tục trong cả năm gắn với thực hiện nhiệm vụ chính trị, nhân dịp các ngày lễ lớn và sự kiện trọng tâm của đất nước, các ngành, địa phương nhằm lan tỏa sâu rộng giá trị của sách, xây dựng, hình thành thói quen đọc sách trong gia đình, trường học, cơ quan, tổ chức, góp phần xây dựng xã hội học tập. Nội dung và hình thức tuyên truyền, quảng bá sách sẽ được thực hiện một cách linh hoạt, kết hợp các hoạt động truyền thống với phương thức tổ chức hiện đại theo xu thế phát triển của chuyển đổi số, tạo chuỗi hoạt động phong phú, đa dạng, gắn kết từ Trung ương đến địa phương trong suốt cả năm 2026, góp phần xây dựng và hình thành nét đẹp trong đời sống văn hóa, tinh thần của người dân.

P.V: Để văn hóa đọc trở thành nền tảng xây dựng xã hội học tập, thúc đẩy và lan tỏa phong trào đọc sách trong các tầng lớp nhân dân, Sở Văn hóa và Thể thao đã có những giải pháp, kế hoạch cụ thể như thế nào?

Đồng chí Nguyễn Đức Cường: Trong thời đại tri thức và chuyển đổi số, văn hóa đọc càng giữ vai trò quan trọng trong việc nâng cao dân trí và xây dựng xã hội học tập. Nhận thức rõ điều đó, Sở Văn hóa và Thể thao đã triển khai nhiều giải pháp đồng bộ nhằm lan tỏa phong trào đọc sách trong cộng đồng.

Sở đã tham mưu với UBND tỉnh ban hành kế hoạch tiếp tục thực hiện các Đề án của Chính phủ về phát triển văn hóa đọc lồng ghép với chương trình xây dựng xã hội học tập và chuyển đổi số. Hằng năm, xây dựng kế hoạch tiếp tục tổ chức tốt Ngày Sách và Văn hóa đọc trên địa bàn tỉnh với nhiều hình thức phong phú, nội dung thiết thực phù hợp với nhiều đối tượng độc giả thông qua ứng dụng chuyển đổi số kết hợp với hoạt động truyền thống.

Tiếp tục chỉ đạo, triển khai, đôn đốc thực hiện tốt công tác thông tin, tuyên truyền bằng nhiều hình thức để nâng cao nhận thức của các tầng lớp nhân dân về ý nghĩa, tầm quan trọng của việc đọc sách đối với rèn luyện, bồi dưỡng kiến thức, phát triển tư duy, giáo dục nhân cách cho học sinh.

Quan tâm đầu tư, phát triển hệ thống thư viện trong tỉnh theo hướng hiện đại, thân thiện, bảo đảm cung cấp nguồn sách và đa dạng các hình thức phục vụ, thu hút bạn đọc; đặc biệt là triển khai thư viện lưu động, luân chuyển sách phục vụ thiếu nhi, bạn đọc ở vùng nông thôn, vùng sâu, vùng xa của tỉnh. Chỉ đạo Thư viện tỉnh đẩy mạnh tuyên truyền, giới thiệu sách trên mạng xã hội và nền tảng số, tổ chức cuộc thi trực tuyến tìm hiểu về sách và văn hóa đọc… giúp văn hóa đọc lan tỏa mạnh mẽ, đặc biệt với giới trẻ. Đồng thời, đẩy mạnh phát triển thư viện số, sách điện tử, giúp người dân tiếp cận tri thức mọi lúc, mọi nơi. Đẩy mạnh công tác xã hội hóa, khích lệ các tổ chức, cá nhân, gia đình trong việc xây dựng thư viện cộng đồng, tủ sách gia đình, tủ sách dòng họ, thư viện trường học, tủ sách nông thôn… tạo môi trường đọc sách thuận lợi, góp phần xây dựng và duy trì thói quen đọc sách của người dân.

Với những giải pháp thiết thực, đồng bộ và sự hưởng ứng của cộng đồng, Sở Văn hoá và Thể thao sẽ góp phần thúc đẩy phát triển thói quen đọc sách trong xã hội, từ đó xây dựng nền tảng vững chắc cho một xã hội học tập, phát triển bền vững.

P.V: Xin trân trọng cảm ơn đồng chí!