Tăng tốc bứt phá, thúc đẩy tăng trưởng

Dư địa để phát triển

Tham gia đóng góp ý kiến, thảo luận tại đại hội, các đại biểu đánh giá cao sự khoa học, ngắn gọn và những điểm mới mang tính đột phá của các văn kiện, nhất là mục tiêu phát triển kinh tế. Nhiều đại biểu nhấn mạnh quan điểm chuyển dịch mô hình tăng trưởng từ dựa vào tài nguyên sang dựa vào tri thức, khoa học-công nghệ và đổi mới sáng tạo để phù hợp với xu thế Cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư. Yêu cầu tăng trưởng cao và bền vững ở mức hai con số trong giai đoạn tới đang đặt ra cấp bách để hoàn thành các mục tiêu chiến lược phát triển đất nước đến năm 2030 và 2045.

Việc xác định mục tiêu phát triển kinh tế đặt trong bối cảnh toàn cầu hóa và liên kết kinh tế đang diễn ra mạnh mẽ và đối mặt với nhiều khó khăn mới, thách thức lớn. Chủ nghĩa bảo hộ, chính sách thuế quan áp đặt, nguy cơ chiến tranh thương mại đi đôi với xu hướng điều chỉnh chuỗi sản xuất, chuỗi cung ứng toàn cầu. Cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư tiếp tục phát triển và tác động sâu sắc đến mọi lĩnh vực.

Các đại biểu dự đại hội đều nhận định, sau 40 năm đổi mới, cơ đồ, tiềm lực, vị thế và uy tín quốc tế của đất nước được nâng lên, là nền tảng quan trọng để đất nước tiến vào kỷ nguyên mới. Bên cạnh những thời cơ, thuận lợi to lớn, quá trình phát triển kinh tế của đất nước cũng đang đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức gay gắt. Nền kinh tế còn phụ thuộc nhiều vào bên ngoài; năng suất lao động, chất lượng tăng trưởng, năng lực cạnh tranh quốc gia chưa cao và cải thiện chưa bền vững...

Những khó khăn, thách thức nêu trên đòi hỏi phải có tư duy phát triển mới, tầm nhìn chiến lược dài hạn, quyết tâm chính trị cao và các giải pháp đồng bộ, đột phá để tận dụng thời cơ, vượt qua thách thức, tạo nền tảng vững chắc cho phát triển kinh tế nhanh, bền vững trong giai đoạn tới.

Tuy nhiên, trên cơ sở nhận định tình hình, nước ta có cơ sở thực tiễn để thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế từ 10% trở lên trong giai đoạn tới. Làm rõ hơn cơ sở đó, đồng chí Nguyễn Anh Tuấn, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó trưởng ban Chính sách, chiến lược Trung ương, cho rằng: Trên nền tảng đã xây dựng và khát vọng chuyển mình vươn lên của dân tộc, Việt Nam có đủ điều kiện, tiềm năng, dư địa và tự tin để thực hiện mục tiêu này. Hiệu quả chung của nền kinh tế còn thấp, nếu được cải thiện, khai thác tốt nhất các tiềm năng, thế mạnh, khắc phục các điểm nghẽn, khơi thông các nguồn lực sẽ tạo được tăng trưởng đột phá. Các khu vực kinh tế đều cho thấy còn nhiều dư địa tăng trưởng. Nhiều nguồn lực, động lực mới cho tăng trưởng chưa được khai thác, phát huy một cách mạnh mẽ.

Bối cảnh trong nước và quốc tế đặt ra cho nước ta những thách thức to lớn nhưng cũng tạo nên những cơ hội thuận lợi để thu hẹp khoảng cách phát triển và vươn lên mạnh mẽ. Lấy dẫn chứng thực tế từ TP Hà Nội, đồng chí Nguyễn Văn Phong, Phó bí thư Thường trực Thành ủy Hà Nội cho rằng: Mặc dù phải đối mặt với những khó khăn chung nhưng kinh tế Thủ đô phục hồi mạnh mẽ, tăng trưởng bình quân đạt 6,57%, đặc biệt, năm 2025, tăng trưởng đạt 8,16% với quy mô kinh tế khoảng 63,5 tỷ USD. TP Hà Nội quyết liệt tháo gỡ các điểm nghẽn, tạo đà tăng trưởng. Trên nền tảng đó, TP Hà Nội xác định xác lập mô hình phát triển mới gắn với tăng trưởng hai con số, lấy khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số làm động lực và nguồn nhân lực chất lượng cao làm động lực chính. Trong nhiệm kỳ 2025-2030, TP Hà Nội xác định mục tiêu tăng trưởng từ 11% trở lên.

Đề cập đến việc khai thác lợi thế tạo động lực tăng trưởng, đồng chí Lê Tiến Châu, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Thành ủy Hải Phòng nêu đặc thù của Hải Phòng có vị trí chiến lược đặc biệt, là đầu mối giao thương quan trọng của miền Bắc và cả nước, là cửa ngõ ra biển của vùng Đồng bằng sông Hồng và khu vực kinh tế trọng điểm Bắc Bộ.

Từ những ưu thế đó, Hải Phòng tập trung xây dựng trở thành trung tâm giao thông-logistics lớn của quốc gia. Các tuyến cao tốc, cầu vượt biển, cảng nước sâu và sân bay quốc tế được đầu tư hiện đại, kết nối trực tiếp với các trung tâm kinh tế lớn, tạo động lực phát triển cho địa phương, mở rộng không gian phát triển và tăng cường năng lực cạnh tranh vùng. Thực tiễn ở Hải Phòng đã khẳng định việc nắm rõ và khai thác tốt tiềm năng sẽ tạo động lực để hiện thực hóa mục tiêu phát triển.

