Triển khai các biện pháp quản lý đo lường, chất lượng trong kinh doanh xăng dầu

Thời gian gần đây trên phạm vi cả nước, những "chiêu, trò" trong gian lận kinh doanh xăng dầu ngày càng phổ biến và phức tạp. Các hình thức gian lận tháo kẹp chì để điều chỉnh bầu lường (thay đổi cơ học) trước đây đã bị các cơ quan chức năng phát hiện và xử lý, nên đã phát sinh ra nhiều cách gian lận khác thay thế. Các hình thức gian lận mới tinh vi, kín đáo hơn để tránh sự phát hiện của các cơ quan chức năng.

Thay vì dùng con chíp điện tử trong gian lận xăng dầu thông thường, các chủ cơ sở kinh doanh xăng dầu đã móc túi khách hàng bằng cách tác động trực tiếp vào chíp điện tử của bộ điều khiển trong cột đo xăng dầu làm thay đổi tỉ số đếm, sai lệch về số lượng xăng. Khi gắn chíp điện tử để điều chỉnh chế độ bơm xăng, IC chương trình sẽ chạy 2 chương trình đúng và sai số. Nếu khách hàng không để ý hoặc lợi dụng những lúc trời tối, đông khách nhân viên của cửa hàng điều chỉnh sang chế độ có sai số để móc túi khách hàng.

Trên địa bàn tỉnh hiện nay có gần 160 cửa hàng bán lẻ thuộc các đại lý, tổng đại lý kinh doanh xăng dầu. Với tình hình gian lận trong đo lường, chất lượng hiện nay, để quản lý hoạt động kinh doanh xăng dầu trên địa bàn tỉnh đòi hỏi các ngành Khoa học và Công nghệ, Công thương, Công an, chính quyền địa phương luôn sát cánh phối hợp thực hiện. Hàng năm, Sở Khoa học và Công nghệ đều phối hợp với các ngành liên quan tổ chức các đợt thanh, kiểm tra các đơn vị kinh doanh xăng dầu.

Qua các đợt thanh, kiểm tra cho thấy có những đơn vị làm rất tốt cả về chiến lược phát triển cũng như việc thực hiện các quy định của pháp luật về đo lường, chất lượng xăng dầu. Cũng đã có một số đơn vị làm chưa tốt vấn đề này và việc gian lận trong đo lường, chất lượng xăng dầu ngày càng trở nên khó khăn và phức tạp hơn. Vừa qua, đã có thông tin Công an của tỉnh Nghệ An bắt được đối tượng sản xuất và bán phần mềm thay đổi kết cấu bo mạch ra thị trường.

Qua khai báo, đã có khách hàng ở Ninh Bình mua thiết bị này. Tuy nhiên qua kiểm tra, kiểm soát, tỉnh ta chưa phát hiện cửa hàng kinh doanh xăng dầu nào sử dụng chíp điện tử thay đổi kết cấu bo mạch chạy 2 chương trình để đong thiếu xăng dầu cho khách hàng.

Xác định đây là hành vi gian lận rất nghiêm trọng, ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh xăng dầu trên địa bàn tỉnh và lợi ích chính đáng của người tiêu dùng, Bộ Khoa học và Công nghệ, UBND tỉnh đã có văn bản chỉ đạo về việc thực hiện các giải pháp nhằm phát hiện, xử lý các hành vi gian lận trong kinh doanh xăng dầu.

Trên cơ sở đó, Sở Khoa học và Công nghệ đã giao Thanh tra Sở, Chi cục Tiêu chuẩn đo lường chất lượng rà soát số lượng cửa hàng xăng dầu hiện có trên địa bàn tỉnh; tập trung thanh tra, kiểm tra những cửa hàng ở vùng sâu, vùng xa, có nhiều biểu hiện vi phạm nhằm phát hiện những thủ đoạn gian lận về đo lường, chất lượng (đặc biệt là hành vi gian lận trong việc sử dụng các thiết bị điện tử để điều chỉnh sai số của cột đo xăng dầu) để tổ chức ký cam kết theo đúng quy định của pháp luật nhằm ngăn chặn các hành vi gian lận. Nội dung bản cam kết bám sát những quy định về đo lường, chất lượng đối với hoạt động bán lẻ xăng dầu theo Thông tư số 15/2015/TT-BKHCN ngày 25-8-2015 của Bộ Khoa học và Công nghệ.

Cùng với việc tổ chức cho các cửa hàng bán lẻ xăng dầu ký cam kết thực hiện, Sở Khoa học và Công nghệ đã phổ biến một số quy định mới về đo lường, chất lượng trong kinh doanh xăng dầu theo quy định tại Thông tư số 15/2015/TT-BKHCN ngày 25-8-2015 của Bộ Khoa học và Công nghệ và giải đáp những kiến nghị, thắc mắc cho các chủ doanh nghiệp, chủ cửa hàng bán lẻ xăng dầu.

Theo đó, kể từ ngày 1-7-2018, cột đo xăng dầu phải gắn thiết bị in chứng từ bán hàng để in và cung cấp chứng từ cho khách hàng. Thiết bị in chứng từ bán hàng phải bảo đảm các yêu cầu sau: Bảo đảm tình trạng kỹ thuật theo hướng dẫn của nhà sản xuất và hoạt động tốt; chỉ in được chứng từ khi kết thúc quá trình bơm xăng dầu cho khách hàng.

Các thông tin bắt buộc in trên chứng từ bán hàng gồm: Tên cơ sở bán hàng, địa chỉ; kiểu, ký hiệu, số serial của cột đo xăng dầu; phút, giờ, ngày, tháng, năm bán hàng; loại xăng dầu, số lượng, đơn giá, tổng số tiền xăng, dầu đã bán; không có cơ cấu, chức năng tác động làm thay đổi thông tin in trên chứng từ bán hàng, thay đổi đặc tính kỹ thuật đo lường của cột đo xăng dầu.

Cùng với quy định về đo lường,  Thông tư cũng quy định về chất lượng trong kinh doanh xăng dầu như: lấy mẫu, niêm phong mẫu, lưu mẫu và thử nghiệm mẫu khi vận chuyển hoặc giao nhận xăng dầu; quản lý chất lượng xăng dầu nhập khẩu; quản lý chất lượng xăng dầu sản xuất, pha chế trong nước; quản lý chất lượng xăng dầu tại thương nhân phân phối, tổng đại lý; quản lý chất lượng xăng dầu tại đại lý, thương nhân nhận quyền bán lẻ và cửa hàng bán lẻ xăng dầu; quản lý chất lượng xăng dầu trong kinh doanh dịch vụ vận chuyển xăng dầu.

Ngoài việc tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật, tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra trong kinh doanh xăng dầu, Sở Khoa học và Công nghệ thực hiện công khai trên các phương tiện thông tin đại chúng thông tin các cơ sở có hành vi gian lận về đo lường, để cho người tiêu dùng biết.

Trên cơ sở đó hình thành nên một mạng lưới giám sát sâu rộng của nhân dân đối với các cơ sở kinh doanh bán lẻ xăng dầu. Các cơ quan chức năng như Thanh tra Sở Khoa học và Công nghệ, Chi cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng, Chi cục Quản lý thị trường tăng cường công tác quản lý, hoàn thiện các biện pháp nghiệp vụ, để phát hiện kịp thời và xử lý chính xác, nghiêm túc các vi phạm mới, có tính chất tinh vi hơn.

Hồng Giang