Quyết liệt triển khai xây dựng Khu kinh tế Ninh Cơ, tạo động lực phát triển mới cho Nam Định

Với việc Khu kinh tế (KKT) Ninh Cơ được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt thành lập, Nam Định đứng trước cơ hội lớn để bứt phá trở thành trung tâm kinh tế ven biển của khu vực đồng bằng sông Hồng (ĐBSH). Nhận thức rõ tầm quan trọng chiến lược của KKT này, các cấp chính quyền, sở, ngành chức năng đã nhanh chóng vào cuộc, triển khai hàng loạt nhiệm vụ quan trọng với tinh thần khẩn trương, quyết liệt, tạo tiền đề vững chắc cho sự phát triển đột phá...

Quy hoạch bài bản - Nền tảng vững chắc cho phát triển

KKT Ninh Cơ nằm ở phía Nam của tỉnh, là vùng đất có tiềm năng và lợi thế rất lớn để phát triển thành vùng kinh tế động lực ở tỉnh nói riêng và vùng Nam ĐBSH nói chung. Trong đó, với điều kiện tự nhiên giáp biển, hầu hết các đoạn sông trên chảy qua địa bàn tỉnh đều được quy hoạch cấp kỹ thuật luồng đường thủy nội địa là cấp I và cấp đặc biệt và có lợi thế kết nối giao thông đường thủy thuận lợi tới các tuyến vận tải chính của ĐBSH như Lạch Giang - Hà Nội, Cửa Đáy - Ninh Bình, KKT Ninh Cơ có khả năng phát triển các ngành kinh tế gắn với các lợi thế, tiềm năng từ biển như: cảng tổng hợp, các khu, cụm công nghiệp để sản xuất các ngành thâm dụng lao động (đảm bảo giải quyết việc làm cho số lượng lớn lao động) như dệt may; phát triển năng lượng (nhiệt điện và năng lượng tái tạo...). Tận dụng lợi thế đường bờ biển để hình thành và phát triển dịch vụ cảng biển, du lịch vùng ven biển với các sản phẩm du lịch biển như khu vực rừng ngập mặn bãi bồi; khu du lịch nghỉ mát tắm biển Thịnh Long và Rạng Đông... Đây là nền tảng quan trọng để tỉnh Nam Định khai thác tối đa tiềm năng kinh tế biển, tạo tác động lan tỏa, kết nối với các khu kinh tế ven biển khác của Thanh Hóa, Thái Bình, Hải Phòng, Quảng Ninh, hình thành chuỗi sản xuất, cung ứng, tạo động lực phát triển cho khu vực ĐBSH, vành đai kinh tế Vịnh Bắc Bộ nói riêng và phát triển kinh tế biển cả nước nói chung.

KKT Ninh Cơ tại vùng cực Nam của tỉnh với diện tích 13.950ha, bao gồm 9 đơn vị hành chính và các bãi bồi ven biển thuộc các huyện Nghĩa Hưng, Hải Hậu. Trong đó, tại địa bàn huyện Nghĩa Hưng gồm toàn bộ thị trấn Rạng Đông, các xã Phúc Thắng, Nghĩa Lợi, Nam Điền, một phần thị trấn Quỹ Nhất (trước đây là xã Nghĩa Bình) và vùng bãi bồi. Tại địa bàn huyện Hải Hậu gồm toàn bộ thị trấn Thịnh Long và các xã Hải Ninh, Hải Châu, Hải Hòa. Theo Quyết định số 88/QĐ-TTg, Thủ tướng yêu cầu, việc thành lập KKT Ninh Cơ phải được thực hiện với tầm nhìn chiến lược: Khai thác tối đa lợi thế về nguồn nhân lực chất lượng cao, lợi thế về vị trí trong việc kết nối kinh tế, thương mại, dịch vụ với các địa bàn lân cận; kết hợp chặt chẽ giữa thu hút đầu tư, phát triển kinh tế với đảm bảo quốc phòng, an ninh, bảo tồn và phát huy giá trị của hệ sinh thái biển, di tích lịch sử, văn hóa trong KKT. Xây dựng và phát triển thành KKT ven biển tổng hợp, đa ngành, đa chức năng, là trọng điểm phát triển mang tính đột phá của tỉnh với cơ sở hạ tầng đồng bộ, có môi trường đầu tư kinh doanh thuận lợi; trung tâm kinh tế biển phát triển có chức năng hỗ trợ, bổ sung qua lại với các KKT ven biển khác, tạo động lực phát triển cho vùng ĐBSH, vành đai kinh tế vịnh Bắc Bộ. Tạo việc làm, đào tạo và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, nâng cao thu nhập cho người dân.

