Xây dựng dữ liệu sốnền tảng để đột phá và phát triển bền vững

Dữ liệu số được xác định là tài nguyên, tư liệu sản xuất quan trọng và là chìa khóa để mở ra những tiềm năng mới thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững. Nhận thức được tầm quan trọng của dữ liệu số, trong những năm qua tỉnh Nam Định đã triển khai nhiều giải pháp xây dựng các cơ sở dữ liệu (CSDL) của địa phương song hành với triển khai các nền tảng số.

Thực tế trong tiến trình chuyển đổi số (CĐS), Nam Định đã triển khai xây dựng hệ thống CSDL dùng chung, tạo nền tảng cho các sở, ban, ngành kết nối, chia sẻ thông tin trên một hệ thống tập trung. Các cơ quan, địa phương đã chủ động phát triển, tích hợp dữ liệu để phục vụ xây dựng chính quyền số. Đặc biệt, việc khai thác CSDL quốc gia về dân cư trong Đề án 06 đã tạo nên một kho dữ liệu khổng lồ, mở ra cơ hội tối ưu hóa quản lý Nhà nước và cung cấp dịch vụ công hiệu quả hơn. Triển khai Đề án 06, Nam Định là một trong 10 tỉnh, thành phố đầu tiên hoàn thành việc kết nối và khai thác dữ liệu từ CSDL quốc gia về dân cư. 

Tuy nhiên, theo đánh giá của Ban Chỉ đạo CĐS tỉnh, quá trình CĐS tại các cơ quan Nhà nước của tỉnh vẫn chưa thực sự đồng bộ, chưa chuẩn hóa dữ liệu và kết nối toàn diện. Điều này ảnh hưởng đến hiệu quả khai thác dữ liệu và làm chậm tiến trình CĐS của tỉnh. Để tháo gỡ khó khăn này, tỉnh đã nhanh chóng triển khai Đề án “Phát triển hệ thống dữ liệu số phục vụ CĐS tỉnh Nam Định đến năm 2030” (theo Quyết định số 2797/QĐ-UBND ngày 17/12/2024 của UBND tỉnh) với mục tiêu: Hoàn thiện kho dữ liệu số dùng chung của tỉnh; số hóa dữ liệu, tạo lập các CSDL và khai phá tiềm năng của dữ liệu số phục vụ CĐS, xây dựng chính quyền số, kinh tế số, xã hội số và phát triển đô thị thông minh. Cung cấp dữ liệu mở thống nhất, tin cậy, bảo mật và an toàn cho người dân, doanh nghiệp và các tổ chức, cá nhân khai thác sử dụng. Chuẩn hóa các nhóm dữ liệu đảm bảo kết nối, chia sẻ, ứng dụng cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, thúc đẩy trao đổi, chia sẻ, sử dụng, tái sử dụng dữ liệu giữa các cơ quan Nhà nước, hướng đến quản trị và điều hành, ra quyết định dựa trên dữ liệu. Trong đó, mục tiêu cụ thể đến hết năm 2025: 100% các nền tảng số, dịch vụ số, ứng dụng số quan trọng dùng chung được quản lý, vận hành tại Trung tâm tích hợp dữ liệu tỉnh và được triển khai đến 100% cơ quan Nhà nước trên địa bàn tỉnh; 100% nền tảng số, dịch vụ số, ứng dụng số quan trọng dùng chung; 50% nền tảng, hệ thống thông tin chuyên ngành được kết nối đến kho dữ liệu điện tử dùng chung, Cổng dữ liệu mở, Hệ thống thông tin, chỉ đạo, điều hành tập trung của tỉnh thông qua nền tảng tích hợp, chia sẻ dữ liệu dùng chung của tỉnh; 100% danh mục CSDL dùng chung, danh mục dữ liệu mở của các cơ quan Nhà nước đã được UBND tỉnh công bố được cập nhật vào kho dữ liệu điện tử dùng chung; 100% chế độ báo cáo, chỉ tiêu tổng hợp báo cáo định kỳ và báo cáo thống kê kinh tế - xã hội phục vụ sự chỉ đạo, điều hành của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và của tỉnh được kết nối, tích hợp, chia sẻ dữ liệu số trên các hệ thống thông tin báo cáo; 100% CSDL quốc gia tạo nền tảng phát triển Chính phủ điện tử; 20% các nền tảng số, dịch vụ số, ứng dụng số quan trọng dùng chung được thí điểm triển khai ứng dụng công nghệ tiên tiến; 100% hệ thống thông tin, nền tảng số, dịch vụ số, ứng dụng số được trang bị các giải pháp đảm bảo an toàn thông tin mạng và được phê duyệt hồ sơ cấp độ về an toàn thông tin.

