Tìm kiếm: Truyền thống

Ninh Bình là đất tổ của sân khấu Chèo, người sáng lập là Ưu bà Phạm Thị Trân - một vũ ca tài ba trong triều đình nhà Đinh vào thế kỷ X; là trung tâm của tín ngưỡng thờ Mẫu - nơi những điệu hát Văn được giữ gìn và lan tỏa; là vùng đất của hát Xẩm - một loại hình dân ca riêng có của dân tộc, tiêu biểu là cố nghệ nhân ưu tú Hà Thị Cầu, được biết đến là người hát Xẩm cuối cùng của thế kỷ XX. Đặc biệt, Ninh Bình cũng là nơi bảo tồn, lưu giữ và phát huy giá trị các loại hình múa rối, loại hình nghệ thuật sân khấu dân gian truyền thống của vùng Đồng bằng Bắc Bộ... Tất cả những loại hình nghệ thuật trên được các thế hệ người dân Ninh Bình bảo tồn, gìn giữ và ngày nay thăng hoa trên sân khấu chuyên nghiệp thông qua nỗ lực, cống hiến của các thế hệ nghệ sĩ, diễn viên Nhà hát Nghệ thuật truyền thống tỉnh.

Xã Nam Trực (sáp nhập từ các xã Nam Cường, Nam Hùng, thị trấn Nam Giang) là vùng đất cổ giàu truyền thống văn hóa với nhiều công trình kiến trúc, di tích lịch sử - văn hóa đã được xếp hạng cấp quốc gia, cấp tỉnh. Gắn với hệ thống di tích là các sinh hoạt văn hóa dân gian, lễ hội truyền thống của Nhân dân các thôn, làng từ bao đời nay, đặc biệt tập trung vào 3 tháng mùa Xuân.

“Mỗi năm hoa đào nở/ Lại thấy ông đồ già/ Bày mực tàu giấy đỏ/ Bên phố đông người qua…”. Câu thơ trên nói về nét đẹp văn hóa, phong tục truyền thống của cha ông về tục xin chữ đầu năm mới.

Mỗi năm chỉ họp một lần, chợ Viềng trở thành điểm hẹn văn hóa đặc biệt của người dân vùng Sơn Nam Hạ và du khách thập phương. Trong đêm mồng bảy, rạng ngày mồng tám tháng Giêng, giữa mưa xuân lất phất, phiên chợ Viềng hiện diện như một không gian sinh hoạt tinh thần đầu năm, nơi hoạt động mua bán cầu may tiếp nối bền bỉ những giá trị truyền thống.

Mùa Xuân luôn tưng bừng với không khí lễ hội khắp các miền quê. Không gian di sản, sinh hoạt tín ngưỡng và những phong tục cổ truyền cùng dòng người đi lễ, dự hội tạo nên bức tranh Xuân sinh động nơi vùng đất Ninh Bình có bề dày lịch sử, văn hóa truyền thống.

Ninh Bình là vùng đất “địa linh, nhân kiệt”, giàu trầm tích di sản văn hoá, đậm truyền thống văn hiến với bản sắc độc đáo. Phát huy “linh khí Hoa Lư, hào khí Đông A, lương khí Trần Thương”, Đảng bộ, Chính quyền và Nhân dân tỉnh Ninh Bình đang chung sức, đồng lòng xây dựng tỉnh phát triển nhanh, bền vững, phấn đấu đến năm 2030 trở thành thành phố trực thuộc Trung ương.

Tết, với người Việt là thời khắc đoàn tụ, sum vầy, là điểm tựa tinh thần sau một năm mưu sinh vất vả. Vì nhiều lý do khác nhau, không ít du khách quốc tế đã lựa chọn ở lại Việt Nam trong những ngày Tết cổ truyền. Chính trong thời khắc thiêng liêng ấy, những món ăn truyền thống, những phong tục độc đáo và cả những câu chuyện thấm đẫm tình làng nghĩa xóm của người Việt đã để lại ấn tượng khó phai trong lòng bè bạn quốc tế.

Ngày mùng 1 Tết Bính Ngọ 2026, Khu Di tích Lịch sử - Văn hóa Quốc gia đặc biệt Đền Trần, Chùa Phổ Minh (phường Nam Định) đón đông đảo nhân dân và du khách thập phương đến du xuân, đi lễ, cầu may đầu năm. Đây là nét đẹp văn hóa truyền thống được gìn giữ qua nhiều thế hệ mỗi dịp Tết đến, Xuân về. Sắc xuân lan tỏa khắp khuôn viên di tích, hòa cùng niềm hân hoan của du khách trong những ngày đầu năm mới.