Việc phát triển KKT Ninh Cơ được thực hiện theo lộ trình 3 giai đoạn. Giai đoạn I (từ năm 2024 đến năm 2026): Hoàn thiện quy hoạch xây dựng và triển khai đầu tư các công trình quan trọng. Giai đoạn II (từ năm 2026 đến năm 2030): Đồng bộ hóa hạ tầng kỹ thuật và xã hội, đặc biệt tập trung vào công nghiệp, dịch vụ và đô thị. Giai đoạn III (sau năm 2030): Phát triển toàn diện hệ thống kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội hiện đại, tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển bền vững.

Quyết liệt chỉ đạo triển khai nhiệm vụ trọng tâm

Ngay sau phê duyệt Quyết định thành lập KKT Ninh Cơ, tỉnh đã có những bước đi quyết liệt nhằm đảm bảo tiến độ và chất lượng các nhiệm vụ trọng tâm. Các sở, ngành và địa phương được huy động đồng bộ, khẩn trương thực hiện theo lộ trình đã đề ra. Theo đồng chí Trần Anh Dũng, Ủy viên Ban TVTU, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh, UBND tỉnh đã quán triệt các sở, ngành, địa phương bám sát lộ trình, kế hoạch phát triển KKT theo yêu cầu Thủ tướng Chính phủ đã quy định tại Quyết định số 88/QĐ-TTg, vào cuộc với tinh thần khẩn trương, đồng bộ, hiệu quả. Yêu cầu phải tập trung cao độ, quyết liệt triển khai hiệu quả mọi phần việc; trước mắt ưu tiên bảo đảm tiến độ, chất lượng các phần việc trọng tâm của giai đoạn I (từ năm 2024-2026). Cụ thể: Thành lập Ban Quản lý KKT và các Khu công nghiệp (KCN) tỉnh Nam Định trên cơ sở Ban Quản lý các KCN tỉnh Nam Định nhằm quản lý và phát triển hiệu quả KKT Ninh Cơ, các KCN trên địa bàn tỉnh. Lập, trình duyệt và triển khai thực hiện quy hoạch chung KKT và quy hoạch xây dựng 1/2000 cho các phân khu chức năng tại KKT (các KCN và Khu sản xuất công nghiệp, khu cảng và dịch vụ cảng, khu du lịch, dịch vụ, khu đô thị mới) tạo điều kiện để phát triển nhanh KKT trong giai đoạn sau. Xây dựng và khởi công xây dựng một số cơ sở hạ tầng lớn, ưu tiên xây dựng kết cấu hạ tầng quan trọng trong và ngoài các khu chức năng của KKT; chú trọng hoàn thiện hạ tầng giao thông kết nối, đặc biệt là hệ thống đường ven biển, đường tỉnh lộ và cảng biển. Hoàn thành các dự án động lực đang đầu tư, triển khai như hoàn thành và đưa vào vận hành các dự án tổ hợp thép xanh của Tập đoàn Xuân Thiện và cảng biển tổng hợp giai đoạn 1. Xúc tiến mạnh việc thu hút các dự án đầu tư trong và ngoài nước, chú trọng thu hút đầu tư cơ bản lấp đầy KCN Dệt may Rạng Đông. Phát triển các điểm dân cư đô thị, từng bước hình thành khu đô thị, dịch vụ du lịch biển hiện đại, văn minh phù hợp với KKT mang tính động lực. Hoàn thành công tác đền bù giải phóng mặt bằng, thu hồi đất để chủ động chuẩn bị mặt bằng sạch để thu hút các nhà đầu tư chiến lược vào các KCN, khu thương mại - dịch vụ. Xây dựng khu tái định cư và hoàn tất công tác tái định cư trong KKT theo quy hoạch, đảm bảo đời sống người dân trong vùng quy hoạch, tạo sự đồng thuận cao trong xã hội. Quan tâm ban hành chính sách ưu đãi, cải thiện môi trường đầu tư, hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận nhanh chóng với hạ tầng và dịch vụ cần thiết.

