Tăng cường tiêm phòng bảo vệ đàn vật nuôi

Chủ động ngay từ cơ sở

Tại xã Tân Minh, địa phương có tổng đàn gia súc, gia cầm lớn với hơn 141.000 con gia cầm, gần 10.500 con lợn, hàng nghìn con gia súc và đàn chó 2.200 con, công tác tiêm phòng được triển khai với tinh thần "đi từng ngõ, gõ từng nhà". Nhờ sự quyết liệt của chính quyền, nhận thức của người dân đã có sự chuyển biến rõ rệt.

Ông Phạm Văn Trào (thôn Thanh Khê), chủ trang trại nuôi 6.000 con vịt gối lứa, khẳng định tầm quan trọng của việc tuân thủ quy trình thú y: "Với gia đình tôi, đàn vật nuôi là toàn bộ sinh kế và tài sản tích lũy. Vì vậy, ngay từ khâu nhập đàn, chúng tôi luôn chủ động thực hiện đầy đủ phác đồ tiêm chủng 4 loại vắc- xin thiết yếu gồm: rụt mỏ, viêm gan, dịch tả và cúm gia cầm. Việc tuân thủ nghiêm ngặt lịch tiêm theo ngày tuổi là cách duy nhất để bảo vệ tài sản trước rủi ro dịch bệnh".

Sự đồng thuận này không chỉ đến từ các hộ nuôi quy mô lớn mà còn lan tỏa đến cả các hộ chăn nuôi nhỏ lẻ. Anh Bùi Văn Tuấn, một hộ nuôi chó mèo tại địa phương, chia sẻ: "Dù gia đình nuôi nhốt, không thả rông, nhưng tôi vẫn duy trì việc tiêm phòng dại hàng năm. Đây không chỉ là cách để bảo vệ vật nuôi mà còn là trách nhiệm với cộng đồng”.

Để thông tin tiêm phòng không bị bỏ sót, xã Tân Minh đã triển khai đồng bộ nhiều hình thức truyền thông hiện đại kết hợp truyền thống. Anh Phạm Văn Đáng, Trưởng thôn Thanh Khê, chia sẻ cụ thể về cách làm tại cơ sở: "Chúng tôi thiết lập nhóm Zalo chung của thôn để thông tin tức thời đến mọi thành viên về lịch triển khai và các yêu cầu chuyên môn. Bên cạnh đó, hệ thống loa truyền thanh được tận dụng tối đa để thông báo rộng rãi chủ trương tiêm phòng. Trước khi triển khai, thôn sẽ phát tin liên tục để các hộ dân chủ động sắp xếp thời gian ở nhà phối hợp cùng cán bộ thú y".

Sự kết hợp này giúp khắc phục khó khăn về địa bàn rộng và lực lượng mỏng. Ông Phạm Xuân Khoa, Trung tâm Dịch vụ công xã Tân Minh, cho biết UBND xã đã bố trí kinh phí hỗ trợ vắc-xin Dại và Lở mồm long móng (LMLM) cho người dân. Cấp phát 217 lít hóa chất khử trùng cho các thôn đồng loạt tổ chức phun tiêu độc tại khu vực chăn nuôi, bãi rác và các địa điểm công cộng để triệt tiêu mầm bệnh môi trường. Xã cũng thành lập 3 tổ công tác tiêm phòng, mỗi tổ gồm 3 người phối hợp chặt chẽ với trưởng thôn và lực lượng an ninh địa phương để đảm bảo tiến độ tiêm phòng nhanh, gọn và triệt để.

Đến thời điểm này, xã Tân Minh đã cơ bản hoàn thành kế hoạch tiêm phòng đợt I/2026 với tỷ lệ tiêm vắc-xin phòng bệnh Dại trên đàn chó, mèo đạt 83%; vắc-xin Cúm gia cầm đạt 100%; vắc-xin Dịch tả lợn đạt 83%; vắc-xin Lở mồm long móng trên đàn lợn và đàn trâu, bò, dê đều đạt trên 80%.