Xuân Bính Ngọ đã về đúng vào dịp kỷ niệm 96 năm Ngày thành lập Đảng (3/2/1930 - 3/2/2026). Xuân nay, mùa Xuân - Đại hội. Ấy là tâm sự của nhiều đảng viên lão thành quê hương Ninh Bình - miền quê giàu truyền thống lịch sử, văn hiến, cách mạng và anh hùng.

Dưới chân núi Đọi, bên dòng sông Châu, làng nghề trống Đọi Tam, thuộc xã Đọi Sơn, thị xã Duy Tiên, tỉnh Hà Nam (cũ), nay thuộc phường Tiên Sơn, tỉnh Ninh Bình, đã tồn tại hơn một thiên niên kỷ, lưu giữ âm thanh thiêng liêng của văn hóa Việt. Gần 25 năm qua, Đội trống nữ Đọi Tam không chỉ làm rộn ràng không khí lễ hội mỗi độ xuân về mà còn góp phần quan trọng gìn giữ, quảng bá và làm giàu thêm giá trị của làng nghề truyền thống.

Những ngày cận Tết Nguyên Đán, nhiều trường mầm non trên địa bàn tỉnh đã tổ chức chuỗi hoạt động trải nghiệm Tết dành cho trẻ với quy mô phong phú, đa dạng. Không chỉ mang đến không khí vui tươi, ấm áp, các hoạt động còn được lồng ghép mục tiêu giáo dục, giúp trẻ hiểu hơn về truyền thống văn hóa dân tộc, rèn kỹ năng sống, phát triển ngôn ngữ, thẩm mỹ và hình thành những giá trị tốt đẹp ngay từ những năm đầu đời.

Mỗi dịp Tết đến, Xuân về, các làng đào truyền thống ở phường Trung Sơn (trước đây thuộc xã Đông Sơn, thành phố Tam Điệp) lại trở nên nhộn nhịp, tấp nập hơn bao giờ hết. Bởi lẽ, từ lâu, đào nơi đây đã có thương hiệu, nổi tiếng khắp trong và ngoài tỉnh. Những cánh đào tươi thắm khoe sắc, những chồi non lộc biếc hoà quyện vào tiết trời mùa xuân tạo nét xuân, sức xuân tươi mới, cảnh sắc thiên nhiên ấn tượng, lay động lòng người. Niềm vui, sự phấn khởi của người nông dân về một vụ đào thắng lợi như hiện hữu khắp nẻo đường, ngõ xóm.

Mỗi độ Tết đến, Xuân về, trong không gian học đường, những giá trị truyền thống của dân tộc lại được khơi dậy bằng những hoạt động trải nghiệm sinh động, gần gũi và giàu ý nghĩa. Từ gói bánh chưng, xin chữ đầu Xuân, phiên chợ Tết, đến các trò chơi dân gian… được tái hiện trong không gian học đường, đã và đang tạo nên những “lớp học đặc biệt”, nơi học sinh không chỉ học bằng tri thức mà còn được nuôi dưỡng tâm hồn, bồi đắp tình yêu văn hóa Tết cổ truyền của dân tộc Việt Nam.

Ngày 11/2, tại Khu Văn hóa - Thể thao phường Yên Sơn, UBND phường tổ chức chương trình phục dựng tập quán xã hội và tín ngưỡng Đám cưới truyền thống của người Mường.

Số hóa các địa chỉ đỏ, di tích lịch sử - văn hóa đang trở thành phương thức hiệu quả trong giáo dục truyền thống cho thanh, thiếu nhi, đồng thời góp phần quảng bá sâu rộng giá trị di sản của Ninh Bình. Từ ý nghĩa đó, tuổi trẻ Ninh Bình đã tích cực tham gia số hóa các địa chỉ đỏ, ứng dụng công nghệ vào giới thiệu, thuyết minh và lan tỏa lịch sử, qua đó làm cho các giá trị văn hóa, lịch sử của quê hương được bảo tồn, tiếp cận và phát huy bền vững trong đời sống đương đại.