Để đạt được những mục tiêu trên, tỉnh tập trung triển khai nhóm nhiệm vụ trọng tâm: Phát triển hạ tầng dữ liệu; phát triển dữ liệu; phát triển kết nối, chia sẻ dữ liệu... Trên cơ sở đó, các sở, ban, ngành xây dựng ít nhất 1 bộ CSDL thuộc ngành, lĩnh vực quản lý. Trong đó, Sở Khoa học và Công nghệ là cơ quan đầu mối thực hiện nhiệm vụ phát triển dữ liệu, chịu trách nhiệm tư vấn các vấn đề về dữ liệu cho UBND tỉnh, Ban Chỉ đạo CĐS tỉnh; triển khai xây dựng, củng cố cơ sở hạ tầng trung tâm dữ liệu và thu thập, làm giàu dữ liệu lớn. Đồng thời là cơ quan đầu mối quản lý, theo dõi giám sát việc khai thác sử dụng hiệu quả dữ liệu của tỉnh và kết nối liên thông với các CSDL quốc gia. Hiện tại Sở Khoa học và Công nghệ đang cập nhật, sửa đổi, bổ sung danh mục CSDL dùng chung và danh mục dữ liệu mở của tỉnh. Đây là hệ thống không chỉ giúp quản lý thông tin hiệu quả, mà còn cung cấp cho người dân và doanh nghiệp những công cụ cần thiết để khai thác dữ liệu trong các hoạt động kinh tế - xã hội. Đồng thời ban hành Bộ chỉ số phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành phục vụ công tác chỉ đạo điều hành của UBND tỉnh trên môi trường điện tử; xây dựng kho dữ liệu điện tử dùng chung, Cổng dữ liệu mở, Hệ thống thông tin, chỉ đạo, điều hành tập trung; triển khai thí điểm việc ứng dụng các công nghệ tiên tiến như trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, blockchain và internet vạn vật... Trên các nền tảng số, dịch vụ số, ứng dụng số quan trọng dùng chung; kết nối, tích hợp các hệ thống thông tin, nền tảng số dùng chung và chuyên ngành với nền tảng tích hợp, chia sẻ dữ liệu dùng chung, các hệ thống thông tin, phần mềm của Trung ương, địa phương khác. Bên cạnh đó, các ngành, các địa phương cũng đều nỗ lực xây dựng CSDL của đơn vị mình quản lý và các phần mềm phục vụ công tác thanh tra, tổ chức quản lý, xử lý chồng chéo trong thanh tra, kiểm tra. Trong đó, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã xây dựng bộ CSDL số trong nhiều lĩnh vực như: phát triển nông thôn và quản lý chất lượng nông lâm thủy sản; trồng trọt và bảo vệ thực vật; thủy lợi; thủy sản; lâm nghiệp; chăn nuôi thú y; quản lý đất đai, tài nguyên, khoáng sản. Việc triển khai sử dụng các phần mềm, CSDL ở một số lĩnh vực thuộc ngành đã góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả công tác quản lý Nhà nước.

Chủ động triển khai chiến lược CĐS với những bước đi vững chắc trong xây dựng hạ tầng dữ liệu và phát triển các nền tảng số cũng như đẩy mạnh khai thác và sử dụng hiệu quả tài nguyên dữ liệu số sẽ là chìa khóa giúp Nam Định từng bước hiện thực hóa mục tiêu trở thành tỉnh đi đầu trong CĐS, mở ra cơ hội lớn trong thu hút đầu tư, thúc đẩy sáng tạo và phát triển bền vững, tạo nền móng vững chắc để bứt phá phát triển trong thời đại số.

Bài và ảnh: Nguyễn Hương