Là đơn vị được giao nhiệm vụ chủ trì lập nhiệm vụ và đồ án quy hoạch chung xây dựng KKT Ninh Cơ, Ban Quản lý các KCN tỉnh xác định đây là nhiệm vụ quan trọng, cần đảm bảo tiến độ và chất lượng cao nhất. Đồng chí Nguyễn Hoàng Anh, TUV, Trưởng Ban Quản lý các KCN tỉnh khẳng định: “Chúng tôi quyết tâm đẩy nhanh tiến độ thực hiện nhiệm vụ lập quy hoạch chung xây dựng KKT Ninh Cơ và đảm bảo chất lượng cao, đáp ứng các tiêu chí thu hút đầu tư, phát triển bền vững; trong đó, đặc biệt chú trọng đảm bảo kế thừa các quy hoạch đang triển khai thực hiện”.

Trước khi được phê duyệt, KKT Ninh Cơ đã nhận được sự quan tâm đặc biệt từ các cấp chính quyền từ Trung ương đến địa phương, từng bước kiến tạo, định hình diện mạo ban đầu cho một KKT hiện đại. Đến nay, trong phạm vi KKT một số công trình hạ tầng trọng điểm đã và đang được triển khai thực hiện như: Cụm công trình cải tạo cửa Lạch Giang (Hải Hậu) đã được Bộ Giao thông Vận tải đưa vào khai thác từ năm 2016, giúp các loại tàu pha sông biển có trọng tải từ 1.000-3.000 tấn có thể từ biển qua cửa Lạch Giang vào sâu trong đất liền. Cuối tháng 7/2023 dự án kênh nối Đáy - Ninh Cơ (Nghĩa Hưng) có giá trị 2.300 tỷ đồng cũng đã được đưa vào vận hành, phát huy cao nhất hiệu quả đầu tư cụm công trình cải tạo luồng qua cửa Lạch Giang. Vận tải biển tại khu vực Nam Định nói riêng và vùng kinh tế đồng bằng Bắc Bộ khởi sắc với dự báo sản lượng hàng hoá vận chuyển sắp tới sẽ tăng nhanh khi tỉnh đang đón làn sóng đầu tư lớn với loạt doanh nghiệp, dự án FDI đã đi vào triển khai. Bên cạnh đó, một số dự án tuyến đường bộ huyết mạch quan trọng kết nối trung tâm vùng, trung tâm kinh tế các huyện ven biển được đầu tư tạo thành mạng lưới giao thông kết nối thuận lợi vùng kinh tế biển với các địa phương trong và ngoài tỉnh, với các trục giao thông trọng điểm quốc gia đã tạo tiền đề quan trọng cho phát triển hạ tầng chung của KKT Ninh Cơ. KCN Dệt may Rạng Đông - KCN có quy mô lớn nhất của tỉnh với tổng vốn đầu tư 4,92 nghìn tỷ đồng (tương đương 203 triệu USD) tại khu vực bãi bồi ven biển huyện Nghĩa Hưng; dự án xây dựng Nhà máy Nhiệt điện BOT Nam Định 1 tại huyện Hải Hậu do Tập đoàn Teakwang Power (Hàn Quốc) làm chủ đầu tư với tổng vốn đầu tư 46,98 nghìn tỷ đồng (tương đương hơn 2 tỷ USD); nhóm dự án Thép Xanh của Tập đoàn Xuân Thiện với vốn đầu tư hàng chục nghìn tỷ đồng… góp phần đẩy mạnh phát triển công nghiệp, đô thị, dịch vụ của hai huyện, đồng thời là những dự án mang tính nền tảng, giúp hình thành hệ sinh thái kinh tế hiện đại, tạo tiền đề cho sự phát triển mạnh mẽ của KKT Ninh Cơ.