Xây dựng hệ thống phòng vệ vững chắc

Nhìn rộng ra quy mô toàn tỉnh, chiến dịch tiêm phòng vụ Xuân Hè đợt 1 năm 2026 (từ 15/3 đến 15/5) đang được đẩy mạnh nhằm đạt tỷ lệ bảo hộ trên 80% tổng đàn. Đây là mục tiêu quan trọng để duy trì hàng rào miễn dịch ổn định tại các địa phương.

Ông Mai Văn Quang, Phó Chi cục trưởng Chi cục Chăn nuôi và Thú y tỉnh Ninh Bình khẳng định, sử dụng vắc-xin là giải pháp phòng bệnh chủ động, hiệu quả và tiết kiệm nhất cho người chăn nuôi. Theo đó, để đạt được hiệu quả bảo hộ tối ưu, công tác tiêm phòng cần đảm bảo các yếu tố then chốt: Thứ nhất là đúng thời điểm, cụ thể, việc tiêm phòng phải phù hợp với độ tuổi của từng loại vật nuôi và đặc tính của từng loại vắc-xin. Bên cạnh đó, số lượng vật nuôi được tiêm chủng phải đạt trên 80% tổng đàn và được duy trì xuyên suốt trong năm. Mục tiêu cốt lõi là tạo miễn dịch chủ động để ngăn chặn dịch bệnh truyền nhiễm, hạn chế lây lan và nâng cao giá trị kinh tế cho ngành chăn nuôi.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, năm 2026, UBND tỉnh đã chỉ đạo các địa phương chủ động bố trí kinh phí từ nguồn ngân sách theo phân cấp để hỗ trợ công tác phòng, chống dịch và tiêm phòng vắc-xin. Sự chủ động về nguồn lực này giúp các địa phương kịp thời ứng phó và triển khai nhiệm vụ sát với thực tế địa bàn.

Tuy nhiên, đại diện Chi cục Chăn nuôi và Thú y tỉnh cũng chỉ ra những thách thức đang đối mặt như một bộ phận hộ chăn nuôi nhỏ lẻ vẫn chưa hiểu đúng tầm quan trọng của vắc-xin, dẫn đến tâm lý thụ động trong việc tiêm phòng cho đàn vật nuôi. Về nhân lực, việc bố trí đội ngũ thú y cấp xã tại một số nơi còn nhiều bất cập, gây ảnh hưởng đến hoạt động quản lý và triển khai tiêm chủng. Ngoài ra, tại những địa phương đang có dịch tả lợn châu Phi, ngành chức năng phải tạm dừng tiêm phòng cho đàn lợn khu vực ổ dịch để tránh nguy cơ phát tán, lây lan vi-rút.

Để giải quyết những khó khăn trên, đảm bảo tỷ lệ tiêm phòng và chủ động ngăn chặn nguy cơ bùng phát dịch bệnh, UBND tỉnh và ngành chuyên môn yêu cầu: Các xã, phường phải chủ động ngân sách địa phương để triển khai nhiệm vụ phòng, chống dịch và bố trí nhân lực thú y xã để quản lý chặt chẽ hoạt động chăn nuôi trên địa bàn. Chỉ đạo các thôn, tổ dân phố thực hiện tiêm vắc-xin đợt 1/2026 với yêu cầu "nhanh, gọn, an toàn", đảm bảo tỷ lệ bao phủ đạt trên 80% tổng đàn. Thiết lập hệ thống giám sát chặt chẽ đến từng hộ chăn nuôi, chấn chỉnh công tác kiểm dịch, không để tình trạng bán chạy hoặc vứt xác động vật ốm chết ra môi trường làm lây lan dịch bệnh.

Về phía người chăn nuôi có nghĩa vụ kê khai số lượng vật nuôi với chính quyền địa phương khi tái đàn và thông báo ngay khi phát hiện vật nuôi có dấu hiệu nghi mắc bệnh truyền nhiễm. Đồng thời, áp dụng nghiêm ngặt các biện pháp chăn nuôi an toàn sinh học, thường xuyên vệ sinh và phun thuốc khử trùng chuồng trại.

Việc thực hiện đồng bộ các chỉ đạo từ chính quyền và tuân thủ khuyến cáo của ngành chuyên môn sẽ giúp tạo ra một hệ thống phòng vệ vững chắc, hướng tới mục tiêu phát triển ngành chăn nuôi an toàn, hiệu quả và bền vững.