Trao đổi về những yếu tố tác động đối với đất nước nói chung và thực tiễn của từng địa phương nói riêng, các đại biểu nhận định tình hình mới có nhiều thách thức nhưng cũng tạo nên những cơ hội thuận lợi để thu hẹp khoảng cách phát triển và vươn lên. Những điểm nghẽn được tháo gỡ, khai thông sẽ tạo động lực mạnh mẽ cho sự phát triển, đặc biệt là có đủ điều kiện để thực hiện mục tiêu tăng trưởng đề ra.

Giải pháp đồng bộ

Với quyết tâm đạt tăng trưởng hai con số, việc thể chế hóa kịp thời, đầy đủ và hiệu quả các nghị quyết của Đảng thành cơ chế, chính sách cụ thể, khả thi, đồng bộ và nhất quán có ý nghĩa rất quan trọng. Trong đó, yêu cầu đặt ra là tập trung khắc phục triệt để những điểm nghẽn, nâng cao sức cạnh tranh của nền kinh tế.

Quán triệt tinh thần các văn kiện trình đại hội, các đại biểu đề xuất nhiều giải pháp để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế ở mức hai con số trong giai đoạn tới. Theo đồng chí Nguyễn Anh Tuấn, phải bảo đảm duy trì ổn định kinh tế vĩ mô, tăng khả năng chống chịu của nền kinh tế, bảo đảm tự chủ chiến lược, tạo nền tảng cho tăng trưởng kinh tế đất nước nhanh và bền vững cả trước mắt và dài hạn. Thúc đẩy mạnh mẽ và làm mới các động lực tăng trưởng truyền thống, đồng thời kiến tạo, khai thác hiệu quả các động lực tăng trưởng mới.

Là mô hình tăng trưởng tiêu biểu của cả nước, từ kinh nghiệm thực tiễn phát triển, TP Hồ Chí Minh xác định không thể phát triển theo lối mòn mà phải chủ động tự đổi mới chính mình sâu sắc hơn, khác biệt, có chiều sâu, tầm nhìn dài hạn. Đồng chí Nguyễn Văn Được, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh đề xuất giải pháp của địa phương đó là tập trung vào 3 trụ cột phát triển mang tính quyết định: Đột phá về thể chế là điều kiện tiên quyết; khoa học-công nghệ và nguồn nhân lực chất lượng cao phải trở thành trục phát triển cốt lõi; phát triển hạ tầng không chỉ để đi nhanh, mà để đi xa. Với quyết tâm chính trị cao và khát vọng cống hiến mạnh mẽ, TP Hồ Chí Minh cam kết nỗ lực cùng cả nước hiện thực hóa mục tiêu đưa Việt Nam trở thành quốc gia phát triển.

Hạ tầng phải đi trước mở đường, tạo ra không gian phát triển mới, động lực mới và giá trị mới. Với khát vọng tăng trưởng cao và bền vững, tạo đột phá về hạ tầng đồng bộ, hiện đại thúc đẩy kinh tế phát triển, đồng chí Trần Hồng Minh, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Đảng ủy, Bộ trưởng Bộ Xây dựng khẳng định, ngành xây dựng quyết tâm phát huy truyền thống “đi trước mở đường”, hoàn thành xuất sắc trọng trách phát triển hệ thống kết cấu hạ tầng giao thông đa phương thức, đồng bộ, hiện đại, thông minh, tiếp tục đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.

Ở mỗi địa phương, lĩnh vực, đại biểu đưa ra những giải pháp cụ thể để góp phần phát triển kinh tế đạt mục tiêu tăng trưởng. Trong bối cảnh mới, một số nội dung được đề xuất, trọng tâm là tiếp tục đột phá xây dựng và hoàn thiện thể chế, giải phóng mọi nguồn lực cho phát triển; coi đây là “đột phá của đột phá”, lợi thế cạnh tranh quốc gia. Chú trọng tạo môi trường thông thoáng, khuôn khổ pháp lý ổn định, có tính dự báo cao để tạo động lực thúc đẩy tăng trưởng nhanh, bền vững gắn với giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát và bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế.

Trong bối cảnh mới, yêu cầu phải đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, cơ cấu lại nền kinh tế, đổi mới mạnh mẽ mô hình tăng trưởng; phát triển đồng bộ công nghiệp, nông nghiệp, dịch vụ theo chuỗi giá trị, hình thành các cực tăng trưởng mạnh, các vùng kinh tế trọng điểm, các đô thị, đặc khu kinh tế. Phát huy cao nhất vai trò của các khu vực kinh tế, đặc biệt là khu vực kinh tế tư nhân, nâng cao hiệu quả kinh tế Nhà nước, phát triển kinh tế tập thể hiệu quả, bền vững. Đẩy mạnh khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số làm động lực chính; nguồn nhân lực chất lượng cao làm yếu tố cốt lõi để thúc đẩy các động lực tăng trưởng mới.

Các giải pháp đưa ra đồng bộ nhưng có trọng tâm, trọng điểm nhằm tập trung xử lý tốt các điểm nghẽn, đồng thời kích thích, tạo động lực thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số trong giai đoạn mới.