Trưởng Ban Quản lý các KCN tỉnh Nguyễn Hoàng Anh chia sẻ thêm: “Ngay sau khi Thủ tướng Chính phủ quyết định thành lập KKT Ninh Cơ, ngày càng có nhiều hơn các nhà đầu tư tiềm năng tiếp cận, tìm hiểu và xúc tiến các dự án theo định hướng quy hoạch của tỉnh. Đặc biệt, các lĩnh vực như công nghiệp chế biến, công nghiệp hỗ trợ, logistics, du lịch nghỉ dưỡng đang được nhiều doanh nghiệp quan tâm”. Cùng với lãnh đạo tỉnh và các sở, ban, ngành, lãnh đạo các địa phương nằm trong địa phận KKT Ninh Cơ cũng đã và đang phối hợp chặt chẽ, tích cực chuẩn bị tốt nhất về hạ tầng, quỹ đất, cơ chế chính sách và đều sẵn sàng đón làn sóng đầu tư mới, tích cực hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận các thủ tục đầu tư thuận lợi, nhanh chóng.

Thời gian tới, tỉnh tiếp tục quán triệt sâu sắc chủ trương, định hướng, quan điểm, mục tiêu và các giải pháp phát triển kinh tế - xã hội tỉnh Nam Định nói chung và KKT Ninh Cơ nói riêng theo các văn bản của cấp Trung ương và địa phương. Tăng cường tuyên truyền, nâng cao nhận thức, trách nhiệm của các sở, ban, ngành, các địa phương về vai trò quan trọng của KKT Ninh Cơ, đưa các mục tiêu phát triển vào nghị quyết, kế hoạch hành động. Sớm xây dựng và hoàn thiện các quy hoạch chi tiết phân khu chức năng trong KKT Ninh Cơ. Tập trung nâng cao hiệu lực quản lý Nhà nước, xây dựng bộ máy điều hành tinh gọn, linh hoạt, đẩy mạnh số hóa, tránh chồng chéo chức năng. Đồng thời, các cơ quan chức năng của tỉnh sẽ phối hợp chặt chẽ trong công tác phát triển KKT và ban hành chính sách hỗ trợ, ưu tiên thu hút đầu tư vào các ngành chiến lược. Tranh thủ tận dụng tối đa và sử dụng có hiệu quả nguồn vốn từ ngân sách Nhà nước kết hợp với khai thác tối đa các nguồn vốn từ chương trình mục tiêu, các dự án quốc gia, đồng thời chú trọng huy động vốn đầu tư từ nhiều nguồn khác để đẩy nhanh tiến độ đầu tư phát triển các công trình hạ tầng phục vụ phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn KKT Ninh Cơ. Trong đó, các dự án thuần tuý phục vụ công ích, phục vụ cộng đồng, không sinh lời có thể trước mắt sử dụng ngân sách Nhà nước, còn lại các dự án khác sẽ tích cực kêu gọi đầu tư theo hình thức PPP. Chú trọng thực hiện nhiều các chương trình, giải pháp đào tạo, dạy nghề cho người lao động đáp ứng yêu cầu công nghiệp hoá, hiện đại hoá…

Với tầm nhìn chiến lược, sự vào cuộc quyết liệt của các cấp chính quyền cùng sự đồng hành của các doanh nghiệp lớn, tỉnh chắc chắn sẽ đạt nhiều thành tựu giá trị hơn trong hành trình hiện thực hóa xây dựng, phát trển KKT Ninh Cơ sớm chuyển mình thành trung tâm kinh tế ven biển năng động, tạo sức kéo mạnh mẽ, thúc đẩy sự phát triển đột phá của kinh tế ven biển vùng ĐBSH.

Bài và ảnh: Thanh Thúy