Bước sang Xuân Bính Ngọ 2026, hình tượng con ngựa biểu trưng của sức mạnh, tốc độ, tinh thần bứt phá và sự bền bỉ đã vượt khỏi không gian văn hóa Á Đông để hiện diện sinh động trên tem bưu chính của nhiều quốc gia và tổ chức quốc tế. Qua mỗi con tem nhỏ bé, những giá trị truyền thống được tái diễn giải bằng ngôn ngữ nghệ thuật đương đại, đưa biểu tượng phương Đông trở thành “sứ giả văn hóa” kết nối toàn cầu.

Vào những ngày cuối năm, ở khắp các làng quê trong tỉnh, những phiên chợ truyền thống trở nên nhộn nhịp hơn bao giờ hết. Chợ quê ngày cuối năm không chỉ là nơi mua bán hàng hóa phục vụ Tết, mà còn là không gian văn hóa quen thuộc, gắn bó với đời sống tinh thần của người dân nông thôn, nơi lưu giữ những nếp sinh hoạt, phong tục và cả ký ức của một năm đã qua.

Sáng 6/2, hòa chung không khí vui tươi, phấn khởi chào đón Tết cổ truyền của dân tộc, Trường Tiểu học Ninh Hòa (phường Tây Hoa Lư) tổ chức Chương trình văn nghệ chào mừng thành công Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng và hoạt động trải nghiệm “Xuân yêu thương - Tết sẻ chia”, nhằm giúp các em học sinh hiểu thêm về ý nghĩa của Tết Nguyên đán, trân trọng các giá trị văn hóa truyền thống và biết yêu thương, chia sẻ với những hoàn cảnh khó khăn trong nhà trường.

Xã Liên Minh từ lâu nổi tiếng là vùng đất “địa linh nhân kiệt”, giàu truyền thống văn hóa, cách mạng - quê hương của các chính trị gia, tướng lĩnh cách mạng nổi tiếng như các đồng chí Song Hào, Nguyễn Cơ Thạch, Trần Huy Liệu... cùng nhiều văn nghệ sĩ tài danh như Văn Cao, Văn Ký, 3 anh em nhà văn họ Vũ (Vũ Cao, Vũ Ngọc Bình, Vũ Tú Nam).

Ngày 28/1/2026 (tức ngày mùng 10, tháng Chạp năm Ất Tỵ), tại Di tích lịch sử - văn hóa quốc gia Đền Gin, xã Nam Minh (tỉnh Ninh Bình) đã diễn ra các nghi lễ dâng ẩm thực truyền thống, nằm trong chuỗi hoạt động của Lễ hội truyền thống Đền Gin.

Ngày 22/1, UBND xã Gia Trấn tổ chức bế mạc lớp tập huấn, bồi dưỡng hát Chèo, hát Văn, hát Xẩm, nâng cao chất lượng các câu lạc bộ nghệ thuật truyền thống. Đến dự có đại diện lãnh đạo Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy; Trung tâm Văn hóa tỉnh; lãnh đạo xã Gia Trấn…

Tại Kỳ thi chọn học sinh giỏi quốc gia THPT năm học 2025-2026, Ninh Bình nổi bật với dấu mốc đặc biệt 238/310 thí sinh dự thi có giải, đạt tỷ lệ 76,77%, xếp thứ 2 toàn quốc về tổng số lượng giải, chỉ sau Thành phố Hồ Chí Minh và vượt qua nhiều địa phương có truyền thống mạnh về đào tạo học sinh giỏi. Kết quả này còn mang ý nghĩa khẳng định rõ rệt về chất lượng, chiều sâu và sự bền vững trong công tác phát hiện, bồi dưỡng học sinh giỏi của tỉnh; khẳng định bước tiến mạnh mẽ của giáo dục mũi nhọn trên vùng đất hiếu học.

Ở tuổi 18, Đinh Nhật Trường Anh, học sinh lớp 12 chuyên Pháp, trường THPT chuyên Lê Hồng Phong sở hữu hồ sơ học thuật mà bất cứ học sinh chuyên ngữ nào cũng mơ ước với thành tích nổi bật: một giải Nhất và hai giải Nhì tại các kỳ thi chọn học sinh giỏi Quốc gia. Đằng sau những tấm giấy khen, huy chương lấp lánh là sự không ngừng nỗ lực bền bỉ để chinh phục từng nấc thang thành tích học tập ở ngôi trường giàu truyền thống vùng đất học.

Thiết thực chào mừng Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, sáng 20/1, phường Yên Sơn tổ chức Lễ thượng lương (cất nóc) nhà sàn truyền thống tại Khu văn hóa thể thao phường.